Samaranch moet ook over zijn eigen positie klare taal spreken

Morgen treedt de onderzoekscommissie van het IOC naar buiten met de waarheid over het omkoopschandaal van Salt Lake City. Niet alleen de geloofwaardigheid van het IOC staat op het spel, ook die van voorzitter Samaranch....

DE VOORZITTER van het Internationaal Olympisch Comité, Juan Antonio Samaranch, zet al weken geen voet meer buiten de deur. Vrijwel meteen nadat het omkoopschandaal van Salt Lake City aan de oppervlakte kwam besloot de reislustige president al zijn trips te annuleren om eigenhandig de bijl aan de wortel van het kwaad te zetten.

Met de strijdlust die hem al achttien jaar in het zadel houdt, zal de voormalige Catalaanse bokser het gevecht aankondigen tegen de door zijn onderzoekscommissie ontmaskerde zakkenvullers. Hij moet wel, nu de kwaadaardigheid rond de verkiezing van de olympische steden zich blijft opstapelen en het gif van de corruptie de bodem onder zijn IOC heeft verzuurd.

Het is crisis in Lausanne. Dat blijkt nu marketing-directeur Michael Payne, de architect achter het commerciële succes van de Spelen, de wereld overgaat om in paniek geraakte sponsors te kalmeren. Bovendien sloot hij in New York een contract met het befaamde PR-bureau Hill & Knowlton, dat grootscheepse campagnes zal opzetten om de bezoedelde olympische sfeer te zuiveren.

En ondertussen heeft Salt Lake City, de laatste stinkende bron van het olympische verderf, besloten de eerste festiviteiten uit te stellen: de voor 8 februari geplande bevalling van de olympische mascotte zal nog weken op zich laten wachten, net als de feestelijke opening van de ijshockeyhal.

Terwijl de koppen van de stedelijke gangmakers van het olympische idee al zijn gevallen en er vier sportieve en gerechtelijke onderzoeken lopen tegen Salt Lake City, verheft het IOC de vraag of de Winterspelen van 2002 wel in deze stad gehouden kunnen worden boven elke twijfel.

De trouw van een belangrijk deel van het IOC aan de olympische principes is in het geding en als morgen wordt vastgesteld wat allang bekend is dan zal ook de positie van Samaranch onder druk komen te staan. Het is duidelijk dat de in Salt Lake City onthulde incidenten niet op zichzelf staan; de Amerikanen hebben om de steun van de IOC'ers te verwerven meer dan anderhalf miljoen gulden op persoonlijke rekeningen overgemaakt, maar uit eerdere en opnieuw bevestigde getuigenissen kan worden opgemaakt dat er al jaren een smerig spel woedt rond de uitverkiezing van de olympische steden.

In een interview met de Wall Street Journal zei de voorzitter van de onderzoekscommissie van het IOC, Dick Pound, deze week dat hij erop rekende dat een aantal IOC'ers zal opstappen voordat hun vonnis wordt uitgesproken. 'En wie niet uit eigen beweging vertrekt, zal vechten voor zijn leven. Want veel IOC'ers zijn het beu langer als omkoopbare marionetten te worden afgeschilderd.'

De Finse Pirjo Häggman verdween halverwege de week van het toneel, de Lybiër Bashir Mohammed Attarabulsi volgde haar voorbeeld gisteren. Niet alleen in opspraak geraakte IOC'ers vluchten achter de coulissen, ook steeds meer onkreukbare leden van het college zouden volgens Pound vertrek overwegen; hun reputatie zou door de wassende golf van beschuldigingen teveel schade oplopen.

Voor de 80-jarige Zwitser Marc Hodler was dat de belangrijkste reden om de aanval te openen. 'Ik maak niet graag deel uit van een club met een slechte naam', zei de jurist uit Bern nadat hem bekend werd hoeveel geld er in het circuit van dubieuze IOC'ers werd gepompt.

Een jaar geleden voorzag Samaranch geen problemen voor zijn instituut: 'Misschien is wel ons grootste probleem dat we geen enkel probleem hebben', zei hij zelfvoldaan in een interview met de Amerikaanse televisiezender NBC. His Excellency, zoals hij in eigen kring wordt aangesproken, moet ziende blind zijn geweest. Grote geldbedragen, gouden creditcards, studiebeurzen en medische faciliteiten hebben olympische principes geknakt, de IOC-president zag het onder zijn ogen gebeuren; Samaranch is vanuit zijn leunstoel in het moeras terechtgekomen en het feit dat niet alleen de geloofwaardigheid van het IOC op het spel staat maar ook zijn eigen gezag, maakt hem extra strijdbaar.

Na achttien jaar lijkt Samaranch het slachtoffer van zijn eigen succes te worden. Hij redde de olympische beweging van de ondergang nadat de Spelen van 1976 (Montreal) op een financieel debacle waren uitgedraaid en het daaropvolgende evenement (Moskou) door een westerse boycot werd getroffen. Voor de organisatie van de Spelen van 1984 (Los Angeles) was slechts één kandidaat te vinden; een particuliere onderneming die vergeefs naar steun van het stadsbestuur hengelde, maar er ten slotte wel in slaagde 250 miljoen gulden winst aan de organisatie over te houden.

Sindsdien lopen de kandidaten elkaar weer voor de voeten in het grote stedenspel. Voor de Olympische Spelen van 2000 waren zes kandidaten die gezamelijk 200 miljoen gulden in de wedloop investeerden. Sydney won de race en het vermoeden dat ook in dit geval de kwaliteit van de stad en het klimaat van het land niet alleen de doorslag hebben gegeven wordt op grond van nieuwe onthullingen steeds sterker.

'Kennelijk is de revolutie slechts mogelijk als er een schandaal aan voorafgaat', zei Hodler toen hij de praktijken van Salt Lake City openbaarde: Samaranch kan zich, met zoveel geweren op zich gericht, niet meer verschuilen en zal morgen ook over zijn eigen positie klare taal moeten spreken.

Poul Annema

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden