Reportage

Salone del Mobile verandert van onderonsje naar allround designbeurs

Deze week wordt in Milaan de jaarlijkse Salone del Mobile gehouden. De dominante trend op deze grootste meubelbeurs ter wereld? Veel stijlvolle schoonheid, weinig vernieuwing. En een Nederlander die er met de prijs vandoor gaat.

Maarten Baas trekt met de installatie May I have your attention please een lange neus naar merken als Ikea. Beeld Jeroen Junte / de Volkskrant

De meest opvallende debutant op de Salone del Mobile is dit jaar Ikea. Het grootste meubelbedrijf ter wereld heeft bezit genomen van een immense fabriekshal op Ventura Lambrate, een industrieterrein aan de rand van stad waar vooral jonge ontwerpers zich profileren. De collectie speelt er een bijrol - opvallen doet Ikea vooral met muziekoptredens en yogalessen. Dit charmeoffensief moet de lancering ondersteunen van een zitbank van topontwerper Tom Dixon, waarvoor zelfs een complete bioscoop is afgehuurd aan de statige Via Manzoni op loopafstand van het befaamde operahuis La Scala. Ook hier is het design slechts een figurant, zij het onbedoeld; de suffe bank van Tom Dixon is een dertien-in-een-dozijn Ikeameubel.

De aanwezigheid van Ikea is kenmerkend voor de verandering van de Salone del Mobile van een onderonsje van de betere designlabels tot een allround design evenement. Zelfs sandalenmerk Birkenstock huurt er een stand voor zijn een nieuwe beddenlijn. Deze branchevervaging is gecreëerd door de economische crisis, die het meubelaanbod flink heeft uitgedund. Het zijn de gevestigde merken - en dus Ikea - die de dienst uitmaken, aangevuld met multinationals als Samsung, BMW/Mini en kledingmerk COS die met spectaculaire installaties meeliften op alle publiciteit.

Op veilig spelen

Het zal dan ook niet verbazen dat de vernieuwing schaars is. Grote innovaties als 3D-printen of digitale snufjes als slimme keukens zijn er nauwelijks, net als de echte uitschieters als die ene stoel of lamp waarover iederéén het heeft. Van maatschappijkritiek is al helemaal geen sprake - behalve dan die ene provocerende tentoonstelling Capitalism is over met producten van bouwpuin en doe-het-zelf kleding. Dat gemis wordt ruimschoots gecompenseerd door grote hoeveelheid kwaliteitsmeubels die met zorg en aandacht zijn ontworpen en gemaakt.

Het Italiaanse designmerk Cassina viert zijn 90-jarige bestaan met een stijlvolle banken van Patricia Urquiola en Konstantin Grcic. Ook Vitra, B&B Italia en andere topmerken komen met stijlvolle en vooral ook heel grote banken. Nog een teken dat er op veilig wordt gespeeld is dat telkens weer dezelfde ontwerpnamen opduiken. De Franse broers Ronan & Erwan Bouroullec, Jasper Morisson en de Duitse Konstantin Grcic voor elegant minimalisme. Patricia Urquiola en Jaime Hayon voor een vleugje Mediterrane frivoliteit. En de durfals onder de meubelmerken kiezen voor Nederlanders als Marcel Wanders of Studio Job. Zo wordt de markt verdeeld.

Elegant minimalisme van Jasper Morisson. Beeld Jeroen Junte / de Volkskrant

Lichtdesign

Nergens wordt schoonheid zo uitbundig gevierd als op de Euroluce, de tweejaarlijkse satellietbeurs voor lichtdesign. De mogelijkheden met leds zijn inmiddels volledig ingeburgerd. Kroonluchters ogen als een sterrenhemel en een hanglamp krult als een sierlijk, lichtgevend lint omlaag. Ook hier is het weer een Italiaans merk dat de dienst uitmaakt, Flos. Blikvanger daar is de Amsterdamse ontwerpstudio Formafantasma die ledlicht laat weerkaatsen op gekleurde glasplaten, zodat een prima-effect ontstaat. Minimaal in uitvoering maar met maximaal effect, echt wonderschoon.

Lees verder onder de foto.

De WireRing van de Amsterdamse ontwerpstudio Formafantasma. Beeld Jeroen Junte / de Volkskrant

Lange neus

Er zijn meer Nederlandse successen. Het duo Scholten & Baijings heeft een fijnzinnige stofpatronen en een zitcollectie ontworpen voor Herman Miller, een van de grootste producenten ter wereld met exclusieve meubels van onder meer Ray & Charles Eames. Kleiner in schaal maar gedurfder in opzet is de samenwerking tussen ontwerper Maarten Baas en meubelfabrikant Lensvelt die door de organisatie van de Salone del Mobile wordt uitgeroepen tot Beste Presentatie. Onder noemer May I have your attention, please staat Baas' nieuwe stoeltje opgesteld in een tochtig pakhuis tussen roestige en blinkende roeptoeters van brons of ijzer. De eigenzinnige ontwerper trekt daarmee een lange neus naar merken als Ikea die veel lawaai alle aandacht opeisen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden