Nieuwsbreak

Sarah Meuleman: 'Mannen kijken maar moeilijk voorbij het rokje'

Dat Nobelprijswinnaar Tim Hunt het nuttig vond om seksistische opmerkingen te maken op een conferentie zegt een hoop over onze samenleving, zegt schrijfster en presentatrice Sarah Meuleman in de Nieuwsbreak, waarin we het nieuws van de dag bespreken. 'Bij Eva Jinek gaat het om de hoogte van haar hakken. Heb je ooit een vrouw horen praten over de slangenlerenschoentjes van Jeroen Pauw?'

Sarah Meuleman.Beeld Merlijn Doomernik.

De Engelse biochemicus en Nobelprijswinnaar Tim Hunt heeft ontslag genomen vanwege seksistische opmerkingen. Hij pleitte voor gescheiden laboratoria voor mannen en vrouwen, omdat zich volgens Hunt nu vaak problemen voordoen op de werkvloer. 'Je wordt verliefd op ze, of zij op jou en ze huilen als ze kritiek krijgen.' Terecht dat hij weg is of een overdreven reactie?
'Het eerste wat ik denk bij dit nieuws is: hoe dom kan een Nobelprijswinnaar zijn? Tim Hunt denkt kennelijk dat hij woest aantrekkelijk is, dat al die vrouwen spontaan verliefd op hem worden. Ik heb een foto gezien, dat valt nogal tegen kan ik je zeggen. Voordat hij zich ergert aan aantrekkelijke vrouwen, moet mijnheer Hunt eerst zijn eigen lusten maar eens leren bedwingen. Vrouwen zijn prachtige wezens, maar daarom hoef je ze nog niet in een apart laboratorium te stoppen.'

Zelf zegt hij: het was humoristisch bedoeld. En: niet handig met al die journalisten in de zaal.
'Maar hij neemt zijn woorden niet terug.'

Eén verkeerde uitspraak en je carrière is voorbij. Eerder deze week zagen we dat bij de Litouwse dj Ten Walls. Zijn we niet te hard?
'Die meneer Hunt staat toch voor zijn opmerking? Zijn ideeën rijmen niet met de ideologische opvattingen van het instituut waarvoor hij werkt. Dat is een conflict en dus moet hij gaan. Als publiek figuur moet je weten dat dit niet kan. Ik geloof niet dat het een grap of slip of the tongue is. Waarschijnlijk heeft hij dit heel vaak gezegd binnen de muren van het laboratorium.

'Interessant hieraan is dat Hunt het zinvol vond die opmerking op een conferentie naar buiten te brengen, dat zegt iets over onze samenleving.'

Tim HuntBeeld afp

Wat zegt het dan over de samenleving?
'Het lijkt alsof mannen bij een vrouw maar moeilijk door het buitenlaagje kunnen kijken. Ze kijken niet veel verder dan het rokje, naar de capaciteiten.'

Seksisme in de wetenschap is niet nieuw. Hoe zit dat in de literatuur en de media?
'Ik heb lange tijd bij het mannenbolwerk van Vrij Nederland gewerkt. Natuurlijk maak je daar dingen mee. Als vrouw worden je bepaalde dingen toegedicht: dat je emotioneel bent, sexy. Men kijkt er maar moeilijk doorheen. Ook op televisie. Ik werd zogezegd binnengehaald om de dingen even leuk aan elkaar te praten, hallo, ik heb twee studies gedaan, cum laude afgerond. Ik ben geen boze feminist, ik houd veel van mannen. Maar bij een mannelijke presentator gaat het over de interviewtechniek, bij Eva Jinek gaat het over de hoogte van haar hakken. Heb je ooit een vrouw horen praten over de slangenlerenschoentjes van Jeroen Pauw?'

Eva Jinek.Beeld anp

Vandaag wordt voor het eerst in Nederland voor de rechter geëist dat Facebook gegevens van een gebruiker verstrekt. Een 21-jarige vrouw wil weten wie een seksfilmpje van haar online heeft gezet. Moet Facebook die gegevens prijsgeven?
'Het gebeurt vaker, in de tweede helft van 2014 werd in 65 procent van de gevallen de gevraagde informatie door Facebook vrijgegeven. Ik zou zeggen, wees realistisch: Facebook is een glazen huis waar je zelf vrijwillig naar binnen bent gegaan. Als je foto's online zet, is Facebook de eigenaar. Ze kunnen er alles mee doen. Dat meisje wist van het seksfilmpje. Als je het weggeeft aan derden, in dit geval een vriendje, weet je wat de risico's zijn.'

Eigen schuld dikke bult dus?
'Dat is te hard gezegd. Zij heeft het zelf niet online gezet, dat deed de dader. Maar de verantwoordelijkheid ligt niet bij Facebook, vind ik. Want waar ligt de grens? Hoe pornografisch moet een foto zijn om Facebook te dwingen de gegevens prijs te geven? Hoe kwetsend? Dat is erg lastig. Hetzelfde geldt voor wat wel en niet mag. Een vrouw die borstvoeding geeft, mag wel, erotisch bedoeld naakt niet. Wanneer is iets erotisch? Daar moet je allemaal over nadenken.'

Vindt u dat de privacy van de dader zwaarder moet gelden dan het belang van het slachtoffer?
'Ik denk dat de oplossing niet bij de fora zelf gezocht moet worden, maar bij de gebruikers, en dan vooral de kinderen en jongeren, door ze bewuster te maken van de mogelijke consequenties van het maken en verspreiden van dergelijke filmpjes.'

Vroeger hadden exen ook behoefte aan wraak, maar toen was het nog niet zo makkelijk.
'Ik denk dat we minder naïef moeten zijn als het om dat soort beelden gaat. Ik las dat je er bij elke naaktfoto die je stuurt naar je vriendje, vanuit moet gaan dat in elk geval vier anderen die te zien krijgen. Zo gaan die dingen. Dus je moet er oké mee zijn of er niet aan beginnen.'

Voelt u zich veilig online?
'Ik heb een stickertje geplakt over de camera van mijn laptop. Zo'n camera valt erg op: daar zit-ie en ik sta daar. Maar een heleboel zaken waarmee je moet oppassen, zijn natuurlijk niet zo zichtbaar. De chat op Facebook bijvoorbeeld. Ik denk altijd: dit kan openbaar worden. Zodra je het stuurt, breng je het naar buiten. Weet jij veel wat er mee gebeurt.'

Chantal en haar advocaat Thomas van Vugt bij de rechtbank Amsterdam tijdens het kort geding om wraakporno.Beeld anp
Beeld epa

Nieuws uit uw geboorteland. De Vlaamse omroepster verdwijnt. Een groot gemis?
'Totaal niet. België is een van de laatste landen die gebruik maakt van zo'n omroepster. Dat het zo lang heeft geduurd is bijna niet te geloven. En dat daar nu zo moeilijk over wordt gedaan, prachtig. Het past erg bij Vlaanderen. Men houdt graag vast aan tradities. In Nederland is de omroepster al vijftien jaar geleden van de buis verdwenen.'

U koestert dus geen nostalgische gevoelens voor de omroepster?
'Haar verdwijnen illustreert dat de aard van televisie erg aan het veranderen is. De omroepster was ooit de gastvrouw die je welkom heette, nu zijn we zelf curator van onze tv-avond, met Netflix en online programma's kijken. De televisiewereld heeft moeite zich aan te passen. Ze maken nog gebruik van het oude model: dit is wat we u voorschotelen, omdat ze bang zijn om te gaan pionieren. Dat is jammer, want het is juist een opwindende tijd in de journalistiek, met ongelooflijke mogelijkheden, maar in deze crisitijden, helaas te weinig lef.'

Hoe komt het dat België achterloopt?
'In België houden de mensen er niet van te tornen aan tradities. Terwijl men in Nederland, waar ik woon, graag evalueert en bekritiseert.'

Nog meer tradities waar België aan vasthoudt?
'Mijn boek De zes levens van Sophie speelt zich onder andere af in het België uit de tijd van Dutroux. Ik merk dat mensen nog steeds moeite hebben over dit onderwerp te lezen. Ik sprak schrijfster Kristien Hemmerechts, zij schreef een boek over de vrouw van Dutroux (De vrouw die de honden eten gaf, red.). Haar boek is in België neergesabeld. Dutroux is een open wond, een trauma, dat bespreek je niet. Alsof er niet de juiste woorden voor bestaan, terwijl het juist gaat om woorden, welke dan ook.'

Dit beeld zien we binnenkort voor het laatst. Ook Eén stopt nu met de omroepsters.Beeld Eén

Dit is aflevering 533 van de dagelijkse 4 uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden