SARS-verdachte is 'ontzettend leuk beestje'

Een civetkat moet je met rust laten, vindt de kenner. SARS-gevaar of niet. Als je ze aanpakt, heb je juist de poppen aan het dansen...

'Ja hoor, het zijn ontzettend leuke beestjes', zegt dr. Chris Smeenk, conservator zoogdieren van het natuurhistorisch museum Naturalis in Leiden. 'Ze zijn makkelijk tam te krijgen.' Nu in China op grote schaal civetkatten worden afgemaakt om een mogelijke heropleving van de SARS-epidemie in te dammen, krijgt dit kleine roofdier alle aandacht.

'Iets tussen een huiskat en een marter in', beschrijft Smeenk. Ze staan te boek als carnivoren, maar ze eten alles: vruchten, insecten, knaagdieren en ze roven ook wel eens kippen, want sommige soorten leven rondom dorpen. Ze klimmen in bomen en slapen daar, maar ze overnachten ook in huizen of gebouwen. Daarnaast zijn er 'grondsoorten', zoals de Afrikaanse civetkat. Deze worden gebruikt voor de musk die ze produceren, een van de grondstoffen voor parfum.

De soort waarbij in mei de aanwezigheid van het coronavirus werd ontdekt dat verantwoordelijk zou zijn voor de ziekte SARS, is de gemaskerde palm civetkat. Deze Paguma larvata, met een kortharige vacht en witte strepen op zijn snoet, wordt in de Zuid-Chinese provincie Guangdong beschouwd als delicatesse in de bekroonde 'Draken-Tijger-Feniks-soep'. Voor de draak wordt slangenvlees gebruikt, de civetkat staat symbool voor de tijger en kip voor de feniks.

De civetkatten - ook bekend als sluipkatten - worden verhandeld op talrijke markten, waar uiteenlopende levende dieren worden verkocht. De markten, waar mens en dier in elkaars directe nabijheid komen, zijn ideale infectiehaarden.

Uitstekend om de dierenhandel aan banden te leggen, vindt Smeenk, maar bij het uitroeien van de civetkat heeft hij zijn bedenkingen. 'Het gevaar is dat je daardoor nog meer in aanraking komt met die dieren en dan heb je echt de poppen aan het dansen. Hoe meer je ze met rust laat, hoe minder last van ziektes je hebt.'

Bovendien zijn civetkatten niet de enige die SARS kunnen overbrengen. In een onderzoek dat in oktober in Nature werd gepubliceerd, toonde de Nederlandse viroloog Ab Osterhaus aan dat ook katten en fretten de ziekte kunnen overdragen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.