Interview

Sap: 'Hoger tekort? Ik zou er zo uit zijn met Brussel'

Vandaag presenteerde GroenLinks een alternatief plan voor de miljardenbezuinigingen. De partij wil volgend jaar 8 miljard bezuinigen om het begrotingstekort terug te brengen tot 3,6 procent. Dat is ruim boven de Europese norm. Volgens partijleider Jolande Sap is dat niet erg. 'Ik zou er zo uit zijn met Brussel.'

GroenLinks-leider Jolande Sap. Beeld ANP

In het plan, getiteld Hart voor de toekomst, wordt ingezet op een 'vergroening' van de economie. De vervuiler betaalt, is het mantra van GroenLinks. En dus komt er een belasting op fossiele brandstoffen, verdwijnt het fiscale voordeel voor lease-auto's en wordt rijden in de spits duurder. De overheid haalt ook geld op door meer vermogenrendementsbelasting en een zwaardere belasting op bonussen te innen. Andere maatregelen die de partij wil nemen, zijn het geleidelijk afbouwen van de hypotheekrenteaftrek en het versneld verhogen van de pensioenleeftijd naar 67 jaar.

De bezuinigingsvoorstellen worden gecombineerd met een opmerkelijke lastenverlichting: een verlaging van de belasting op arbeid. Dat kan het voor werkgevers aantrekkelijk maken om mensen aan te nemen.

Het hele pakket zorgt voor een besparing van 8 miljard in 2013. Dat is niet genoeg om aan de Europese norm voor het begrotingstekort te voldoen. Brussel wil dat het tekort maximaal 3 procent is. In het plan van GroenLinks zou het tekort volgend jaar uitkomen op 3,6 procent.

Europa heeft gezegd streng toe te zien op de norm voor het begrotingstekort. Dat betekent dat u een probleem krijgt met Brussel.
'Ik denk dat ik er snel uit zou zijn met eurocommissaris Olli Rehn (verantwoordelijk eurocommissaris voor economische en monetaire zaken, red.). Er zijn veel economen die zeggen dat het nu economisch onverantwoord is om te hard in te grijpen. Ik denk dat als Nederland met een goed plan komt, Brussel voor ons nog wel een keer een uitzondering wil maken. Bovendien willen wij het budget voor ontwikkelingssamenwerking juist verhogen. Daardoor helpen we Europa aan de gezamenlijke doelstelling voor ontwikkelingshulp te voldoen. Een extra reden om Nederland een uitzondering op de norm te maken.'

Andere landen moeten zich wel aan de norm houden. Dat is niet erg solidair.
'Ik denk van wel. Alle economen vinden dat je nu niet te rigide moet bezuinigen. Dit kabinet heeft zich door zijn harde opstelling nu klemgezet in Europa. Bovendien kun je door hervormingen aan te kondigen ook ruimte krijgen van Brussel voor een wat hoger tekort. In ons plan komen er veel meer mensen aan het werk door de verlaging van de belasting op arbeid. Dat zie Rehn vast wel zitten.'

GroenLinks wil meer belasting op niet-duurzame consumptie, terwijl volgens CPB-directeur Coen Teulings onze economie juist last heeft van een te lage consumptie. Maakt u het dan niet erger?
'Door arbeid goedkoper te maken zorgen we ervoor dat veel meer mensen gaan meedoen aan de economie. Zo stimuleer je de bestedingen ook. Bovendien heeft Teulings gezegd dat het probleem achter de lage consumptie het gebrek aan vertrouwen is in de economie. De bouwsector is een goed voorbeeld, die zit in het slop. Doordat wij woningisolatie fiscaal aantrekkelijk gaan maken geven we de hele bouwsector een impuls.'

Jullie willen meer belasting op energie, bonussen en lease-auto's. Bedrijven zullen niet staan te juichten om de deze plannen.
'Uit gesprekken met grote bedrijven als Shell en DSM weten we dat bedrijven ook duurzamer willen produceren, maar ze willen wel duidelijkheid over de regels. Ze zijn niet bij voorbaat tegen het principe van de vervuiler betaalt. Tegelijk ondervinden ze veel voordeel van onze belastingverlaging op arbeid.'

Een opmerkelijk voorstel is om de ontslagvergoeding die rechters toekennen af te schaffen. Dat is toch niet goed voor de positie van werknemers?
'De ontslagvergoeding komt nu in verruit de meeste gevallen ten goede van hoogopgeleide werknemers. Die profiteren van goede ontslagregelingen. Laagopgeleiden hebben veel minder kans op een ontslagvergoeding. Dat willen we hiermee gelijktrekken. Het is de democratisering van de rechten van een selecte groep.'

Om werknemers tegemoet te komen zeggen jullie dat er 'een garantie op werk' komt. Zo'n garantie bestaat toch helemaal niet?
'We willen allereerst werkgevers en werknemers prikkelen om na vertrek snel een andere baan te vinden. Dat doen we door werkgevers een half jaar verantwoordelijk te maken voor de WW. Bedrijven gaan daardoor actief op zoek naar een andere baan voor hun ontslagen personeel. Het gros van de mensen vindt nu al binnen een jaar een andere baan. Voor mensen die dat niet lukt garanderen wij werk. Gemeenten moeten die mensen aan het werk helpen door bijvoorbeeld met bedrijven te onderhandelen over loonkostensubsidie.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden