Sarkozy plots aanvoerder van actie

Parijs - Een lange rij zwarte Citroën- en Peugeot-limousines wacht op de binnenplaats van het Élysée, de vlaggetjes van de Europese Unie, de Verenigde Staten, de Arabische Liga en nog dertien andere op de motorkap. De helmen van de erewacht van de republikeinse garde fonkelen op het bordes. Op hetzelfde moment dat Berlusconi en Cameron nog even aarzelend inhouden op de trappen, jagen de Franse Rafales al door het Libische luchtruim.


Voor één keer is Parijs weer het hart van de wereld. Een razende Franse diplomatie heeft tal van wereldleiders er binnen 36 uur van overtuigd naar Parijs te komen om te bespreken hoe Kadhafi zal worden aangepakt. 'Top van Parijs voor steun aan het Libische volk' is de wat eufemistische tekst die de pers op haar badge kan lezen.


De Amerikaanse president Obama blijkt nog het moeilijkst te overtuigen van de noodzaak van een aanval. Pas na een nachtelijke telefonade die een uur duurt, neemt de Amerikaanse president de bocht. Hij stuurt zijn minister van Buitenlandse Zaken, Hillary Clinton, naar de Franse hoofdstad.


Ineens is niet Barack Obama, maar Nicolas Sarkozy de aanvoerder van een grote internationale militaire actie. Ineens zijn het de Fransen die als eerste vliegtuigen sturen en die als eerste het vuur openen - zaterdagmiddag om kwart voor zes wordt de eerste pantserwagen van Kadhafi gebombardeerd. Er is immers geen tijd te verliezen; als Benghazi valt, heeft een aanval geen zin meer.


De Belgische premier Yves Leterme is stellig. 'Het is duidelijk dat Frankrijk het leiderschap heeft bij de militaire acties in het Libische luchtruim.' Ook secretaris-generaal van de Verenigde Naties Ban-Ki Moon prijst het Franse leiderschap.


In zijn toespraak aan het slot van de Libië-top zegt de Franse president het nog eens met zoveel woorden. 'We hebben de plicht gehoor te geven aan de noodkreet van het Libische volk. Er is nog tijd voor kolonel Kadhafi om het ergste te vermijden door zich onverwijld en zonder voorbehoud te conformeren aan alle eisen van de internationale gemeenschap.'


De deur van de diplomatie blijft geopend, zegt Sarkozy. Maar er wordt pas met Kadhafi onderhandeld als hij de vijandelijkheden tegen zijn eigen volk staakt.


Het Franse initiatief zaait internationaal verdeeldheid. Duitsland en Rusland doen niet mee. Ook de nieuwe grootmachten China, Brazilië en India houden zich afzijdig.


Maar in eigen land is de steun vrijwel unaniem. Van extreem links tot rechts vindt men dat Frankrijk het aan zijn stand verplicht is de opstandelingen in Libië te helpen. 'Deze actie past bij de idealen van Frankrijk', zegt voormalig eerste minister Dominique de Villepin, die doorgaans vooraan staat om Sarkozy te bekritiseren.


Die avond komt minister van Buitenlandse Zaken Alain Juppé uitgebreid op de Franse televisie. Hij zegt twee opmerkelijke dingen: nee, er is geen enkel contact met Kadhafi of diens regering. En nee, Franse soldaten zullen op geen enkel moment voet aan de grond zetten in Libië. Daarin wordt namelijk door resolutie 1973 van de veiligheidsraad niet voorzien.


En nog eens over het doel van de actie: 'We willen het Libische volk in staat stellen de eigen toekomst te kiezen.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden