Samsom: 'Het doel is Nederland verder helpen, niet de verkiezingen te winnen'

In de aanloop naar de verkiezingen laat de Volkskrant tien lijsttrekkers aan het woord. Vandaag Diederik Samsom (41) van de PvdA. 'Ik word nog steeds weleens boos.'

PvdA-lijsttrekker Diederik Samsom.Beeld ANP

Wat zou u als eerste doen als in de nacht van 12 op 13 september blijkt dat u 76 zetels hebt?
'Zelfs in mijn heftigste fantasieën over de uitslag speelt het getal 76 geen rol.'

Maar stel...
'Ik zou een aantal maatregelen invoeren die ervoor zorgen dat de rekening van deze crisis eerlijker over Nederland wordt verdeeld. De laagste inkomens zijn er de afgelopen jaren het meest op achteruit gegaan, de hoogste het minst. Sterker, de hoogste inkomens gingen er iets op vooruit. Ik zou dat radicaal omdraaien. Daarna moeten er nog heel veel andere dingen gebeuren, die pas na vele jaren hun vruchten afwerpen: investeringen in het onderwijs, duurzame technologie, hervorming van de woningmarkt.'

Waarom zou u een betere premier zijn dan Mark Rutte of Emile Roemer?
'Ik zou een andere premier zijn, omdat ik een ander programma heb. Een andere drive, een ander kompas. De kiezers mogen uitmaken wie een betere premier is. Als het over eerlijk delen gaat bijvoorbeeld, staan Rutte en ik diametraal tegenover elkaar.

'Roemer en ik hebben op dat gebied een kompas dat ongeveer in dezelfde richting wijst, maar als je kijkt naar ondernemerschap en de internationale positie van Nederland is er een groot verschil. Wij zeggen expliciet dat we het bedrijfsleven niet zwaarder willen belasten. Daar maakt de SP echt een andere keuze.'

U hebt nu al weer twee keer het woord 'eerlijk' gebruikt. Ook in debatten hebt u het vaak over 'het eerlijke verhaal'. Waarom schat u eerlijk zijn niet in als een electoraal risico?
'Stoere taal creëert teleurstelling. Zeggen dat we nooit meer een cent aan Griekenland geven, terwijl je weet dat dat niet waar te maken is. Dit is geen tijd om zoete broodjes te bakken bij de kiezer.'

Het is niet: het doel heiligt de middelen?
'Nee. Ik denk zelfs omgekeerd. Kiezers snappen heel goed dat als je zo redeneert, je het verkeerde doel nastreeft. Het doel is Nederland verder te helpen, niet om de verkiezingen te winnen.'

Pardon?
'Nee. Niet als je redeneert: het maakt niet uit hoe.'

Want dan is het doel smoezelig geworden?
'Ja. Ik wil Nederland vertellen waar de PvdA voor staat en daarmee wil ik natuurlijk heel graag de verkiezingen winnen. Maar wel in die volgorde.'

Als u eerlijk bent, zijn de anderen dan oneerlijk?
'Nee. Niet in die diametrale tegenstelling.'

De suggestie gaat er wel van uit.
'Nou, in zijn algemeenheid is iedereen zo eerlijk mogelijk. Nederland heeft geen cynisch politiek systeem. Mensen hebben gelukkig nog steeds veel vertrouwen in de politiek, zeker als je het vergelijkt met andere landen. Het gaat alleen mis in specifieke situaties, zoals met Europa. Dat geldt overigens voor alle landen om ons heen. Je ziet een merkwaardig, naargeestig patroon van regeringsleiders die in Brussel iets afspreken en dat thuis allemaal anders uitleggen. Ik beschouw het als een opdracht aan politici zich daaraan te onttrekken.'

Vorige week zaterdag was de estafettevraag van PVV-leider Geert Wilders: 'U scoort op werkgelegenheid, economische groei en koopkracht zo ongeveer het slechtste van alle partijen. Was dat de bedoeling?'
'Uit de doorrekeningen van het Centraal Planbureau blijkt dat elke partij met haar programma, en de daarin opgenomen bezuinigingen, de economische groei dempt. Binnen die ontnuchterende werkelijkheid maken wij keuzen waardoor we op de langere termijn wel groei krijgen. De PVV is de kampioen van de korte termijn. Dat is de keerzijde van hun keuze. Daar gaat in 2017 het gordijn dicht.'

Als politicus lijkt u rustiger geworden. Klopt het dat u anders debatteert?
'Ik doe dit pas kort, sinds 16 maart. Met de dag raakt het verhaal dat ik vertel meer verinnerlijkt.'

Dat geeft rust?
'Ik praat veel met mensen. Uit de thuiszorg, uit andere sectoren. Die gesprekken voeden mij. Als je verhaal steeds dieper inzinkt, kun je het met steeds meer rust brengen.'

Is dat het? We spraken PVV-Kamerlid Richard de Mos, met wie u veel over het klimaat heeft gedebatteerd. Hij zei dat het altijd de kunst was u boos te maken.
'Ik word het nog steeds weleens. Of laat ik zeggen: getergd.'

Wat is daarvan het risico?
'Vergelijk het met judo, een sport die ik nooit heb beoefend maar vrienden wel. Die zeiden altijd: op het moment dat je boos wordt, lig je op de grond. Je verliest een fractie de controle, en weg ben je.'

Concentratieverlies?
'Ja. In de periode met De Mos is dat verhaal rondgekomen over de fouten in het klimaatrapport (het omstreden IPCC-rapport van de Verenigde Naties, red.). Vanaf het moment dat ik in staat was te zeggen: potverdorie, daar zit wel wat in, we kunnen nooit met honderd procent zekerheid stellen dat het klimaat verandert, want absolute zekerheid bestaat niet in de wetenschap - vanaf dat moment had ik de rust die heeft voorkomen dat De Mos mij ook nog maar één keer kon tergen.'

Lees het hele interview vandaag in de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden