NieuwsSanders onder vuur

Sanders overladen met kritiek na positieve uitspraken over Castro’s Cuba

Bernie Sanders, de koploper in de Democratische race, ligt onder vuur vanwege omstreden uitspraken over de Cubaanse revolutie. De senator, zelfbenoemd democratisch socialist, weigert terug te nemen dat niet ‘alles slecht was’ onder het regime van Fidel Castro.

Beeld REUTERS

De rel onderschrijft de vrees van gematigde Democraten dat ze afkoersen op een forse nederlaag tegen president Trump als de progressieve Sanders hun kandidaat wordt. Vooral in Florida, een cruciale swing state die de Democraten moeten winnen als ze Trump willen verslaan, is de woede groot. Hier wonen veel Cubanen die het Castro-regime onvluchtten. ‘Donald Trump wint Florida als Sanders onze kandidaat wordt’, aldus Javier Fernandez, een Democratische politicus in Florida.

Sanders deed veel wenkbrauwen fronsen toen hij zondag, een dag na zijn grote overwinning in Nevada, in een tv-interview wees op de in zijn ogen positieve kanten van de Cubaanse revolutie. Dit is een doodzonde in de Amerikaanse politiek, waar het communistische bewind op Cuba geldt als een van van de grootste vijanden van de VS.

‘Wij zijn tegen de autoritaire kant van Cuba’, aldus Sanders in het CBS-actualiteitenprogramma 60 Minutes nadat hij werd geconfronteerd met eveneens positieve uitspraken uit de jaren tachtig over Cuba. ‘Maar het is oneerlijk om simpelweg te zeggen dat alles verkeerd was. Weet je wat Fidel Castro deed toen hij aan de macht kwam? Hij had een enorm alfabetiseringsprogramma. Is dat slecht, ook al kwam Fidel Castro ermee?’

‘Waarheid is de waarheid’

Nadat hij maandag werd overladen met kritiek, weigerde Sanders zijn woorden terug te nemen. ‘Hij vormde een alfabetiseringsbrigade’, aldus de senator over Castro op een CNN-discussiebijeenkomst. ‘Zij hielpen mensen om te lezen en te schrijven. Weet je, ik denk dat het iets goeds is. De waarheid is de waarheid. Dat is wat er gebeurde in de eerste jaren van het Castro-regime.’

Om te benadrukken dat niet hij maar Trump het opneemt voor dictators, had Sanders in het tv-interview gewezen op de politiek van de president richting Noord-Korea en Rusland. Sanders: ‘Ik beschouw Kim Jong-un niet als een goede vriend. Ik wissel geen liefdesbrieven met een moorddadige dictator. Vladimir Poetin is geen grote vriend van mij.’

Sanders’ concurrenten grepen zijn Cuba-uitspraken dankbaar aan om te benadrukken dat de senator te ‘links’ is om het Witte Huis te winnen. De angst groeit ook onder Democratische parlementskandidaten dat de partij fors zal verliezen in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat als Sanders wordt genomineerd. De vrees is groot dat Trump en de Republikeinen Sanders, die ook kritisch is over Israël, met succes zullen neerzetten als een socialist die met bewondering spreekt over communistische dictaturen en die bondgenoot Israël afvalt.

‘Erfenis van strafkampen’

Miljardair Michael Bloomberg, die in de peilingen in Florida aan kop gaat, haalde Sanders onderuit. ‘Fidel Castro liet een donkere erfenis achter van strafkampen, religieuze onderdrukking, grote armoede, vuurpelotons en de moord op duizenden mensen’, aldus Bloomberg. ‘Maar natuurlijk, Bernie, laten we praten over zijn alfabetiseringsprogramma.’ 

De campagne van oud-vicepresident Joe Biden noemde de ‘bewondering voor onderdelen van Castro’s dictatuur’ een belediging voor de politieke vluchtelingen in onder meer Florida. Ook Pete Buttigieg, die zich opwerpt als het gematigde alternatief voor Sanders, zag zijn kans waar. ‘Na jaren waarin wij in horror toekeken hoe Trump aanschurkte tegen dictators, hebben wij een president nodig die opstaat tegen regimes die de mensenrechten schenden’, aldus Buttigieg.

Voor president Trump en de Republikeinen komen Sanders uitspraken als een geschenk uit de hemel vallen. De Democraten moeten erop voorbereid zijn dat er nog meer lijken uit de kast zullen komen. Zo liet Sanders zich in de jaren tachtig,  toen hij nog burgemeester was, ook positief uit over het linkse regime in Nicaragua. Vorig jaar weigerde hij de Venezolaanse president Nicolas Maduro een dictator te noemen. Ook erkent hij oppositieleider Juan Guaidó niet als de rechtmatige president van het land. Terwijl vrijwel geheel Zuid-Amerika dat wel doet, evenals tientallen andere landen. 

Kiesmannen Florida

In het weekeinde kondigde Sanders aan niet naar de conferentie te gaan van Aipac, de bijeenkomst van de belangrijkste Israël-lobbygroep waar zowel Democraten als Republikeinen spreken. Hij noemde het een platform voor politici die ‘tegen de fundamentele rechten van de Palestijnen zijn’. ‘Weerzinwekkend’, zo noemde de Republikeinse parlementariër Steve Scalise de Castro-uitspraken van Sanders. ‘Hem willen de Democraten gaan nomineren voor het presidentschap.’

De bekende Republikeinse strateeg Ana Navarro, die Trump haat en zijn herverkiezing wil voorkomen, ziet Sanders niet winnen in Florida als hij de nominatie wint. De Democraten hebben de 29 kiesmannen van Florida hard nodig in november, willen ze Trump verslaan. Trump won de staat in 2016. ‘In 48 uur heeft Bernie Sanders twee belangrijke kiezersgroepen in Florida, de grootste swing state, tegen zich in het harnas gejaagd’, zei de in Miami woonachtige Navarro, doelend op de Joodse en Cubaanse Amerikanen. ‘Waarom, lieve Jezus, waarom?’

Lees verder over Bernie Sanders

Bernie Sanders wordt vaak met scepsis bekeken. Maar hij heeft de Amerikanen het meest te bieden, betoogt historicus Mathieu Peulen. Europese waarden, bijvoorbeeld.

Is Joe Biden bezig aan een comeback? Kan Michael Bloomberg nog voor een verrassing zorgen? En lijkt de Republikeinse steun voor Trump zo onvoorwaardelijk? In ons dossier over de Amerikaanse verkiezingen leest u er alles over.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden