Salingers kluis geopend

In het fascinerende boek over J.D. Salinger vond Arjan Peters veel nieuws en geweldige anekdotes over de zwijgzame schrijver/kluizenaar.

Zestien jaar is Holden Caulfield, de verteller uit The Catcher in the Rye (1951) van J.D. Salinger. Hij bezit de weerspannigheid die bij die leeftijd hoort, maar ook de afkeer van compromissen waar volwassenen zo bedreven in zijn. 'Ik zeg altijd 'Leuk u ontmoet te hebben' tegen iemand, terwijl ik dat helemaal niet leuk vind. Maar als je wilt overleven moet je dat soort dingen wel zeggen.'


De auteur Jerry Salinger (1919-2010) publiceerde een paar boeken, en verkoos na 1965 de stilte. In Cornish, New Hampshire schreef hij dagelijks door. Voor zichzelf, niet voor de buitenwacht. Geheel in overeenstemming met de hekel die zijn personages hebben om je met anderen te verstaan. Franny Glass uit Franny and Zooey (1961) werd er ook doodziek van mensen alleen maar aardig te vinden. 'Mijn god, ik wou dat ik eens iemand tegenkwam die ik kon respecteren...'.


Franny over Zooey: 'Hij zegt dat de enige mensen met wie hij ooit ergens een borrel wil gaan drinken of dood, of niet beschikbaar zijn. Hij zegt zelfs dat hij niet eens met iemand wil gaan lunchen tenzij hij denkt dat er een goede kans bestaat dat het Jezus blijkt te zijn, de man - of de Boeddha, of Hui-neng, of Shankaracharya of zo iemand.'


Toen hij 8 jaar was, heeft Zooey een keer in de keuken een glas gemberbier zitten drinken met Jezus. Kijk, dat is andere koek dan de doorsneelunch.


Salingers personages zijn met niemand solidair. Ze passen ervoor met de middelmaat genoegen te nemen. Het lijkt erop dat de auteur er net zo over dacht. Joyce Maynard woonde in 1972 als 18-jarige studente een poosje bij de toen 53-jarige kluizenaar.


In haar memoir At Home in the World (1998) beschrijft ze Salingers spartaans ingerichte huis, inclusief de kluis met ongepubliceerd werk die zij nooit van binnen mocht zien. Daaruit komen vanaf 2015 nog minstens vijf boeken te voorschijn, weten we uit het fascinerende interview- en plaatjesboek Salinger van David Shields en Shane Salerno, dat dinsdag verscheen.


Daar staat veel nieuws over de schrijver in (hij had één testikel), over zijn eerste huwelijk en zijn ervaringen als soldaat in de Tweede Wereldoorlog. Ik vond geweldige anekdotes over Salingers stoer verdedigde recht op radicaliteit, op leven in een bunker met je rug naar de wereld.


En ik kwam Bint weer tegen, op pagina 439.


Aan Maynard vertelde Salinger eens dat hij had gedroomd dat ze samen een kind hadden. 'I saw her face clearly. Her name was Bint.' Hij pakte er een Engels woordenboek bij. Bint bleek archaïsch Brits voor: klein meisje. Later schreef een Britse geleerde Maynard: niet waar, Bint betekent hoer.


Hoe dan ook, sinds ik dat las, hoop ik hier op: dat Bint, behalve de titel van de grootse roman van Bordewijk uit 1934, ook nog de naam is van een flonkerend verhaal van J.D. Salinger, over zijn droomdochter.


Joyce Maynard deed hij trouwens na een paar maanden weg. Een kwart eeuw later had Maynard, inmiddels auteur en moeder van drie kinderen, de moed verzameld om weer eens op zijn deur te bonken. Salinger verscheen, en spuwde eerst een golf verwensingen over haar uit.


'Het probleem met jou', voegde hij daar vol verachting aan toe, 'is dat jij van de wereld houdt.'


David Shields en Shane Salerno: Salinger

Simon and Schuster; 699 pagina's; euro 18,95.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden