Sarkozy is uitgesproken én genuanceerd

Zijn uitspraken in oktober 2005 dat de relschoppers in de Parijse voorsteden 'tuig' zijn, gingen de hele wereld over. Maar Nicolas Sarkozy heeft ook genuanceerdere oplossingen voor probleemwijken....

Dat de integratieproblemen van de vijf miljoen Franse moslims één van de belangrijkste oorzaken zijn voor de rellen in 2005 en vorig jaar, staat voor de president niet ter discussie. Dat de moslims 'ons integratiemodel hebben verworpen' vond hij in 2003 al niet verwonderlijk. Want het begrip gelijkheid, een van de drie grondbeginselen van de republiek, is niet op hen toegepast, betoogde de oud-advocaat. 'Moslims behoren niet boven de wet te staan, maar zeker ook niet eronder.'

Als toenmalige minister van Binnenlandse Zaken maakte hij daarom plannen om allochtonen via positieve discriminatie aan een baan te helpen. Ook wilde hij moskeeën door de Franse staat laten financieren en moslim-kerkhoven en imam-opleidingen stimuleren. Immigranten die tien jaar in het land wonen en keurig belastingen betalen, mochten wat hem betreft kiesrecht op lokaal niveau krijgen. Die suggesties leverden hem een storm van protest op, voor de meeste plannen kon hij uiteindelijk geen afdoende steun vinden.

Tegelijkertijd wil hij dat moslims zich aanpassen. Vrouwen moeten van hem op hun identiteitskaart zonder sluier worden afgebeeld, omdat de Franse wet nu eenmaal een bloot hoofd en zicht op één oor vereist. En in een interview met de Amerikaanse journalist Charlie Rose legde hij vorig jaar nog eens uit hoe hij zich de islam in zijn land voor stelt. 'Ik wil geen islam in Frankrijk, maar een islam ván Frankrijk. Als je naar Frankrijk komt, moet je accepteren dat we geen polygamie hebben. Als je niet wilt dat je vrouw onderzocht wordt door een mannelijke arts, ben je hier niet welkom. Dit is een open en vrij land. Ik wil dat mensen Frankrijk en onze regels accepteren. ik heb de Raad voor het Moslimgeloof gecreëerd, omdat ik niemand wil die geen Frans spreekt, en ik wil geen moskeeën die door het buitenland gefinancierd worden.'

Dat zijn genuanceerde uitspraken, afgezet tegen zijn verbale aanvallen tijdens de rellen in het najaar van 2005. Hij had net het instituut van de wijkagent opgeheven met als reden 'dat we niet met ze moeten gaan voetballen'. En nadat twee bendes in de zomer in een vuurgevecht terecht kwamen, beloofde Sarkozy al dat 'we de voorsteden met de hogedrukspuit zullen schoonmaken'.

Die belofte maakte hij een paar maanden later waar. 'Voyous', tuig, noemde de toenmalige minister de jeugd in de banlieues. 'Mensen die Frankrijk haten', riep hij ook nog. 'Schoften die met hamers slaan, met kogels schieten en het leven in de voorsteden onmogelijk maken.'

Dát is de Sarkozy zoals de rest van de wereld hem leerde kennen. 'Er is maar één politieke lijn, die uitgaat van twee woorden waar ik volledig achter sta: fermheid en rechtvaardigheid. Fermheid zonder rechtvaardigheid is extremisme, rechtvaardigheid zonder fermheid is slapte.'

Dat zero tolerance kon niet voorkomen dat het in 2007 weer mis ging. Destijds zei hij: 'We zijn het enige land ter wereld waar men het niet normaal vindt iemand te arresteren die geen kaartje heeft gekocht. Het is toch niet de fout van de politie wanneer iemand zich verzet op het moment dat hij wordt gecontroleerd?'

Juist het verdedigen van de politie stuitte echter op onbegrip in de voorsteden. Het bezorgde hem echter ook de sympathie die nodig was voor de verkiezing tot president. In die rol mag hij nu proberen de problemen structureel op te lossen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden