Satellieten VS bespieden Noord-Korea, 'superschepen' gereed om raketten naar Guam te onderscheppen

Amerikaanse satellieten houden Noord-Korea continu in de gaten of het zich opmaakt om raketten richting Guam af te vuren. Slechts 14 minuten hebben de VS om ze te onderscheppen. Als Washington het sein geeft, kan een van de 33 marineschepen die bewapend zijn met het Aegis BMD-antiraketsysteem de raketten neerhalen. Een van die schepen was onlangs in Nederland.

Een Standard-raket wordt tijdens een test afgevuurd vanaf een marineschip.Beeld US DOD

Op het voordek van de USS Laboon wijst niets erop dat dit oorlogsschip tot een van de gevaarlijkste van de wereld behoort. Geen Tomahawk-kruisraket of lanceerbuis te zien. Maar schijn bedriegt.

De torpedobootjager, onlangs afgemeerd in een verlaten stuk van de Amsterdamse haven bij station Sloterdijk, kan in een oorlog in zijn eentje heel wat ellende veroorzaken. Het marineschip heeft meer kruisraketten in de raketsilo's dan waarover militaire grootmacht Groot-Brittannië beschikt, om doelen zo'n 1.300 kilometer verderop aan te vallen.

De Tomahawks die bij een conflict uit de verticale lanceerinrichting opstijgen, kunnen in Pongyang met grote precisie heel wat in de as leggen. Van commandocentra en cruciale raketbases tot de verblijfplaatsen van Kim en zijn hoogste generaals in de hoofdstad Pyongyang.

Maar de USS Laboon is ook in een ander opzicht een opmerkelijk en gevreesd wapen. Het is een van de slechts 33 schepen van de Amerikaanse marine die voor honderden miljoenen dollars zijn aangepast om het raketarsenaal van landen als Noord-Korea uit de lucht te schieten. Met de moderne Standard-raketten aan boord van deze schepen kunnen de VS proberen om Kim Yong-un's korte- en middellangeafstandsraketten te onderscheppen en te vernietigen tijdens hun vlucht.

'Als is vastgesteld dat de raket Guam zal raken, zullen we het neerschieten', verzekerde minister van Defensie Mattis maandag. 'Dit kan heel snel leiden tot oorlog als ze de VS onder vuur nemen.' Uren later liet Kim weten een lancering te laten afhangen van het gedrag van de VS in de komende dagen.

De USS Laboon behoort tot een groep van 33 schepen van de Amerikaanse marine die de VS en de bondgenoten op zee moeten beschermen tegen de raketdreiging van landen als Noord-Korea en Iran. De Standard-onderscheppingsraketten zijn echter nog nooit in een conflict of oorlog getest.Beeld US Navy/Paul Farley

Dreigement

Zusterschepen van de Laboon staan nu paraat bij Zuid-Korea, Japan en Guam om Noord-Koreaanse Hwasong-12-raketten te vernietigen als ze richting Guam worden afgeschoten. Pyongyang zegt dat het deze week een plan afrondt voor zo'n lancering. Hierna wordt het voorgelegd aan Kim Yong-un. De vier Hwasongs moeten volgens Noord-Korea net buiten de territoriale wateren van Guam terechtkomen, om zo 'de VS een belangrijke waarschuwing te geven'.

'Ik heb negentig Tomahawks en andere raketten tot mijn beschikking om dit schip en de VS te beschermen en te verdedigen', roept commandant Jason Labott van de USS Laboon vlak bij de lanceerinrichtingen. 'Wij weten heel goed, en we zijn ons er ook heel goed van bewust, waartoe dit schip allemaal in staat is in een oorlog of een internationale crisis.'

Amerika en de bondgenoten in Azië blijven tegenmaatregelen nemen mocht Pyongyang deze week inderdaad vier middellangeafstandsraketten richting Guam afvuren. Japan besloot in het weekeinde Patriot-antiraketbatterijen te stationeren. Amerika's hoogste generaal, chef-staf Joseph Dunford, bezocht maandag Zuid-Korea om onder andere 'militaire opties te bespreken in het geval diplomatieke en economische druk faalt'. Maar of Noord-Korea zijn dreigement waarmaakt, is onduidelijk. Pyongyang hield zich in het weekeinde opvallend koest, na de dreigende woorden van Trump vrijdag om de VS niet te provoceren.

Eem Tomahawk-kruisraket wordt in 1996 afgevuurd vanaf het dek van de USS Laboon richting Irak. President Clinton besloot Saddam Hoessein toen te straffen omdat het Iraakse leger Koerdisch gebied binnendrong. De Tomahawks hebben een bereik van tussen de 1.300 en 2.500 kilometer.Beeld US Navy/Wyane Edwards

Race tegen de klok

Amerikaanse satellieten struinen constant Noord-Korea af om te ontdekken of een raketlancering nabij is. Als dit inderdaad gebeurt, begint een race tegen de klok. Met de high-tech-radar aan boord van onder andere de marineschepen kan de route van de Noord-Koreaanse raket precies worden berekend.

Als is vastgesteld dat de Hwasongs inderdaad richting Guam gaan, heeft Washington slechts een paar minuten om te beslissen of ze tijdens de vlucht moeten worden onderschept. Is dit besluit genomen, dan kan de jacht op de raketten worden geopend.

De Standard-onderscheppingsraketten kunnen een Hwasong-12, die er 14 minuten over doet om de 3.600 kilometer naar Guam af te leggen, dan midden in de vlucht of tijdens het dalen vernietigen. De computers, sensors en de Spy-radar van de schepen die over het Aegis BMD-systeem beschikken, kunnen de Hwasong nauwgezet volgen en precies berekenen op welk punt het in de lucht onderschept moet worden. De modernste Standard-raket vernietigt de vijandelijke raketkop niet door middel van een explosie maar door het met een enorme kracht te rammen.

Tot zover de theorie. Want Amerika's raketverdediging op zee heeft zich tot nu toe, net als vergelijkbare systemen op land zoals het in Zuid-Korea gestationeerde Thaad, nog niet kunnen bewijzen in een conflict. Tests zijn er wel volop geweest. En op basis daarvan is het Pentagon ervan overtuigd dat het wapensysteem effectief zal blijken te zijn. Sinds 2002 slaagde de Standard-raket er 35 keer in, tijdens 46 pogingen, om raak te schieten. Het zijn indrukwekkende cijfers. Maar in geval van een oorlog zal, zeker als het om een vijandelijk kernraket gaat, elke onderschepping raak moeten zijn.

De Noord-Koreaanse leider Kim Yong-un bekijkt in mei een Hwasong-12, een nieuwe middellangeafstandsraket met een bereik van mogelijk 5.000 kilometer. De VS maken zich grote zorgen over de Hwasong-14, een langeafstandsraket met een veel groter bereik die de Amerikaanse westkust kan treffen.Beeld AFP

Kogel met een kogel raken

Critici van het kostbare systeem hebben al jaren hun twijfels of Amerika's raketverdediging op zee, maar ook op land, in een oorlog wel zal werken. Want een razendsnelle middellange afstandsraket neerhalen is immers hetzelfde als proberen een kogel met een kogel te raken. Volgens een van de belangrijkste critici, hoogleraar Theodore Postol van het Massachusetts Institute of Technology (MIT), zullen de Noord-Koreanen er in een oorlog alles aan doen om de Standard-raket om de tuin te leiden.

Zo zullen ze de Hwasong vrijwel zeker voorzien van meerdere 'nepraketkoppen' waardoor de VS niet weten welke de echte is. Een andere belangrijke zwakte van de Amerikaanse antiraketsystemen is dat ze ontregeld kunnen worden door meerdere vijandelijke raketten tegelijk af te schieten. Zo'n salvo zouden ze niet aankunnen. Pikant aan het Noord-Koreaanse dreigement tegen Guam is in dit opzicht dat Pyongyang het niet heeft over de lancering van één Hwasong maar vier tegelijk.

Als Pyongyang de lancering doorzet en de VS besluiten de raketten te onderscheppen, staat er veel op het spel voor het Pentagon. Mocht één Noord-Koreaanse raket niet worden vernietigd door Amerika's schepen of het vergelijkbare Thaad-systeem op Guam, dan heeft Pyongyang al een belangrijke overwinning geboekt. Want dat heeft het eenvoudig aangetoond dat de antiraketsystemen van de VS, als het er écht op aankomt, niet betrouwbaar zijn. Ondanks de tientallen miljarden dollars die er tot nu toe aan zijn uitgegeven.

Het antiraketsysteem Thaad, de landmachtversie van Amerika's raketverdediging op zee, tijdens een test in 2013 op het atol Kwajalein in de Stille Oceaan. Thaad is gericht tegen middellange afstandsraketten. Om langeafstandsraketten te onderscheppen, hebben de VS een raketschild gebouwd met onderscheppingsraketten in Alaska en Californië.Beeld Missile Defense Agency

Operaties USS Laboon

De USS Laboon was een van de eerste Amerikaanse schepen die werden uitgerust met het Aegis BMD-raketverdedigingssysteem. In 2012, een jaar nadat de VS voor het eerst zo'n schip naar Europa stuurden, begon de Laboon met patrouilles in de Middellandse Zee om te waken tegen de dreiging van Iraanse raketten. Door het nucleaire akkoord met Teheran, is het gevaar van de middellange afstandsraketten van Iran minder geworden.

De laatste maanden maakte de USS Laboon deel uit van de pogingen van de VS om Rusland te laten zien dat het Europa zal bijstaan bij nieuwe agressie. In 2015, een jaar na de annexatie van de Krim door Moskou, liet de Laboon zich daarom ook zien, toen in de Zwarte Zee. Zowel in de Zwarte - als in de Baltische Zee werden zusterschepen van de Laboon het afgelopen jaar lastig gevallen door Russische gevechtsjagers bij hun patrouilles vlakbij Rusland.

De Soekhoi's vlogen toen gevaarlijk laag boven de Amerikaanse schepen. Commandant Jason Labott van de Laboon zegt zich niet druk te maken over de Russische intimidaties. 'Wij weten, als het erop aankomt, hoe we ons moeten verdedigen', zegt hij vastbesloten. 'Wij zijn hier in Europa om agressie af te schrikken. Onze missie is wat dit betreft, als Amerikaanse marine, niet veranderd in de afgelopen jaren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden