Samsom: kinderen al vanaf 3 jaar naar school

Door alle kinderen al op 3-jarige leeftijd naar school te laten gaan, krijgt het onderwijs als verheffingsmachine weer een impuls. Dit kan de kloof tussen kansarm en kansrijk dichten.

PvdA-leider Diederik Samsom Beeld anp
PvdA-leider Diederik SamsomBeeld anp

Dat schrijft PvdA-leider Diederik Samsom vandaag in een opinieartikel in de Volkskrant. Hij is geschrokken van een recent rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau, Verschil in Nederland, dat aantoont dat een hardnekkige scheiding dreigt tussen hoog- en laagopgeleiden. Die kloof heeft niet alleen betrekking op werk en inkomen, maar ook op bijvoorbeeld gezondheid en partnerkeuze.

Om achterstanden te overbruggen, liggen er volgens Samsom vooral mogelijkheden 'voor de huidige start van het onderwijs'. Hij stelt dat veel niet-cognitieve vaardigheden 'vooral op zeer jonge leeftijd worden aangeleerd'. Op dit moment begint de leerplicht op 5-jarige leeftijd. De meeste kinderen gaan al op 4-jarige leeftijd naar school.

Peter van Lieshout, onderzoeker van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, die het onderwerp eind 2013 aan de orde stelde in het rapport Naar een lerende economie: 'Nederland loopt nu een eind achter met het onderwijs aan jonge kinderen. Alle westerse landen, op Nederland en Ierland na, kennen leerrechten voor kinderen vanaf drie jaar. Het zou interessant zijn om ook in Nederland een curriculum te ontwikkelen voor deze jonge kinderen.'

Achterstandskinderen

Anderzijds is er juist voor achterstandskinderen in de afgelopen jaren al veel veranderd. Van de kinderen met een taalachterstand gaat 80 tot 85 procent inmiddels naar de voorschool. Het huidige kabinet van VVD en PvdA legde in het regeerakkoord vast dat consultatiebureaus ook de overige kinderen moeten opsporen en naar school moeten sturen. Tegelijkertijd moet het niveau van de leidsters omhoog.

Samsom bereikt met zijn idee dus vooral de kinderen die géén achterstand hebben. 'Het is de vraag of het effect van onderwijs vanaf drie jaar even groot is bij kinderen uit middenklassegezinnen', zegt Van Lieshout. 'Uit de meeste onderzoeken blijkt weliswaar dat het veel oplevert om jonge kinderen te stimuleren, maar dat onderzoek is meestal gedaan in de slechte buurten in Amerika.'

In Nederland lopen de grote steden voorop bij het aanbieden van een 'groep 0' van de basisschool. Het plan van Samsom zou verschil kunnen maken voor kinderen in de kleinere gemeenten, waar de voorschoolse educatie vaak nog te wensen overlaat, denkt Van Lieshout. De Onderwijsraad adviseerde in 2010 al driejarigen vijf ochtenden in de week naar de basisschool te laten gaan. Dat zou een investering van 100 tot 200 miljoen vragen, berekende het adviesorgaan van de regering. Volgens Samsom zijn de financiën van later zorg. Het is hem te doen om een cultuuromslag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden