Sarkozy heeft het gedaan, met zijn linkse ministers

‘We denken met al die linkse benoemingen stemmen bij links weg te halen. Het tegendeel is het geval: we verliezen stemmen op rechts.’..

Ariejan Korteweg

Dat de eerste ronde van de regionale verkiezingen in Frankrijk voor rechts desastreus verliep, komt doordat vooral het rechtse electoraat niet kwam opdagen, daarover zijn de deskundigen het eens. Maar waaróm nam de Sarkozy-aanhang niet de moeite naar het stemhokje te komen? Als de verkiezingsuitslag tegenvalt, gaat iedereen naar oorzaken zoeken.

Nog voordat in de tweede ronde van morgen is bepaald wie de komende zes jaar de 25 regiopresidenten zullen zijn (de linkse kandidaat van Guadeloupe kreeg in de eerste ronde een absolute meerderheid) is het zwartepieten begonnen. Bovenstaand citaat van een prominente rechtse parlementariër getuigt daarvan.

En zoals dat gaat als de nood hoog is: de nieuwkomers krijgen de schuld. In dit geval zijn dat de politici van meer of minder linkse signatuur die Sarkozy voor zijn regering vroeg. Voor elke plek de beste mensen – dat was het motto waaronder hij drie jaar geleden een graai deed in het adressenboekje van links. Hij wist Bernard Kouchner, een van de oprichters van Artsen zonder Grenzen, te overtuigen minister van Buitenlandse zaken te worden. Fadela Amara van Ni putes ni soumises, een organisatie die zich inzet voor de positie van vrouwen, zou zich over de banlieues buigen. Eric Besson, voormalig rechterhand van Ségolène Royal, zou zich met de migratie en nationale identiteit gaan bezighouden. Ook Martin Hirsch van de Emmaüsgangers haakte aan.

Andere linkse ministers werden na die eerste golf niet meer benoemd. Frédéric Mitterrand, die minister van Cultuur werd, heeft een linkse achternaam, maar is politiek moeilijk te duiden. Wel werden op sleutelplekken bij de omroep en in staatsinstellingen linkse mensen benoemd. Socialistische coryfeeën als Jack Lang gingen op missie voor Sarkozy.

Het gemopper nam toe toen de president in februari de socialist Didier Migaud benoemde tot hoofd van de rekenkamer; een prestigieuze positie die in rechtse handen was. Vlak daarna werd een oud-minister van Mitterrand in de constitutionele raad benoemd. ‘Hebben we soms niet genoeg bekwame mensen in eigen kring’, klaagden rechtse parlementariërs. ‘Hiermee maak je rechts op den duur onherkenbaar.’

De linkse benoemingen hebben niets met verkiezingen te maken, is steeds de verdediging van Sarkozy: de sociale spanningen kunnen in Frankrijk hoog oplopen, en door de ouverture kan ik mijn hervormingen doorvoeren zonder dat het leidt tot botsingen. Juist nu moeten we elke neiging tot sektarisme onderdrukken.

Bij die interessante tactische bespiegelingen passen twee kanttekeningen. De eerste is dat Sarkozy vorig jaar zijn coalitie in rechtse richting verbreedde door een partij van jagers en een kleine nationalistische partij in te lijven. De bandbreedte is daarmee toegenomen, en de mogelijkheid tot identificatie navenant verminderd. Sarkozy ontnam zich zo een stemmenreservoir bij verkiezingen in twee ronden.

De andere is dat de ouverture een heerlijk middel is om een socialistische partij in verwarring nog wat draaieriger te maken. Nu de socialisten zich herpakken, zal de behoefte afnemen om de grote oversteek te maken.

Daar staat tegenover dat Sarkozy school maakt. De socialistische Royal ging in haar eigen regio de verkiezingen in met een echte regenbooglijst, van zeer gematigde humanisten tot linksradicale vakbonders en dwarsvliegers. Het leverde haar een mooie uitslag op.

Ariejan Korteweg

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden