Saai is Edith Bosch nog nooit geweest

Edith Bosch (32) heeft zondag in stijl afscheid genomen: goud in de landenwedstrijd op het EK. Ruim vijftien jaar stond ze aan de top. Om een woordje zat ze nooit verlegen. Vijf uitspraken voorgelegd aan collega's en familie.

Ik geef toe: ik doe voor spek en bonen mee in het echte leven.

(AD, 29-11-2005)

Karen Bosch, zus: 'Mijn vrienden zijn de vrienden van Edith. Dat komt doordat ze zelf geen tijd heeft om vriendschappen te onderhouden. Ze was vaak weg voor haar sport. Als ze er even wel was, zagen we haar veel. Edith is een solist, maar ook een heel sociaal mens. Toen ik was bevallen, stond ze binnen drie uur aan mijn bed.


'Toch heeft ze ook een hoop gemist. Ik herinner me nog dat mijn opa en oma zestig jaar getrouwd waren. Omdat mijn vader enig kind is, zaten we daar met zijn vijven. Edith ontbrak. Niet omdat ze een wedstrijd had, maar omdat ze moest trainen. Dat zegt iets over hoe ze altijd op de sport was gefocust, maar ze vond het lastig dat ze zo vaak verstek moest laten gaan. Er zijn vijf kleinkinderen in de familie. En Edith, met haar hond.'


Moeten, meer moeten, nooit tevreden zijn. En als je dan had gewonnen, meteen tegen jezelf zeggen: what's next? Altijd maar beter.

(de Volkskrant, 11-8-2012)

Elisabeth Willeboordse, collega-judoka en vriendin, gestopt na de Spelen van 2012: 'Kenmerkend voor een topsporter, typisch voor Edith. Als judoka zie je altijd punten die voor verbetering vatbaar zijn. Daarmee voorkom je dat je inkakt en je niet meer kunt opladen voor het volgende toernooi. Zij had dat veel meer dan ik, waardoor ze nooit de tijd nam om even van een medaille te genieten.'


Marhinde Verkerk, collega-judoka en vriendin: 'Het gaat gelukkig beter sinds ze met een lifecoach werkt, maar voorheen kon ze echt nooit tevreden zijn. Het was nooit goed genoeg voor haar. Je mag echt wel genieten van kleine dingen en trots zijn op jezelf. Die emoties laat ze gelukkig veel meer toe dan vroeger. Ze zit daardoor ook beter in haar vel. En het ziet er een stuk gezonder uit.'


Carola Uilenhoed, collega-judoka en hartsvriendin: 'Edith is keihard voor zichzelf en voor anderen. De spiegel die ze zichzelf voorhield, heb ik ook vaak zat voor mijn neus gekregen. Als je ruzie met haar hebt, is het alsof je met haar judoot. Ze kan dan net zo impulsief reageren. De laatste jaren heeft ze zichzelf beter leren beheersen, maar daarvoor hield ze veel minder rekening met anderen. Ik heb haar ongezouten mening vaak te horen gehad, maar vooral haar trainers moesten het ontgelden. Soms dacht ik wel: 'Edith, dit had je best anders kunnen zeggen.' Maar het tekent haar karakter.


'Ik deed om de paar maanden iets anders. Mijn ex-vriend Peter wist nooit wat hij zou aantreffen als ik naar de kapper was geweest. Soms deed hij de deur open en zei hij: 'What the fuck is dit nou weer?' Had ik een tondeuse door mijn haar laten trekken, of er een schreeuwerig kleurtje in gegooid.

(NRC, 20-4-2013)

Uilenhoed: 'Ik weet niet beter bij Edith. Ze verandert om de haverklap van kapsel. Je weet nooit wat je kan verwachten. Ik zat een keer bij mijn vader, kwam Edith binnen. Ze had d'r haar blond geverfd en aan de achterkant een soort bobline laten opscheren. Ze zag eruit als een kaalgeschoren kippetje. Dat was precies wat mijn vader ook zei.'


Verkerk: 'Ik ken Edith acht jaar. Dat betekent dat ze zeker acht verschillende kapsels heeft gehad, en ongetwijfeld meer. Ze vindt het saai als iemand lange tijd hetzelfde kapsel heeft. Ze ziet zoiets als stilstand. En Edith wil altijd vooruit. Dat veranderen is een sterk punt van haar, maar leidt ook tot onrust. Ik zou er onrustig van worden, althans.


'We gaan vaak samen kleren kopen. Laatst pakte ze een legerbroek uit het rek. Ik zei: 'Daar ben je echt te oud voor, Edith.' Ze kocht hem natuurlijk toch. Dat ze eigenwijs is, had ik bij mijn eerste indruk van haar al door.'


Uilenhoed: 'Edith is impulsief, staat open voor verandering. Het kan haar niet gek genoeg zijn. Ze pakt ook alles aan. Ze heeft met knalrood, zilveren en gemillimeterd haar op de mat gestaan. Zo impulsief judoot ze niet, maar dat extreme zie je in haar terug als topsporter. Daarom is ze ook zo ver gekomen.'


Karen Bosch: 'Dat ze ineens kaalgeschoren was, kwam door mij. Het haar was uitgevallen, dat was de zware prijs die ze betaalde voor al die verfbeurten. Toen heb ik de tondeuse maar gepakt.'


Ik ben best wel een beetje dominant, kan ik gerust zeggen. Meestal denk ik al snel: je bent een leuke gast, maar ik ga erop en erover bij je. Dat gaat niks worden. Veel mannen houden niet van een sterke vrouw.

(de Volkskrant, 11-8-2012)

Karen Bosch: 'Een familietrekje, dit. Ze heeft iemand nodig die haar verbaal aan kan. Op softe eieren zitten wij niet te wachten. Dat gaat bij Edith al snel kapot.'


Mark Huizinga, olympisch kampioen in 2000, kreeg in 1999 een relatie met Bosch: 'Ik hou wel van een sterke vrouw. Edith is er zo een. Ze was een stuk jonger toen ik haar leerde kennen, maar toen al heel aanwezig. Ik vond haar interessant. Altijd maar zichzelf aan het bewijzen. Die onrust zat er snel in bij haar. Ze was ook altijd op zoek naar weerstand. Dat ik juist altijd rustig bleef, veroorzaakte steeds meer geknetter tussen ons. Dat is ook typisch Edith, dat geknetter. Onze relatie is in ieder geval geen moment saai geweest.'


Marjolein van Unen, bondscoach: 'Edith trainde vaak met jongens onder de 17 jaar en soms iets ouder. Die zijn nog net niet te sterk om met een vrouw te vechten. Ik herinner me hoe een ventje haar een jaar of drie geleden keihard weggooide. Daar kwam een beetje ruzie uit en die jongen gaf haar een grote mond. Zoiets had ze niet vaak meegemaakt.'


Soms is het leuk, soms is het niet zo leuk. Maar ik kan er nog geen afstand van doen. Ik vind het eerder eng als ik nadenk over wat erna komt.

(de Volkskrant, na bronzen medaille bij EK in 2007)

Van Unen: 'Een WK gewonnen, vier EK's gewonnen, drie medailles op de Spelen: alleen olympisch goud bleef voor Edith over om door te gaan. Ze had nog makkelijk verder gekund, maar ze was aan stoppen toe. Ze is op een leeftijd gekomen dat ook andere dingen een belangrijke rol spelen.'


Huizinga, nam afscheid na de Spelen van 2008: 'We hebben het vaak over stoppen gehad. Ze kwam er maar niet uit op welk moment ze dat het beste kon doen. Edith vindt het lastig in situaties te komen waarover ze geen controle heeft.


'Als topsporter voert ze de regie over haar carrière. Topjudoka zijn is een overzichtelijk leven van slapen, trainen, slapen en weer trainen. Ik wilde even helemaal niets, nadat ik was gestopt. Ik ben gaan vissen, op reis gegaan, deed mee aan televisieprogramma's. Het heeft me een jaar gekost om erachter te komen wat ik wilde en nog steeds heb ik geen vaste baan.


'Edith is nu al bezig met het plannen van de rest van haar leven. Ik heb haar gezegd: 'Je hebt geen haast, waarom moet je je meteen al in iets anders storten?' Maar daar heb je het weer: ze wil controle hebben. Over alles.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden