Saakasjvili raakt staatloos: hoe de strijd tegen corruptie oud-president Georgië ook de Oekraïense nationaliteit kost

Michail Saakasjvili, oud-president van Georgië en corruptiebestrijder in Oekraïne, is staatloos geraakt. Twee jaar nadat Georgië hem op straat zette, trekt nu ook Oekraïne Saakasjvili's staatsburgerschap in.

Oud-president Saakasjvili met zijn Nederlandse vrouw Sandra Roelofs. Beeld anp

Een decreet daartoe is ondertekend door de Oekraïense president Petro Porosjenko. Die gaf geen reden voor het besluit. De Oekraïense migratiedienst stelt dat ontvangen documenten uit Georgië de aanleiding zijn, maar specificeerde niet om welke documenten het gaat.

Saakasjvili (49), getrouwd met de Nederlandse Sandra Roelofs, is op dit moment in de Verenigde Staten. Vandaaruit kondigde hij in een videoboodschap aan stappen te ondernemen om zijn Oekraïens staatsburgerschap terug te krijgen. 'Ik word onderworpen aan dezelfde praktijken die Oekraïense aanklagers en bureaucraten gebruiken tegen gewone Oekraïeners, op wier rechten wordt gespuugd. Ik heb maar één staatsburgerschap, dat van Oekraïne, en dat laat ik me niet afnemen.'

Rigoureuze corruptiebestrijding

De intrekking daarvan zat eraan te komen. President Porosjenko zinspeelde er een half jaar geleden al op nadat Saakasjvili een politieke tegenstander was geworden. Dat was niet de bedoeling geweest toen Porosjenko in 2015 zelf het Oekraïense paspoort uitreikte aan zijn oude studievriend Saakasjvili - hij dacht een politieke bondgenoot binnen te halen.

Saakasjvili's politieke comeback, na tien jaar presidentschap in Georgië, pakte anders uit. Zijn rigoureuze anti-corruptiemaatregelen streken in tegen de haren van de gevestigde orde van Oekraïne. 'Ik drijf veel mensen tegen me in het harnas, maar dit is de enige mogelijkheid om vooruitgang te boeken', zei hij vorig jaar als gouverneur in Odessa tegen de Volkskrant.

Wel kreeg zijn beleid steun van de bevolking: de hervormer in de louche havenprovincie Odessa groeide uit tot de populairste politicus van Oekraïne in opiniepeilingen. In Kiev sprak hij zich als enige bestuurder publiekelijk uit tegen de gewoonte van Oekraïense politici om samen te spannen met de zakenelite.

Zijn poging om Odessa op te schonen strandde vorig jaar. Hij gaf Porosjenko de schuld. De president zou verschillende bendes de hand boven het hoofd houden.

De afgelopen maanden voerde Saakasjvili oppositie tegen Porosjenko. Met een politieke partij bereidde hij zich voor op verkiezingen. Die lijken nu onhaalbaar.

Wat nu?

Parlementariër Sergej Lesjtsjenko, een andere hervormer, rekent erop dat Saakasjvili's politieke carrière in Oekraïne ten einde is. Op Facebook vergelijkt Lesjtsjenko president Porosjenko met de verdreven president Janoekovitsj: 'Janoekovitsj zette zijn tegenstanders in gevangenissen, Porosjenko zet ze uit.'

Wat nu voor de staatloze Saakasjvili? Een terugkeer naar Georgië lijkt onwaarschijnlijk. De machthebbers in dat land namen in 2015 zijn paspoort in en er loopt een arrestatiebevel tegen Saakasjvili wegens machtsmisbruik. Die aantijging noemt Saakasjvili politiek gemotiveerd. Voorlopig zit hij in de VS.

Poetin en de verdreven president Janoekovitsj. Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.