Sara G: heks of verslavingspionier?

Niet met twee, maar met zeker vijf verslaafden liep het slecht af nadat ze op de boerderij van Sara G. probeerden af te kicken met het middel ibogaïne. De officier van justitie beschuldigde woensdag voor de Utrechtse rechtbank de natuurgenezeres uit Kockengen van dood door schuld en het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel.

UTRECHT - De zaak kwam aan in het rollen in maart 2011. Toen liep een 28-jarige Zwitser, 48 uur na inname van het middel, in verwarde toestand vanuit een hotel in Breukelen de A2 op. Hij werd doodgereden door een vrachtwagen. Woensdag werd een tweede sterfgeval bekend na ibogaïnegebruik bij G.: In 2006 stierf een heroïneverslaafde, 28-jarige Brit in haar bad.


Sara G. (54) wist zonder enige medische opleiding een bloeiende afkickpraktijk op te bouwen. Zo'n 1.200 patiënten uit binnen- en buitenland togen tussen 1999 en 2011 naar Kockengen voor een dosis ibogaïne.


Het middel wordt verkregen uit de iboga, een hallucinaties opwekkende plant uit West-Afrika. De werkzame delen kunnen volgens veel getuigenissen verslaafden voorgoed verlossen van hun zucht naar drugs. Maar het gebruik van ibogaïne heeft ook risico's; zeker voor wie een zwak hart heeft of een psychische stoornis, of er toch stiekem een ander middel naast gebruikt.


Op 25 augustus 2011 kreeg een toen 21-jarige Belg een hartstilstand op de boerderij van Sara G. na een dosis ibogaïne. De man is sindsdien bijna geheel blind en kan nauwelijks lopen.


Er waren meer incidenten. In december 2010 sprong een 32-jarige Zweed van een parkeerdek op Schiphol, kort na de behandeling in Kockengen. Hij liep meerdere botbreuken op. In 2007 meldde een 28-jarige vrouw zich bij het UMC Utrecht met volgens de artsen levensbedreigende hartritmestoornissen, na ibogaïnegebruik.


G. was niet op de zitting verschenen. Het gaat slecht met haar, vertelde haar advocaat Boomstra. Omdat ze na de gedwongen sluiting van haar praktijk haar huur niet meer kon betalen, is ze uit de boerderij gezet. Door de stress is haar gezin uit elkaar gevallen.


Boomstra wijst op de vele ex-patiënten die G. levenslang dankbaar zijn. Na haar aanhouding kreeg ze honderden steunbetuigingen. De tevreden cliënten verzetten zich tegen het beeld van G. als 'de heks van Kockengen', zoals ze door sommige media wordt genoemd.


Sommige voorheen notoire drugsgebruikers, die waren uitbehandeld in de reguliere verslavingszorg, zeggen door haar ibogaïne nu een clean leven te leiden, iets waarop ze niet meer hadden durven hopen.


Ook de twee op de zitting opgeroepen deskundigen, neuroloog Erik Wolters en gepensioneerd drugsdeskundige Eric Fromberg van het Trimbos Instituut, zeiden dat er serieuze aanwijzingen zijn dat ibogaïne een effectief middel is tegen verslaving. En dat er dringend behoefte is aan goed wetenschappelijk onderzoek naar de werking.


Fromberg wijst naar de overheid. 'Omdat de overheid ibogaïne ziet als een hallucinogene drug, heeft zij geen onderzoek laten doen naar dit veelbelovende middel. Dat is een schande. Mensen in nood gaan dan hun heil zoeken bij mevrouw G.'


Op die boerderij was geen enkele medische kennis aanwezig. Volstrekt onverantwoord, vinden beide deskundigen. Wegens de risico's zouden volgens hen alleen medici in een kliniek ibogaïne mogen toedienen.


Anders kan het mis gaan, zoals in het geval van de Zwitser. Hij werd paranoïde en agressief tegen de dochter van G., twee dagen na de behandeling. In een telefoongesprek met zijn moeder vertelde hij dat er 'mensen met messen' in de tuin in Kockengen stonden.


Geschrokken door zijn agressie ging G. een stukje met hem rijden. Ze bracht hem, op zijn eigen verzoek, naar het hotel in Breukelen. Die nacht liep hij het hotel uit en klom over de vangrail, met de dood tot gevolg.


De officier van justitie beschuldigt G. ervan de verwarde man 'in hulpeloze toestand te hebben achtergelaten' in het hotel. Neuroloog Wolters: 'Het is volstrekt onverantwoord om iemand die psychotisch is op straat te zetten.'


De zaak wordt binnenkort voortgezet in de rechtbank.


Het Radboud Universitair Medisch Centrum, verslavingszorginstelling IrisZorg en expertisecentrum NISPA zijn klaar om te beginnen aan hun onderzoek naar ibogaïne. 'Wij willen onderzoeken of ibogaïne voormalig verslaafden kan helpen om afgekickt te blijven', zegt Toon van Oosteren, psychiater bij IrisZorg. Het heeft enkele jaren gekost om de stof 'bij de bron' te verwerven in het laboratorium. De onderzoekers wachten nu op goedkeuring van de ethische commissie van het UMC.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden