Saddam biedt compromis aan in wapencrisis

Uit Irak komen sinds gisteravond verzoenende signalen in de crisis over de VN-wapeninspecties. Maar een hoge Amerikaanse regeringsfunctionaris noemt compromissen uit Bagdad 'onaanvaardbaar'....

Van onze correspondent

Oscar Garschagen

WASHINGTON

Kort daarna liet Saddam Hussein weten: 'Irak zoekt geen confrontatie met de Verenigde Staten, als er via dialoog een oplossing kan worden bereikt.' In Washington zelf was gisteravond nog geen reactie op de Iraakse stellingname te vernemen. Maar een hoge functionaris, die in het gezelschap van minister van Buitenlandse Zaken Albright in Ryad is, oordeelde dat Saddam wil blijven decreteren wie er er in de VN-ontwapeningscommissie mag zitten en wie niet. 'Het is aan Unscom om zijn inspecteurs te kiezen.'

De Verenigde Staten hebben op Rusland en Frankrijk een beroep gedaan om hun 'speciale invloed' in Irak aan te wenden om Saddam Hussein tot een koerswending te brengen. Na gesprekken van president Clinton en minister van Buitenlandse Zaken Albright dit weekeinde met president Jeltsin en minister Primakov heeft Rusland alle - diplomatieke - medewerking toegezegd.

Volgens minister Albright, die Saoedi-Arabië bezoekt, zal Moskou diplomatieke actie ondernemen om Saddam Hussein duidelijk te maken dat hij de wapeninspecties van de VN ongemoeid moet laten.

In een verklaring zegt Jeltsin dat 'Rusland zich zeer actief zal betonen om de crisis op een vreedzame te beëindigen'. De Franse president Chirac, die zaterdag vanuit Hanoi met Clinton heeft gesproken, heeft nog geen beslissing genomen over het Amerikaanse verzoek.

Ook contacten tussen minister Albright en haar Franse collega Hubert Védrine leverde geen direct resultaat op. 'De Franse opstelling is nog niet duidelijk', aldus een woordvoerder van president Clinton.

Rusland en Frankrijk hebben vorige week in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties ingestemd met twee resoluties, waarin de uitwijzing van zes Amerikaanse wapendeskundigen en technici scherp werd veroordeeld. Maar beide landen zijn tegen het gebruik van militair geweld om Irak tot naleving van alle VN-resoluties (met 687 over de opruiming van massavernietigingswapens) te dwingen.

De telefoongesprekken van president Clinton met zijn Britse, Franse en Russische collega's en de ingelaste bezoeken van minister Madeleine Albright aan Koeweit en Saudi-Arabië maken deel van een Amerikaans diplomatiek offensief om de Golf-coalitie te herstellen. Als het gaat om het opvoeren van de diplomatieke druk op Irak zijn die pogingen succesvol. Maar de VS krijgen voortdurend te horen dat de inzet van de strijdkrachten geen optie mag zijn.

Amerika behoudt zich het recht voor alleen op te treden. Maar zowel president Clinton als zijn adviseurs (minister van Defensie Cohen en nationale veiligheidsadviseur Berger) lijken gevoelig te zijn voor de waarschuwingen. Volgens Berger, die werd ondervraagd in Meet the Press 'ligt de militaire optie vandaag nog niet op tafel'.

Cohen en Berger benadrukten dat het de VS niet gaat om de omverwerping van Saddam Hussein, maar om de uitvoering van de 'essentiële' VN-resoluties. 'Er is voor Irak licht aan het eind van de tunnel als alle resoluties, met name die over de opruiming van massavernietigingswapens, worden uitgevoerd. Als hij de resoluties heeft uitgevoerd dan zullen de VS de opheffing van de boycot steunen en kan hij met zijn volk bouwen aan een toekomst', aldus Berger.

Nog niet eerder heeft een adviseur van president Clinton zo nadrukkelijk verzekerd dat de VS geen geheime agenda hebben. Minister Albright van Buitenlandse Zaken heeft zich in dat opzicht steeds onverzoenlijker opgesteld door te eisen dat Saddam Hussein ook non-agressie-verklaringen aflegt. Daar wordt niet met zoveel woorden over gesproken in VN-resolutie 687.

De nieuwste signalen uit Bagdad duiden op de bereidheid tot een compromis. Saddam Hussein zou 'blij zijn' met een diplomatieke oplossing, 'waardoor de Veiligheidsraad zijn taken met betrekking tot Irak kan uitvoeren'. En Tareq Aziz stelde een VN-Commissie van Experts voor wier 'neutraliteit niet wordt betwist'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden