Sarkozy houdt Barroso even van benoeming af

Twee weken geleden zette de Franse president Nicolas Sarkozy opgewekt de zaag in de poten onder de stoel van José Manuel Barroso, de voorzitter van de Europese Commissie. Hij verzekerde dat hij de Portugees graag mag, maar dat het beter zou zijn met de selectie van een nieuwe voorzitter te wachten tot na de uitslag van het (tweede) referendum in Ierland over het Verdrag van Lissabon, dat dit najaar wordt gehouden.

De opmerking van Sarkozy kwam als een onaangename verrassing voor Barroso, die na de Europese verkiezingen van juni aan een tweede ambtstermijn hoopt te beginnen. Waarom zou Parijs willen wachten met de keuze van een nieuwe Commissievoorzitter, als er al een meer dan geschikte kandidaat klaar staat?

Met zijn onverwachte motie van wantrouwen zette Sarkozy Barroso betaald voor diens gebrek aan enthousiasme voor zijn steunplannen voor de Franse auto-industrie. Een jaar eerder had de Franse president nog zijn zegen gegeven aan de toekomstplannen van de Portugese Commissievoorzitter.

Sarkozy’s aanval op Barroso heeft bij sommige landen de nodige irritatie gewekt. ‘Waarom zou je uitgerekend nu we midden in een crisis zitten aan de poten van de Commissie gaan zagen?’, vraagt een Brusselse diplomaat. ‘We hebben nu een sterke Commissievoorzitter nodig, niet iemand die op het schopstoeltje lijkt te zitten.’

‘Kennelijk heeft Sarkozy een nieuw doelwit gevonden. Eerst heeft hij de Tsjechen (die Frankrijk opvolgden als EU-voorzitter, red.) op de korrel genomen en nu is Barroso aan de beurt’, zegt een andere diplomaat. Nadat Tsjechië het roer had overgenomen, liet de hyperactieve Franse president geen gelegenheid voorbijgaan om te laten merken dat Europa bij hem in veiliger handen was.

Maar het begint er beter uit te zien voor Barroso. De Commissievoorzitter kreeg deze week eerst de steun van de andere twee zwaargewichten in de EU: de Britse premier Gordon Brown en de Duitse bondskanselier Angela Merkel. Vervolgens kreeg Barroso donderdag nog eens de zegen van de conservatieve Europese Volkspartij (EVP), de grootste fractie in het Europees Parlement.

Erg verrassend was die steunverklaring niet: uiteindelijk hoort Barroso ook tot die politieke familie. Maar Barroso blijkt ook buiten eigen kring ruime steun te hebben. ‘Er is een breed draagvlak voor hem’, zegt premier Balkenende. ‘Ook alle sociaaldemocratische regeringsleiders staan achter hem.’ Alleen de nieuwe voorzitter van de Franse socialisten, Martine Aubry, moet niets van de ‘neoliberaal’ Barroso hebben.

De Commissievoorzitter zelf bezweert dat hij dat predikaat helemaal niet verdient. ‘Ik ben voor de vrije handel en tegen protectionisme. Maar dat wil niet zeggen dat ik tegen regels ben. Het is een kwestie van evenwicht’, verdedigt Barroso zich. ‘Ik ben geen conservatief, maar een hervormer in het politieke midden.’

In ieder geval ziet het ernaar uit dat de EU-leiders niet tot oktober zullen wachten, maar al op de Europese top in juni zullen beslissen wie de nieuwe voorzitter van de Commissie wordt. ‘We moeten dat niet uitstellen. Er is veel werk te doen’, zegt Balkenende.

Het Europees Parlement had graag gezien dat het al kon profiteren van de nieuwe regels uit het Lissabon-verdrag, die bepalen dat het parlement bij de selectie van de kandidaat wordt betrokken. Maar dat gaat niet gebeuren: de meeste EU-leiders willen vasthouden aan de bestaande regels. Die houden in dat zij uitmaken wie de Commissievoorzitter wordt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.