Sarajevo

We kennen de Bosnische hoofdstad Sarajevo vooral van de Balkanoorlog. Of van de moord op aartshertog Frans Ferdinand waarmee honderd jaar geleden de Eerste Wereldoorlog uitbrak. Maar Sarajevo is ook een relaxed stadje waar Europese, Slavische en Ottomaanse invloeden samenkomen.

'Sarajevo is niet de mooiste stad,' zegt local Ernesto Kulašin Rašo, 'niet zoals Tokio of Londen, maar wel charmant en relaxed en vriendelijk en gemakkelijk. Misschien een beetje ouderwets zelfs. We houden niet echt van veranderingen. Sarajevo is ook geen avant-gardestad vrees ik. Kledingstuk nr 1: jeans. Zeker voor mannen.' Hij zegt: 'Ze zijn hier gehecht aan kersenbrandewijn. En aan koffie. Wat de Engelsen hebben met thee, hebben wij met koffie. Dit is een ochtendstad. 's Ochtends al pratend met vrienden in een coffeebar de tijd laten wegtikken, de Sarajevo'ers doen niets liever. Ik ook niet.' Laat de vele kerken en moskeeën niemand op verkeerde gedachten brengen, zegt Ernesto. 'Als we iets aan oorlog hebben overgehouden, is het dat we hier niet aan religie of nationaliteit of etniciteit doen. Sarajevo'ers zijn Sarajevo'ers. En dat is dat. Wel aan voetbal. De stad is zo ongeveer ontploft van vreugde toen Bosnië-Herzegovina zich plaatste voor het WK 2014. Iedereen dronk door tot aan de ochtend.


1. Tito Café

De meeste jongeren in Sarajevo zijn opgegroeid na de oorlog en met vroeger-was-alles-beterverhalen. In de tijd van Joegoslavië deden religie en etniciteit er tenminste niet toe, zeggen hun ouders. Misschien was dat ook zo. In Café Tito herleven Joegoslavische tijden. Het café hangt vol met foto's van Tito. Er staat ook een strenge bronzen buste van de maarschalk. Andere Titostalgie: soldatenhelmlampen, tank in de tuin, strijdkreet aan de muur: 'Dood aan het fascisme, vrijheid voor de mensen.' De sfeer is altijd goed, het café is een van de zeldzame plaatsen waar je in Sarajevo kinderen mee naar toe kunt nemen.


Adres: Zmaja od Bosne 5


Open: dagelijks 8.00 - 23.00 uur


2. Centar Pegasos

Bosnië is een land van paardrijders. Iedereen probeert het wel een keer op de rug van een paard. Net buiten Sarajevo is een uitstekende paardrijschool met schappelijke prijzen. Voor je het weet draaf je met een schimmel onder de koele bomen. Centar Pagasos is gelegen in een bosrijke omgeving en heeft geduldige instructeurs die veiligheid vooropstellen. Ook voor absolute beginners. Wel reserveren.


Adres: Doljanska 57


Open: ma-vr 10.00 - 17.00 uur, za-zo 8.00 - 19.00 uur


3. Biban

Door de oorlog zijn de inwoners van Sarajevo misschien wel nog meer van hun stad gaan houden. Dé plek om even afstand te nemen en de torens en minaretten in volle glorie te overzien, is Biban. Boven op een van de vijf bergen waar Sarajevo tussenin ligt. Vanaf daar kijk je wel 25 kilometer ver de stadsvallei in. Er zijn twee manieren om naar Biban te komen: per auto of te voet. Maar de wandeling is mooi en als beloning staan er dan rijstdolma's en Bosnisch gehakt 'onder de deksel' op de lunchkaart. Die is er pas sinds kort, die kaart. Vroeger was het een stukje handgeschreven papier.


Adres: Hošin Brijeg 95


Open: dagelijks 10.00 - 22.00 uur


4. Yellow bastion

Dit ruwstenen bastion is onderdeel van een stadsmuur uit de 18de eeuw. Het stadsbestuur zou weleens wat beter mogen zorgen voor dit monument, maar het blijft een van de geliefdste plekken voor locals om van een prachtig uitzicht over de stad en de Miljacka-rivier te genieten en in de lente een picknickkleedje open te spreiden. Tijdens de ramadan wordt hier een kanonskogel afgeschoten als er gegeten mag worden. Naar boven klimmen is een flinke, maar leuke wandeling. Beloning: het beste panorama van de stad.


Adres: Jekovac


Open: 24 uur per dag


5. Wilson promenade

Het hele weekend én elke werkdag na vijf uur 's middags is Vilsonovo, zoals ze hier zeggen, gesloten voor gemotoriseerd verkeer. Dan is deze mooie, boomrijke allee een vrijplaats voor fietsers, wandelaars, joggers en kinderwagenduwers. Fiets of wandel mee met de locals, die wandelen graag en veel, en eindig bij Tito Café.


Adres: Vilsonovo Setaliste


Open: 24 uur per dag


6. Avlija

Avlija ligt voor de meeste toeristen net iets te ver op de heuvel, maar is wel een van de gezelligste en authentiekste restaurants van de stad. Klop op de groene houten deur. Daarachter is een binnentuin vol planten ('avlija' betekent ook binnentuin). Alsof je bij iemand thuis op bezoek gaat ergens op het platteland. En: fantastisch eten voor een bescheiden prijs. Probeer de 'klepe', triangelvormige ravioli met spinazie of vlees, maar over de 'muckalika', de varkensstoof wordt ook hoog opgegeven.


Adres: Sumbula Avde 2


Open: Ma - Zat 09.00 - 23.00


7. Noovi

Noovi is een goed verborgen, intiem restaurant midden in het centrum, waar de obers hun uiterste best doen voor hun gasten. Ze hebben er een hoge, houten wand met honderden Bosnische en Italiaanse wijnen. Sarajevo'ers, die het liefst iets vlezigs eten in een ašcinica - een tent met traditioneel Bosnisch eten - komen hier ook. Omdat de kok zo'n beste steak bakt natuurlijk en uitstekende pizza's met Bosnische kaas uit de oven schept.


Adres: Tina Ujevi¿a 13


Open: ma - za 11.00 - 23.00 uur


8. Magacin Kabare

Humor is altijd belangrijk om in een dictatuur te overleven. En binnen het voormalige Joegoslavië stonden Bosniërs bekend om hun grappige accent en zwarte humor. In theaterbar Magacin Kabare kan een biertje drinken met locals altijd, maar op vrijdag en zaterdagavond gaat het daar echt los. Er wordt gedanst, gezongen en geacteerd door de beste stand-upcomedians uit Bosnië. Geeft niet als je de taal niet spreekt - er is veel te zien en je lacht vanzelf mee. En 'Zivjeli' is proost. Maak wel een reservering via Facebook.


Adres: Merhemi¿a trg 13


Open: vr - za 21.00 - 23.00 uur


De architecte Maranta Vego (1986), economiestudent Ernesto Kulašin Rašo (1993) en marketeer Jasmin Pajeta (1986) bloggen via de website Spotted by Locals graag over hun thuisstad Sarajevo. Spotted by Locals werkt in 51 Europese en Amerikaanse steden samen met jonge bewoners die hun favoriete plekken delen. spottedbylocals.com, ook als app.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.