Sarajevo lijkt teruggekeerd naar het eerste oorlogsjaar

Mevrouw Grgic komt met een zucht overeind, veegt het stof van haar bloemetjesjurk en vouwt haar kleed op. Tijdens beschietingen gaat ze altijd op de grond liggen, dan voelt ze zich veiliger....

Van onze correspondent

Bart Rijs

SARAJEVO

Nu de eerste opwinding over het Moslim-offensief is gezakt, beseft mevrouw Grgic dat de stad zware weken staan te wachten. Sarajevo lijkt teruggekeerd naar het eerste oorlogsjaar.

Zodra het kalm is gaan de mensen de straat op om water te halen. Met jerrycans op hun schouders, in boodschappenwagentjes of geïmproviseerde karretjes lopen ze naar de dichtstbijzijnde pomp - vaak kilometers ver van huis.

In Dobrinja, een flatwijk in het westen van de stad die aan drie zijden is omgeven door Servische stellingen, landde zondag een mortiergranaat bij de enige waterpomp. Negen mensen kwamen om het leven, meer dan vijftien raakten gewond. Uren later getuigden een berg lege jerrycans, plassen water en bloed nog van de inslag.

Het Bosnische Moslim-leger probeert de stad beetje bij beetje aan de Servische wurggreep te ontworstelen. De Moslims zijn er de afgelopen dagen in geslaagd alle verbindingsroutes van de Servische belegeraars af te snijden en maken nu pas op de plaats. Zondag bood de Bosnische president Izetbegovic aan de aanvallen van het regeringsleger een halt toe te roepen als de Serviërs hun zware wapens terugtrekken en de aanvoerroutes naar de stad open stellen. Er kwam geen respons van Pale.

'Het is een knap opgezet en slim uitgevoerd offensief,' vindt een hoge VN-officier in Sarajevo. 'Als ze hun winst behouden, zal de militaire druk op de stad zeker afnemen.'

Volgens Bosnische militairen zijn de aanvallen onderdeel van een goed doordacht offensief dat - uiteindelijk - tot het ontzet van de stad zal leiden.

Met talrijke aanvalletjes op verschillende plaatsen wordt het Servische leger voortdurend onder druk gezet. De Bosnische strijdwijze voorkomt dat de Serviërs hun overmacht aan zware wapens kunnen samentrekken voor een tegenaanval.

In de nacht van zaterdag op zondag zetten de Serviërs een tegenaanval in op de berg Trebevic. Vanuit het stadscentrum was te zien hoe granaten met een flits ontploften en lichtspoor-munitie heen en weer vloog. De aanval had geen succes.

De Bosnische Serviërs hebben in het gebied rondom Sarajevo de noodtoestand afgekondigd. Volgens de Bosnisch-Servische leiding zijn 'alle civiele, economische en militaire middelen ter beschikking gesteld van de verdediging van het land'.

Onder de noodtoestand kunnen soldaten die wegblijven van hun post de doodstraf krijgen. De Bosnische Serviërs hebben een groot tekort aan manschappen. Duizenden mensen zijn uitgeweken naar Servië. Volgens de Servische krant Nasa Borba probeert de militaire politie van de Bosnische Serviërs die mensen op te sporen en terug te brengen naar het front.

De bruiloft van Sonja Karadzic, de dochter van de Bosnisch-Servische leider, werd dit weekeind verstoord door granaten. Voor het eerst sinds meer dan twee jaar werd het Servische bolwerk Pale onder vuur genomen.

Internationale hulporganisaties spreken over 'een kritieke humanitaire situatie'. De laatste voedselvoorraden voor de ziekenhuizen en vluchtelingencentra zijn op. Vanwege de stroom gewonden zijn medicijnen schaars. Er is niet genoeg drinkbaar water; elk moment kan een epidemie uitbreken.

De VN-vredesmacht heeft besloten begin juli een corridor over de berg Igman naar Sarajevo te openen, wanneer konvooien voor die tijd geen vrije toegang tot de stad krijgen.

'Als het moet gebruiken we geweld,' zegt een VN-officier op het hoofdkwartier in Sarajevo. 'Wanneer de reserves zijn aangekomen, hebben we eindelijk offensieve mogelijkheden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.