SARS is niet de nieuwe Spaanse griep

De populariteit van reizen per vliegtuig speelt de nieuwe gevaarlijke vorm van longontsteking SARS in de kaart. Maar dat betekent nog niet dat de ziekte zich als een olievlek zal verspreiden....

Halverwege de vorige week werd over de geheimzinnige longziekte die de naam SARS heeft gekregen, alleen gepraat in oorden heel ver weg, zoals Hongkong en Vietnam. Dit weekeinde verspreidde de ziekte zich over de wereld. De Wereldgezondheidsorganisatie WHO meldde gevallen uit Duitsland, uit Canada, uit Indonesië en uit Maleisië.

Volgens de viroloog dr. Ab Osterhaus van het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam draagt de populariteit van het reizen per vliegtuig bij aan een snelle verspreiding van een infectieziekte als SARS (Severe Acute Respiratory Syndrome). Maar hij waagt zich niet aan de voorspelling dat de wereld aan de vooravond staat van een nieuwe pandemie, een wereldwijde epidemie. Dat het allemaal wel mee zal vallen, durft hij echter ook niet te beloven.

Er zijn verschillen tussen de gruwelijke griepgolven van de vorige eeuw, waarvan de Spaanse griep uit 1918 de bekendste is, en SARS. Het belangrijkste is dat de longziekte niet bijzonder besmettelijk is, waardoor de kans om ziek te worden kleiner is dan bij de griep. Iemand loopt geen SARS op na een wandeling over de markt of een tijdje in de rij staan op een druk station; het gaat niet via de lucht.

Voor zover bekend worden alleen mensen besmet die in de directe nabijheid van de patiënt zijn geweest, zoals artsen en verpleegkundigen, en naaste familieleden. In het ziekenhuis in Hanoi, bijvoorbeeld, lag in februari een Amerikaanse zakenman met de nieuwe longontsteking. Hij besmette er zo'n twintig artsen en verpleegkundigen. Toen hij werd overgebracht naar Hongkong werden in het ziekenhuis daar ook tientallen artsen en verpleegkundigen ziek.

Griep is veel besmettelijker. Door de Spaanse griep, die in 1918 over de wereld raasde, vonden naar schatting 20 miljoen mensen de dood. De teller bij SARS staat op negen. De cijfers over de verspreiding van de ziekte zijn onzeker. Volgens Osterhaus zitten er ook gevallen van atypische longontsteking tussen die niets met SARS te maken hebben.

Keiharde gegevens over de raadselachtige longontsteking kunnen in deze fase nog niet worden gegeven. Het is niet bekend of de longen worden besmet door een bacterie of een virus. Dat moet als eerste worden vastgesteld. Ook het laboratorium van Osterhaus gaat meewerken aan die speurtocht. Als de boosdoener is opgespoord, kan er worden gekeken of er een geneesmiddel bestaat.

Veel bacteriestammen kunnen worden bestreden met antibiotica; tegen de meeste virussen bestaan geen medicijnen. 'Ook al is er geen medicijn, toch is het belangrijk om te weten wat de ziekte veroorzaakt, zodat we met een test kunnen vaststellen of een patiënt inderdaad de longziekte SARS heeft', aldus Osterhaus. 'Zo voorkom je dat je een heleboel mensen ten onrechte gaat isoleren.'

Als de ziekteverwekker niet bekend is, wil dat niet zeggen dat de arts niets kan doen. Zo kunnen de patiënten worden beademd als hun longfunctie erg slecht is. Ook wordt alles in het werk gesteld om te voorkomen dat de verzwakte patiënt met nog andere ziekteverwekkers wordt geïnfecteerd.

Deskundigen sluiten terrorisme uit als verklaring voor de longziekte. De eerste ziektegevallen deden zich vermoedelijk voor in de regio Guangdong, rond Hongkong, in november vorig jaar. Toen werden ruim driehonderd mensen ziek, van wie er vijf zijn overleden. Eind vorig jaar was de spanning in het Midden-Oosten nog niet zo hoog opgelopen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden