Sambs heroïsche eindsprint

In de jongste editie van het Bijlmer-toernooi werd de tweede plaats gedeeld door drie spelers die allen één punt op toernooiwinnaar Thijssen achter bleven: Tsjizjov, Meijer en Samb....

Dat Ndiaga Samb, de winnaar van het Bijlmer-toernooi 2000, ditmaal überhaupt in de prijzen zou vallen, zullen zijn trouwste fans kort na de start van het toernooi nauwelijks meer hebben durven dromen. De in Nederland woonachtige Senegalees, die zich in vrijwel elk toernooi als de grote smaakmaker ontpopt, begon namelijk rampzalig: remises met Valneris en Hoogteijling(!), nederlagen tegen Tsjizjov en Ndjofang(!).

Toen zette Samb evenwel aan voor een eindsprint van bijkans heroïsche allure. In de ronden vijf tot en met acht versloeg hij achtereenvolgens Kalmakov, Boezjinski, Meijer en Oudshoorn! En het scheelde waarlijk niet veel (ik kom daar in één van de volgende rubrieken op terug) of Samb had in de negende en laatste ronde óók van Thijssen gewonnen; daarmee zou hij zelfs het toernooi op zijn naam hebben gebracht...

Hieronder summiere technische besprekingen van Sambs winstpartijen tegen Kalmakov en Oudshoorn. In beide duels legt de zogeheten onvoltooide hekstelling Samb bepaald geen windeieren.

Samb - Kalmakov

(Bijlmer-toernooi 2001)

1.33-29 18-22 2.31-26 20-24 3.29x20 15x24 4.34-30 13-18 5.36-31 18-23 6.40-34 8-13 7.32-27 12-18 8.30-25 2-8 9.34-30 7-12 10.37-32 23-28!? 11.32x23 19x28 12.30x19 14x23 13.42-37 13-19 14.37-32 28x37 15.41x32

Kennelijk is zelfs Samb een opstelling met 14.38-32 te gortig.

15...9-13 16.46-41 19-24 17.41-37

Wit sluit opnieuw veld 37 en houdt 36 open. Maar de permanente afwezigheid van een stuk op 41 maakt dat we met een hoogst ongewone versie van de 'onvoltooide hek' te maken hebben!

17...10-14 18.39-34 1-7 19.44-39 5-10 20.34-30 14-19 21.45-40 10-14 22.48-42 4-10 23.39-34 22-28!?

Voor de tweede maal betreedt Kalmakov de vijandelijke bordhelft, zij het op een wezenlijk andere manier dan een kleine vijftien zetten terug.

24.50-45

Zie diagram 1

24...24-29?

Maar dit is te hoog gegrepen. Zwart had òf 24...17-22 òf 24...3-9 moeten doen.

25.43-39!

Er dreigt nu bovenal 26.30-24! met schijfwinst of dam op 4. Voorts is van essentieel belang dat 25...28-33 26.39x28 17-21 27.26x17 11x33 faalt op 28.25-20! en 29.32-28 met dam op 5.

25...10-15

Hierna wordt zwart positioneel overspeeld. Daarom was het noodschot 25...28-33 26.39x28 29-33 27.28x39 19-24 28.30x28 17-21 29.26x17 11x44 nog het beste, ook al ziet dat er na 47-41-36! en 32.31-26! enz. evenmin florissant uit.

26.38-33! 29x38 27.42x22 17x28 28.30-24! 19x30 29.35x24

Nu hij, naast 25, óók het strategische veld 24 in handen heeft, speelt Samb een gewonnen partij!

29...14-19 30.40-35 19x30 31.35x24 11-17 32.45-40 6-11 33.34-30 17-22 34.40-35 11-17 35.47-41! 17-21 36.26x17 22x11 37.41-36!

Zo verhindert wit het opkomen van schijf 11 door 38.39-33!, 39.27-21, 40.37-32 en 41.31x2 +.

37...3-9 38.49-43!

Nu zou op 38...11-17 volgen 39.43-38! met keuze tussen enerzijds 39...17-22 40.39-33!!, 41.24-20 en 43.38-33 +, en anderzijds 39...17-21 40.31-26!, waarna zwart geen zet meer zou hebben. Kalmakov offerde daarom een schijf met 38...16-21 39.27x16 18-22, maar ging uiteraard kansloos ten onder (40.43-38 13-18 41.39-33 28x39 42.24-20 15x24 43.30x6 enz.).

Drie ronden later had Samb nog sneller succes met de onvoltooide hekstelling: al na 18 zetten raakte tegenstander Oudshoorn in een doolhof van mogelijkheden het spoor bijster!

Samb - Oudshoorn

(Bijlmer-toernooi 2001)

1.34-29 19-23 2.40-34 14-19 3.44-40 10-14 4.50-44 5-10 5.29-24 20x29 6.33x24 19x30 7.34x25 17-22 8.31-26 11-17 9.36-31 6-11 10.32-27 15-20 11.35-30 10-15 12.37-32 13-19 13.41-37 9-13 14.40-35 20-24 15.46-41 22-28?!

In combinatie met de opstelling die zwart met zijn 13e zet heeft ingenomen, gevoegd bij het open veld 6, is dit een minder gelukkig idee.

16.41-36!

In negen van de tien gevallen is dit niet goed speelbaar in verband met 16...23-29, 17...17-21 en 18...12x41. Maar in deze uitzonderlijke situatie dwingt wit met 41-36 wel degelijk sluiting van veld 22 af.

16...17-22 17.38-33! 11-17 18.44-40

Zie diagram 2

18...17-21?

Hierna raakt zwart zonder noemenswaardige compensatie een schijf kwijt. Nu moet gezegd dat Oudshoorns stelling al uitermate lastig was. Ter illustratie geef ik een vrij lange, maar daarom niet minder plausibele spelgang:

18...4-9 19.43-38 1-6 20.48-43! 7-11 21.40-34! 2-7 22.45-40!! 24-29 23.33x24 14-20 24.25x14 9x29 25.38-33! 29x38 26.42x33 15-20 27.30-25! 17-21 (want 27...20-24 verliest door 28.34-30 17-21 29.26x17 12x21 30.40-34 7-12 31.47-41! en altijd 32.34-29 +) 28.25x14 19x10 29.26x17 12x21 30.33-29! 10-15 31.29-24! 7-12 32.35-30! 3-9 33.43-38! 9-14 34.38-33! 14-20 35.33-29 20-25 36.40-35 21-26 37.47-42 12-17 38.42-38 8-12 39.38-33 17-21 40.49-44! 11-17 41.44-40 6-11 42.24-20!! 15x24 (aanname van het offer zou zwart na 42...25x14 43.30-24! 14-20 44.35-30 20-25 45.40-35 op onmiddellijk verlies komen te staan) 43.30x8 12x3 44.35-30! 3-9 (op 44...3-8 wint 45.29-24! enz.) 45.30-24! 9-14 (of 45...9-13 46.24-20!! 25x14 47.29-24! +) 46.24-20! 14-19 47.40-35!! 25x14 48.29-24! 19x30 49.35x24! en zwart kan het opgeven!

Toch wil hiermee niet gezegd zijn dat zwart in de diagramstand al verloren zou staan. Want als hij na 18...4-9! (dat wèl) 19.43-38 op het enige juiste moment 19...17-21! 20.26x17 12x21 speelt, blijkt hij zich dankzij een drietal toevallig aanwezige finesses staande te kunnen houden. Men zie: 21.31-26 22x31 en nu:

1) 22.36x27 7-12 23.33x22 2-7! 24.26x17 12x21 en zwart wint de geofferde schijf middels 25...23-28 altijd weer terug.

2) 22.33x22 18x27 23.26x17 13-18! 24.37x26 18-22! enz.

3) 22.26x17 16-21!! (alleen zo) 23.36x16 1-6! 24.33x22 18x27 25.32x21 14-20! 26.25x14 19x10 27.30x10 7-11 28.16x7 2x44 en na 29.35-30 44x24 rest wit hooguit een minuscuul positioneel overwicht.

19.26x17 12x21 20.31-26! 22x31 21.26x17

Anders dan in het eerste analyse-variantje kan zwart nu niet goed 21...7-12 spelen wegens 22.33x22! 18x38 23.43x32! 12x21 24.37x17 met schijfwinst voor wit. Hij moet dus een kostbaar tempo verliezen:

21...4-9 22.36x27 7-12 23.33x22 12x21 24.47-41! 2-7 25.42-38! 21-26 26.39-33

Zo blijft Samb definitief materiaal voor. Oudshoorn liet zich de rest niet meer bewijzen en gaf het op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden