Nieuwsbreak

Saskia de Coster: 'Seksisme zit vaak in gewoontes verborgen'

Kan de VSB Poëzieprijs het Nederlandse en Vlaamse literaire circuit dichter bij elkaar brengen? Moeten we blij zijn met het nieuws dat het aantal mensen met overgewicht stabiel blijft tot aan 2030? En wat zijn de kansen van de Rode Duivels op het WK? De Vlaamse schrijfster Saskia de Coster duidt het nieuws in de Nieuwsbreak.

Saskia de CosterBeeld -

Wat is het belangrijkste nieuws van vandaag?
'Het is niet het belangrijkste, maar wel interessant: een Japanse politicus heeft tijdens een vergadering tegen een vrouwelijke collega gezegd: schiet op, ga trouwen en baby's maken. Dat heeft voor veel ophef gezorgd in het land. Hij heeft zich intussen verontschuldigd voor de 'ongepaste' opmerking.'

Verbaast dit u?
'Ik vind het een behoorlijk beledigende opmerking. Je ziet dat men verontwaardigd is, ook in een land als Japan, waar seksisme nog vaak voorkomt en de vrouw nog altijd een treetje lager staat dan de man. Het is positief dat zij zich aansluiten bij de moderne wereld.'

Zo'n opmerking zou in België nooit worden gemaakt?
'Nee, maar pakweg 30 jaar geleden zou het heel normaal zijn geweest. Je moet gelijkheid tussen man en vrouw blijven promoten, seksisme zit vaak in gewoontes verborgen. Men zegt bijvoorbeeld: je bent een vrouw met ballen, om uit te drukken dat een vrouw sterk is. Dat is vreemd. Je hoort nooit: je bent een man met tieten.'

Akihiro Suzuki buigt om zijn excuses aan te bieden aan zijn collega Ayaka Shiomura in Tokio.Beeld afp

Iets anders. Peter Vandermeersch wordt voorzitter van de jury van de VSB Poëzieprijs 2015. Trots op uw landgenoot?
'Ja, ik zou niet trotser kunnen zijn op Peter Vandermeersch.'

Dit jaar won de Nederlander Antoine de Kom. Er wordt door critici gezegd dat deze bekroning het zoveelste bewijs is dat het Nederlandse en Vlaamse literaire circuit meer en meer aparte wereldjes zijn geworden. Mee eens?
'Ik denk dat het belangrijk is dat er meer infiltratie komt. Van Belgen in de Nederlandse literaire scene en andersom. Je kunt elkaar wederzijds beïnvloeden, nu zijn het nog te veel eilandjes. Je ziet dat de jongere generatie elkaar meer de hand reikt. Het festival van het tijdschrift Das Magazin steekt ook de grens over, naar Gent. Nederland en België kunnen zich samen sterker profileren.'

Hoe kunnen Vlaamse schrijvers en Hollandse schrijvers elkaar beïnvloeden?
'Nederlandse schrijvers zijn journalistieker denk ik, Vlaamse schrijvers kunnen wat autistisch zijn en in hun eigen wereld zitten. Het is moeilijk voor een Vlaamse schrijver om een Nederlands publiek op te bouwen. Ik heb een Nederlandse uitgever, Prometheus, dus dat helpt. Wat niet helpt is om in je eigen wereld te blijven zitten.'

Feit blijft dat er sinds 1994 toen de VSB Poëzieprijs voor het eerst werd toegekend maar drie Vlaamse winnaars zijn. Namelijk Jan Lauwereyns (2012), Leonard Nolens (2008) en Hugo Claus (1994). Raar?
'Dat is raar, ja. Mensen die zeggen dat het toeval is, vind ik flauw. Het kan te maken hebben met de samenstelling van de jury. Mensen zijn toch eerder geneigd te kiezen voor een auteur die ze goed kennen'.

Dichter Antoine de Kom tijdens de uitreiking van de VSB Poezieprijs, de prijs voor de beste Nederlandstalige dichtbundel van het afgelopen jaar.Beeld anp

Vandaag werden de Hoi-cijfers bekendgemaakt. De papieren oplages van de grootste Nederlandse dagbladen zijn in het eerste kwartaal verder gedaald vergeleken met een jaar eerder. Hebben we over tien jaar nog een papieren krant?
'Och, zijn jullie nu allemaal in begrafenisstemming op de redactie?'

Dat valt wel mee. Iedereen ziet wel in dat er een grote verschuiving plaatsvindt naar de online journalistiek. Wordt de papieren krant een luxeproduct?
'Ik denk dat we over tien jaar een chique glossy-achtige krant hebben, alleen op zaterdag. Vasthouden aan papier heeft weinig zin, mensen lezen hun nieuws online. De papieren krant wordt meer een weekendbeleving; een moment van ontstressen.'

Is uw leesgedrag veranderd de afgelopen jaren?
'Ik lees veel nieuws op mijn iPhone, ook van internationale sites als de New York Times. Ik heb zelf nog één papieren krant thuis. De laatste keer dat ik zelf in een winkel een papieren krant heb gekocht, kan ik mij niet eens meer herinneren.'

Beeld anp
Beeld anp

Het RIVM komt met een nieuw rapport over hoe gezond wij zullen zijn in 2030. Het goede nieuws is: Het aantal mensen met overgewicht blijft stabiel. Moeten we hier blij mee zijn? Bijna de helft van de Nederlanders is dan nog te dik.
'Nee, verschrikkelijk. Het is toch dramatisch dat obesitas zo genormaliseerd lijkt. Over een aantal jaren heeft de helft van de mensen een dubbele vliegtuigstoel nodig. Er zullen meer zieken zijn. Maar het gaat niet alleen om geld, ook over geluk. Ik denk dat er een verband is tussen geluk en gewicht. Je ziet een enorme opkomst aan yoga, gezond eten, mindfulness, tot rust komen, juist omdat er onbehagen is.'

U ziet de gezondheidshype als een reactie op de McDonaldisering?
'Het is uit evenwicht. Aan de ene kant heb je de obsessie met diëten, aan de andere kant heb je mensen die bakken kipvleugels naar binnen werken. Die gespletenheid doet erg Amerikaans aan; we zijn in de war.'

Is gezond eten nou echt zo moeilijk?
'Ik denk dat de overheid hier een belangrijke rol in kan spelen. Door te stoppen de ongezonde rommel te bevoordelen. Een appel is duurder dan een zakje chips.'

Niets doen aan het overgewichtprobleem, treft de armen, schreef u in uw column.
'Voor arme mensen is het makkelijk naar slecht en goedkoop voedsel te grijpen. Ik denk niet dat het helpt om de hamburger een euro duurder te maken. Je moet het bij de markt aanpakken, de voedsellobby.'

Het percentage Nederlandse rokers daalt van 23 procent in 2012 naar 19 procent in 2030 als de daling zoals die nu is, doorzet. Er wordt wel eens geopperd: De voedingsindustrie moet op dezelfde manier worden aangestuurd als de tabaksindustrie omdat obesitas een groter probleem dan sigaretten vormt. Goed idee?
'Ja, daar zit wat in. Je kan zeggen: iedereen heeft het recht om 500 kilo te wegen, dat is vrijheid. Maar als overheid heb je wel een verantwoordelijkheid. Je ziet dat McDonalds met salades het schuldgevoel probeert af te kopen.'

Beeld anp
Beeld anp

Wat is uw voorspelling van donderdag; België tegen Zuid-Korea?
'Ik zeg: 3-1 voor België.'

Zo zo, dat is zelfverzekerd. De Rode Duivels zijn door, maar het voetbal is wat flets. Kunnen ze nog veel verder komen op dit toernooi?
'België spaart de energie voor de uiteindelijke finale tegen Nederland.'

Volgt u het de Rode Duivels op de voet?
'Eigenlijk vind ik die voetbalheisa absurd. Gisteren stond ik toch mee te schreeuwen in een Amsterdams café, ik liet zien: ik sta achter jullie als volk. Het WK is toch het moment dat iedereen zich mag uitleven, groots mag doen. Maar dat mensen voor en na de wedstrijd er uren over kunnen doorlullen, dat snap ik niet. Dan neem je het toch wat te serieus.'

In uw column voor De Morgen schreef u: 'Het WK vaagt de verschillen naast het veld weg. Je weet op den duur niet meer wie man of vrouw is: iedereen heeft de mond vol van al dan niet terecht toegekende penalty's en vettig voer vermengd met bier. Wat een opluchting ook dat het er dankzij het WK even aan alle culinaire bullshit te ontsnappen is. De dag dat ze reuzenschermen toelaten in Sergio Herman-popups, laat ik mij rasta's zetten.' Is dat de charme?
'Voetbal is een pauzeknop. Iedereen mag uitbarsten, roepen, toeteren. De straten krijgen een andere kleur. Het is een positieve vorm van nationalisme.'

Als afsluiter: Heeft u een kijk- of leestip?
'Ik heb twee amusante linkjes. Deze van oude foto's: These 50 Photos From The Past Are Shocking And Hilarious. I Can't Believe How Things Have Changed. En een verhaal van David Sedaris in The New Yorker.

Dit is aflevering 345 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Belgische supporters.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden