Sancties hebben op wapenhandel nauwelijks effect

Landen waarop een wapenembargo rust, hebben tussen 2000 en 2010 voor ten minste 2,2 miljard (bijna 1,7 miljard euro) dollar aan wapens en munitie geïmporteerd. Dit kan doordat de verboden handel niet streng genoeg wordt gecontroleerd. Dat staat in een rapport van Oxfam dat vandaag verschijnt.

VAN ONZE VERSLAGGEEFSTER PERSIS BEKKERING

AMSTERDAM - Het geïsoleerde Birma gaf in de onderzochte periode 600 miljoen dollar uit aan wapens en munitie, blijkt uit de cijfers die onderzoeksbureaus SIPRI en COMTRADE hebben verschaft. Vanaf 2007 importeerde Iran, hoewel getroffen door sancties op de invoer, voor 570 miljoen aan geschut. De Tamil Tijgers in Sri Lanka hebben Chinese wapens kunnen kopen, blijkt uit fotomateriaal. Volgens het rapport The Devil is in the Detail zijn 26 afgekondigde embargo's van de VN en andere instituties geschonden.

Het onderzoek verschijnt in aanloop naar de VN-top in juli, waar een nieuw wapenhandelsverdrag zal worden besproken. De internationale hulporganisatie dringt erop aan dat het nieuwe verdrag veel strenger moet zijn.

Anna MacDonald, hoofd van Oxfams Control Arms-campagne: 'Het is onzinnig dat de handel in bananen beter wordt gecontroleerd dan die in machinegeweren. Dit is niet te verdragen. Er had al lang een dichtgetimmerd akkoord moeten zijn.'

Toezicht op wapenhandel met de gestrafte landen is echter moeilijk, omdat er naast VN-regels ook Europese, nationale en lokale afspraken zijn, schrijft Oxfam. De verschillende bestuurslagen werken slecht samen.

Bovendien zijn de afspraken in het huidige VN-verdrag, de Arms Trade Treaty (ATT), slechts voorschriften, verduidelijkt Frank Slijper van Campagne tegen Wapenhandel. 'De regels zijn elastisch en multi-interpretabel.' Slijper denkt niet dat Nederland betrokken is bij de bewapening van landen met een wapenembargo. 'Er wordt wel gesjoemeld, maar alleen met kleine onderdelen als de motor van een tank. Nederland produceert vooral grote, ingewikkelde systemen. Het zou direct opvallen als die opduiken in een land waar sancties aan opgelegd zijn.'

De EU is veel strenger dan de VN in de regelgeving. Slijper: 'Een VN-wapenembargo heeft meer effect dan een EU-verbod. Maar de Verenigde Staten, Rusland en China willen niet zo ver gaan als wij.'

'China is aan het veranderen', meent een woordvoerder van Oxfam echter. 'Er is tegenwoordig meer aandacht voor mensenrechten in hun buitenlandse politiek. Ook voor de VS zijn we hoopvol.'

Door zijn ervaringen met het ATT is Slijper somberder: 'Het is beter dan niets, maar verwacht er niet te veel van.'

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden