Opinie

'Samsom, maak van PvdA een bevlogen partij die ook in crisistijd oplossingen biedt'

Tijdens het debat over het begrotingsakkoord stelden de PvdA en GroenLinks allebei teleur. Een paar miljoen linkse stemmers kregen daardoor geen goede verklaring waarom dit pakket goed- of afgekeurd moet worden, schrijft columniste Ferdows Kazemi.

PvdA-fractievoorzitter Diederik Samsom en GroenLinks-fractievoorzitter Jolande Sap.Beeld ANP

Afgelopen donderdagavond was het spannende televisie; een van de weinige historische debatten in de Tweede Kamer. De oppositie, die tot voor kort gekoeioneerd werd door de regeringspartijen, gaf voor de tweede keer haar steun aan de regering. De eerste keer omwille van de Verenigde Staten die Nederland in Kunduz nodig hadden en de tweede keer omwille van Europa dat Nederland op het matje dreigde te roepen wegens het niet nakomen van haar afspraken. Beide keren kwam de regering met hangende pootjes en likkend aan haar linkse vingers bij de oppositie terug. En beide keren ontstond er een verdeeldheid tussen de linkse partijen.

Toen Stef Blok (VVD) en Sybrand Van Haersma Buma (CDA) aan het woord waren, was er weinig spannends aan de hand. Ze hadden zeven weken lang de tijd gehad om te oefenen hoe ze dit pakket aan de Kamer moesten presenteren. De retoriek van Wilders voldeed ook geheel aan de verwachtingen. Roemer kennen we inmiddels en we weten dat hij soms in eindeloze herhalingen kan vallen. Een pleidooi voor moeder natuur door de Partij voor de Dieren was ook voorspelbaar. Van de SGP kunnen we niets anders verwachten dan volgzaamheid - tegenwoordig in een beetje gepeperde vorm om te laten zien wie de baas is in het land met een minderheidskabinet. De ChristenUnie en D66 hebben in voorgaande periodes geregeerd en weten hoe je concessies moet doen, dus voor hen was het een koud kunstje. De poststapel van Brinkman was schattig kinderlijk. Hij had duidelijk te veel gelezen over het gebruik van beeldmateriaal voor kinderen bij het uitleggen van ingewikkelde opgaven en had de Kamer verward met de kleuterschool.

Verwachtingen
Al deze optredens waren voorzien. Wie me echter aan de buis gekluisterd hielden waren Jolande Sap en Diederik Samsom, vertegenwoordigers van twee partijen die de laatste jaren voor reuring in de politiek gezorgd hebben. De PvdA maakte een einde aan de te lange regeerperiode van het CDA en GroenLinks hielp later Rutte aan een meerderheid in de kwestie Kunduz, wat het laatste kabinet-Balkenende ten gronde gebracht had.

En nu stonden deze twee linkse partijen weer tegenover elkaar. De een beweerde dit vanwege het behoud van haar sociale principes te doen en de ander zei deze keuze met pijn in het hart gemaakt te hebben in het landsbelang. Zowel van Samsom als van Sap had ik hoge verwachtingen. Van de een verlangde ik een pleidooi geheel vrij van partijpolitieke belangen en van de ander betere argumenten waarom zij tot deze keuze gekomen was. En beiden stelden me diep teleur.

Tevergeefs zocht ik in de houding van Samsom een bevlogenheid; iemand die met behoud van de principes van de partij een uitweg probeert te creëren uit deze hardnekkige crisis die zoveel grote offers eist van onze verzorgingsstaat. Maar afgelopen donderdagavond stond Samsom, die vol overtuiging door de partij naar voren is geschoven, tegenover Sap het verloren imago van de PvdA te herstellen.

Egootjes
Met kromme tenen zat ik voor de TV. Nee Samsom, doe dit maar niet. We weten allemaal dat jouw partij de op een na grootste partij is en daardoor met respect behandeld moet worden door de collega's. Maar voel je nou niet gepasseerd, zelfs als ze jou niet uitgenodigd zouden hebben om mee te denken met dit plan. Schuif zelf aan en probeer iets in te brengen in plaats van buiten de ring te staan en 'versla hem' te roepen. Haal mijn bedenkingen en die van velen met linkse idealen weg dat de PvdA een clubje van egootjes geworden is. Helaas gebeurde het niet.

Een paar miljoen linkse stemmers zochten donderdagavond een verklaring waarom dit pakket goed- of afgekeurd moest worden. Het is een ingewikkelde materie voor de meeste Nederlanders, en zij verwachtten terecht uitleg. Niemand was geïnteresseerd of de PvdA wel of niet aan de onderhandelingstafel gevraagd was. Het ging om de inhoud en Samsom bleef, tot verbijstering van velen, een groot deel van de avond in de vorm hangen. Een verkiezingsmanoeuvre, die overigens verkeerd ingeschat was door de partij. En dat deed mij behoorlijk pijn.

Dikke onvoldoende
En nu wil Samsom 'deur voor deur en café voor café' het vertrouwen van de kiezer terugwinnen. Het is niet de eerste keer dat de PvdA wegblijft waar haar kiezers haar nodig hebben, en ik vrees dat er meer nodig is dan de beloftes aan de deuren en in cafés om het verloren vertrouwen te herwinnen. Werk aan de winkel Samsom; maak van de partij een bevlogen partij die ook in crisistijden oplossingen biedt en haar kop niet in het zand steekt.

En toen Jolande Sap. Ik kijk nauwelijks tv en kan moeilijk beoordelen hoe zij zich anders uit in de Kamer. Maar als ik haar op basis van de twee keer dat ik haar heb zien optreden moet beoordelen, krijgt ze een dikke onvoldoende van mij voor haar performance. Haperend stond ze argumenten aan te dragen voor haar steun aan dit pakket, die ik gebruikt zou hebben wanneer ik tegen het pakket zou stemmen.

Ze maakte het steeds ingewikkelder en verwarrender, en daardoor menselijker. Het was duidelijk geen verkiezingsmanoeuvre, geen stemmentrekkerij, het kwam puur uit haar hart. Je kon het dilemma waarmee ze afgelopen tijd geworsteld had, voelen in elke zin die ze uitsprak. Ik had te doen met haar, maar ik was tegelijk diep teleurgesteld in haar en daardoor woedend op haar. Dit allemaal getuigde dat zij voor mij bestond. Zij stond daar als icoon voor mijn linkse principes, een stapje terug om twee stapjes vooruit te kunnen boeken. Ik ga daarin met haar mee en ik zal met haar vechten om deze stap terug, in het volgende kabinet te compenseren met twee stapjes vooruit. Zij zal het via de Kamer doen - wellicht met een betere performance - en ik met mijn pen!

Ferdows Kazemi is publiciste en columnist voor vk.nl.
Volg haar op twitter: @FerdowsKazemi

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden