Sarkozy is een atypische president

Onder druk wordt alles vloeibaar, mocht de vorige hoofdredacteur van deze krant graag zeggen. Of dat in natuurkundige zin correct is durf ik niet te zeggen, maar psychologisch gezien is het een handige vuistregel, die de hoofdredacteur dan ook vooral hanteerde als hij moeilijke omstandigheden voorzag.


De uitdrukking kwam in gedachten bij het zien van de campagnebeelden van Nicolas Sarkozy, de afgelopen weken. Meteen al in de uitzending waarin hij aankondigde dat hij zich kandidaat stelde voor zijn eigen opvolging, was het alsof er een andere man zat. Een zekere zwaarte was van hem afgevallen, er was minder loze ruimte om hem heen. Hij leek meer op de elastieken figuur die in 2007 het hoogste Franse ambt veroverde dan op de verkrampte gedaante die dat ambt vervolgens vijf jaar bekleedde.


Denk eens aan zijn voorgangers De Gaulle, Pompidou, Mitterrand, Chirac - allemaal mannen uit één stuk, als gehouwen uit de Franse rotsen. Mitterrand leek wel van marmer, zozeer begon hij zeker in zijn tweede termijn op zijn eigen standbeeld te lijken. Chirac wekte een meer poreuze indruk, maar ook hij was als president een overwegend mineraal type. Naarmate het presidentschap langer duurde, werd dat sterker. Alsof de binnenkant geleidelijk verdween en een fossiele verpakking overbleef.


Dat hele harde, ongenaakbare, stijve, dat is wat Fransen van hun president verwachten. Aan de top van de piramide moet een halfgod staan, een wezen waarin nog maar ternauwernood een mens is te herkennen.


Sarkozy is dan ook een volstrekt atypische president. Hij heeft helemaal niets rotsigs of stenigs. Eerder is hij een jochie dat van de helling glijdt en daarbij een lawine aan stenen in gang zet, waarbij hij zichzelf met z'n alle kanten op schietende ledematen nog net in veiligheid weet te brengen. Niets menselijks is hem daarbij vreemd.


Alles aan hem is voortdurend in beweging. Bij televisieoptredens zie je zijn wenkbrauwen wapperen, een arm stuipt, een voet begint te trillen. Statig lopen is voor hem een helse opgave; zijn benen schieten alle kanten op en willen sneller. Als hij antwoord geeft op vragen of pedagogisch verantwoord iets wil uitleggen, vertrekt zijn mond soms tot een grijns die gemakkelijk als neerbuigend kan worden geïnterpreteerd. Of dat zo bedoeld is, weet niemand.


Met diezelfde grijns kan hij van leer trekken tegen François Hollande, zijn grote tegenstander. 'Een leugenaar: 's morgens, 's middags en 's avonds', zei Sarkozy al eens over hem. Je zag wat een plezier het hem deed dat te kunnen zeggen. Eindelijk was de grimas op zijn plaats, eindelijk kon hij dat harnas van diplomatie en presidentiële waardigheid afleggen.


François Hollande heeft wél de aanleg om ooit een stenige president te worden. Zo'n rondgeslepen riviersteen, door duizend wateren gewassen, die lekker in de hand ligt en waar veel langs afglijdt. Of hij ook bestand is tegen het spervuur van speldenprikken waarop kandidaat Sarkozy hem de komende weken zal onthalen, dat zal de tijd leren.


Sarkozy heeft veel gemeen met zijn enige voorganger die de minerale kwaliteit niet had: Valéry Giscard d'Estaing. Ook dat was een pragmatische, op verandering gerichte president. Voor Sarkozy is diens lot niet bemoedigend. VGE, zoals de Fransen hem noemen, werd na één ambtstermijn niet herkozen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden