Sammy wil een eigen leven

Het geschreeuw dat menige Nederlandse film de afgelopen maanden meer deed lijken dan hij was, is wat geluwd en de conclusie drijft boven dat het leukste toch te zien was op het Rotterdamse filmfestival: De No More Heroes-serie, met Îles flottantes, Amnesia, Met grote blijdschap en Drift....

Peter van Bueren

Het was tijdens het Nederlands Film Festival bij de Gouden Kalverenregen niet te merken, maar aan deze 'goedkope' producties die kwaliteit hebben en nog ergens over gaan zou de Nederlandse film ook zijn betekenis kunnen ontlenen. Zoals buitenlandse waarnemers allang begrepen hebben, want wie onbevangen in Nederland rondkijkt, valt niet voor de licht megalomane Ontdekking van de hemel, de bikinishow Costa! of de keurig provinciaalse Nynke, maar juist voor deze kleine persoonlijke films, waaraan Magonia kan worden toegevoegd.

Drift bijvoorbeeld is inmiddels al met lof ontvangen op verschillende buitenlandse festivals (Toronto, San Sebastian, Wenen), terwijl hij bij het Nederlands Festival niet verder kwam dan een Pauze Jongeren Award. Een aanwijzing overigens dat jongeren het een mooie film (kunnen) vinden. Alleen krijgt Drift niet een GTST-BNN-TROS-YORIN-galapremère promotie en wordt hij slechts uitgebracht in vier filmhuizen, dus een groot succes is uitgesloten.

Drift draait om een 15-jarig schoolmeisje, Sammy, dat weinig heeft om omhoog te kijken. Haar demente vader zit in een inrichting op zijn einde te wachten, haar moeder is al jaren foetsie, haar vier jaar oudere broer Jakob, met wie zij samenwoont, verdient zijn geld in een ranzig handeltje in afgekeurd vlees. Sammy is vrouw aan het worden en merkt dat jongens en mannen, net als zijzelf, ontdekken dat zij borsten heeft. Haar broer wijdt zich helemaal aan haar, tussen hem en Sammy is een band gegroeid die even warm als knellend is. Sammy wil vrij zijn, met name omdat zij iets wil met haar ontluikende seksualiteit. Die seksuele gevoelens richten zich ook richting broer Jakob, wat bijna onontkoombaar is een driftige scène en een uiteindelijke verwijdering van de twee, omdat Sammy begrijpt dat zij noch haar broer een eigen leven kunnen leven als het zo door gaat.

'Broer, zus, incest' zijn de sleutelwoorden van Drift, volgens de internationale filmdatabank IMDB. Hoewel de broer-zus spanning niet te ontkennen valt, is dit een te eenzijdige benadering. Minstens zo belangrijk is de korte relatie die Sammy aangaat met de vader van haar vriendin. Het gemis aan een vader en het uitproberen van haar seksualiteit brengen haar bij een man die weinig gelukkkig is in zijn eigen huwelijk. De man raakt met zichzelf in de knoop wanneer hij toegeeft aan zijn drift, die niet in de laatste plaats door Sammy wordt aangestoken. Dit is een extra verhaallijn in een film die helemaal niet uit is op taboedoorbrekende effecten.

Een van de mooie dingen in het scenario van Jacqueline Epskamp (onbekend, maar als jongerenwerkster bekend met de wereld van Sammy) is de subtiele levensechtheid. Dat laatste geldt ook voor de door cameraman Joost van Gelder aangeleverde sfeer. En voor het opmerkelijk acteren. Op Hans Hoes als de vriendinnenvader na allemaal onbekende acteurs, voorop Christel Oomen in de schitterende hoofdrol. Waar Met grote blijdschap stoelt op sterk spel van geroutineerde krachten, worden de andere drie No More Heroes-films gedragen door vooral jonge actrices die bewijzen dat er meer talent in Nederland is dan wat de castingbureaus van soaps aanbieden.

En volgens de stelling dat goed acteren komt door goed regisseren, is de uiteindelijke verantwoordelijke de debuterende regisseur Michiel van Jaarsveld, die na zijn opleiding aan de filmacedemie vier jaar geleden wat klein werk, zoals het televisiedrama Marrakech, afleverde en zich onmiddellijk schaart bij een van de veelbelovende jonge Nederlandse filmregisseurs.

Op buitenlandse festivals wordt behalve de levensechtheid vooral het 'Nederlandse' van Drift opgemerkt en geprezen. Niemand ter wereld zit te wachten op Nederlandse films die ook ergens anders gemaakt zouden kunnen zijn, maar wel op films die juist door hun eigentijdse en toch 'herkenbaar Nederlandse' signatuur aanspreken. Daar zou de Nederlandse filmwereld enige trots aan mogen ontlenen. Maar nee.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden