Saksen lust geen vluchtelingen en laat het duidelijk weten ook

Tientallen inwoners van de Saksische stad Bautzen stonden zondagmorgen vroeg te juichen en de applaudisseren voor een brandend gebouw, biertjes in de hand. In het gebouw zouden binnenkort vluchtelingen komen wonen. Brandstichting, zegt de plaatselijke politie. Twee mannen werden gearresteerd omdat ze de brandweer het blussen onmogelijk probeerden te maken.

De uitgebrande vluchtelingenopvang in Bautzen.Beeld epa

'Blanke haat', die term viel dit weekend vaak in de Duitse media. Twee dagen voor de brand in Bautzen bracht een schreeuwende horde van honderd mensen een bus met vluchtelingen tot stilstand.

De bus bracht op donderdagavond 25 vluchtelingen naar hun nieuwe woonplaats in het kleine dorp in het Erzgebirge. Ongeveer 80 meter voor het gebouw stuitten ze op de menigte, die de weg met een tractor en een personenauto barricadeerde. 'Wij zijn het volk', riepen ze en op hun spandoeken stonden teksten als 'Ons land, onze regels, Heimat, vrijheid, traditie'. Ze rammelden aan de bus waarop, 'Reisgenot' stond - gezien de context nogal cynisch.

'Dat zijn geen mensen die zoiets doen, maar misdadigers', zei Stanislaw Tillich, minister-president van Saksen, over de beide voorvallen. Tillich heeft het al maanden zwaar: gemeten naar het aantal brandstichtingen in asielzoekerscentra en geweldsincidenten tegen vluchtelingen, is zijn deelstaat Duits kampioen vreemdelingenhaat.

De verontwaardiging van Tillich werd gedeeld door de grote Duitse media, maar plaatselijke bevolking reageerde zowel in Bautzen als in Clausnitz laconiek of zelfs met begrip op de brand en de blokkade.

Dat tekent de verbreding van de kloof binnen de Duitse bevolking door de komst van ruim een miljoen vluchtelingen. Nu zelfs Merkel haar 'wir schaffen das' niet meer hardop zegt en een Europese oplossing niet van de grond komt, lijkt het zelfvertrouwen van het deel van de Duitsers dat zich tegen vluchtelingen keert alleen maar te groeien.

Het schreeuwen en het sjorren aan de bus in Clausnitz duurde twee uur en werd door verschillende mensen met telefoons gefilmd, zowel vanuit de bus als door omstanders van buiten. Op de filmpjes is te zien hoe de inzittenden, vooral de kinderen, rillen van angst.

Hetze

Uiteindelijk moest de Saksische politie sommige vluchtelingen van de bus naar het gebouw dragen omdat ze het voertuig niet wilden of durfden verlaten. Dat gebeurde, zo laten de door vluchtelingen gemaakte filmpjes zien, nogal hardhandig. Een 15-jarige Syrische jongen werd in de houdgreep genomen en eenmaal binnen op de grond gesmeten. Op sociale media was de verontwaardiging hierover groot.

Maar korpschef Uwe Reissmann liet zaterdagmiddag weten dat de politie correct heeft gehandeld. Hij vindt bovendien dat de vluchtelingen schuldig waren aan de escalatie, omdat ze begonnen terug te schreeuwen tegen de demonstranten. Reissmann gaat onderzoeken of sommige vluchtelingen de wet hebben overtreden.

Ook de leider van het asielzoekerscentrum waarnaar de vluchtelingen op weg waren zegt dat de blokkade hun eigen schuld is. Deze man, Thomas Hetze, blijkt lid te zijn van de populistische partij AfD. Hij doet zijn achternaam regelmatig eer aan door in de omgeving demonstraties tegen de komst van vluchtelingen te organiseren. In november vorig jaar sprak hij in Freiberg een menigte toe, zeggend dat 'de toestroom van vluchtelingen' een 'misdaad tegen de Duitse natie' is.

Dat Hetze als ambtenaar verantwoordelijk is voor de vluchtelingen tegen wie hij in zijn vrije tijd tekeergaat, tolereert de lokale overheid zolang hij de wet niet overtreedt.

Maar nu is Hetze toch verdacht, omdat hij een van de zeer weinigen was die het aankomsttijdstip van de bus op de hoogte was. Dat in combinatie met zijn politieke overtuiging leidt tot het vermoeden dat hij de demonstranten zou hebben kunnen ingeseind. Bewijs voor deze verdenking is er tot nu toe niet.

Voor de resten van het half verbrande pand in Bautzen uitte een klein groepje burgers zijn schaamte over het gedrag van hun juichende stadsgenoten. Over de brandstichters is nog niets bekend. Vorig jaar is nog geen vijf procent van de branden in Duitse asielzoekerscentra opgelost.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden