REPORTAGEHEROPENING BASISSCHOLEN

’s Ochtends komt de ene helft van de leerlingen, na een schoonmaak de andere helft

Basisscholen mogen van het kabinet op 11 mei voorzichtig weer open. Directeur Alieke Bel in Waardenburg begon direct roosters te maken. En toen moest het toch weer allemaal anders.

Directeur Alieke Bel (links) en intern begeleider Irene van der Meijden zijn druk met voorbereidingen: als basisschool De Waerdenburght in Waardenburg op 11 mei weer opengaat, zal alles net even anders moeten.Beeld Arie Kievit

Nu is het schoolplein nog stil. Maar na de meivakantie zal het nerveuze getik van het touw van de vlaggenmast weer overstemd worden door gejoel. Dan komen er door de hekken, die nu nog op slot zitten, weer kinderen het plein op. Het net gaat van de zandbak, er zullen weer ballen in de kleine voetbaldoeltjes geschoten worden, kleuters zoeven van de glijbaan.

Al zal het de eerste tijd niet zo gaan als iedereen het hier op openbare basisschool De Waerdenburght in Waardenburg gewend was.

Directeur Alieke Bel is er op deze woensdagochtend al behoorlijk druk mee. Alles moet weer anders, weet ze sinds de persconferentie van de vorige avond, waarin premier Mark Rutte aankondigde dat de basisscholen op 11 mei de deuren voorzichtig weer openen. ‘Terwijl we net een beetje routine begonnen te krijgen met het afstandsonderwijs’, zegt ze.

Zwangeren

Bel begint de dag met een digitaal overleg met andere directeuren van scholenkoepel Fluvium. Bestuursvoorzitter Jeroen Goes heeft op een rij gezet wat de scholen ongeveer te wachten staat, al blijken cruciale details nog niet helder.

‘Het RIVM heeft het over halve klassen, de PO-raad over halve scholen’, zegt een wat oudere directeur met een sjaal om zijn nek.

‘Qua onderwijs lijkt het me wenselijk dat je een hele klas voor je neus hebt’, zegt Goes.

Ook over andere punten ontstaan discussies. Over de afstand tussen leraren en leerlingen bijvoorbeeld. Moet die ook anderhalve meter zijn? En over de lijst met risicogroepen die het RIVM heeft vastgesteld. Wie daarin valt, hoeft nog niet voor de klas.

‘Zwangerschap staat niet in het lijstje’, zegt een directeur. ‘En wat doen we met mensen die mantelzorger zijn voor hun ouders?’

‘Wat je in normale tijden ook doet’, zegt Goes. ‘We komen in een situatie dat leerkrachten hun werk weer moeten gaan uitvoeren’

‘Ik wil er geen risico mee lopen’, zegt de directeur met de sjaal. ‘Ik zou het accepteren als een zwangere thuis wil blijven.’

‘Zwangeren lopen met dit virus geen extra risico’, zegt Goes. ‘In principe moeten ze dus komen. Maar we moeten mensen ook niet het mes op de keel zetten.’

Voor de andere school waar Bel werkt, moet ze een oplossing vinden voor onder andere een zestigplusser die liever niet voor de grote groep wil staan, mensen die mantelzorg verlenen aan ouders in een verzorgingstehuis.Beeld Arie Kievit

Puzzel

Na het overleg begint Bel met intern begeleider Irene van der Meijden aan de roosters voor De Waerdenburght en voor die andere school waar ze beiden werken: de Rietschoof in Opijnen.

Vooralsnog is hun plan om de combinatieklassen van beide kleine dorpsscholen te splitsen in jaargroepen. De helft van die jaargroepen komt in de ochtend, de helft in de middag. Groepen gebruiken verschillende hekken. Iedereen desinfecteert de handen. Lokalen worden tussen ochtend en middag schoongemaakt.

In de tweeënhalf uur dat ze komen, krijgen de leerlingen vooral taal en rekenen aangeboden. Voor andere vakken krijgen ze werk mee naar huis. ‘En kinderen die extra aandacht nodig hebben, krijgen buiten de lestijden nog les van een remedial teacher’, zegt Van der Meijden.

Het is nog een hele puzzel. Op de Rietschoof kwam Bel ook voor de coronacrisis al leraren tekort. Bovendien moet ze een oplossing vinden voor een zestigplusser die liever niet voor de grote groep wil staan, voor een collega die herstelt van kanker en mensen die mantelzorg verlenen aan ouders in een verzorgingstehuis.

Zelf is ze ook niet helemaal gerust, moet ze toegeven, met twee chronisch zieke kinderen thuis. ‘De boodschap van Rutte is dubbel: we lopen geen gevaar, maar komen wel in aanmerking voor een coronatest, net als mensen in risicovolle beroepen. Daar heb ik moeite mee.’

De eerste bezorgde ouders hebben zich trouwens ook al gemeld. Ze zijn niet van plan hun kind na de meivakantie al naar school te sturen, lieten ze die ochtend weten.

‘Ik ga ze bellen’, zegt Bel. ‘Om te achterhalen waar hun angst vandaan komt. En daarna zeg ik dat er regels zijn. En dat ze hopelijk begrijpen dat we leerplicht zullen inschakelen als hun kinderen niet komen.’

Hele dagen

Later op de dag komt het protocol van onder andere de PO-raad, de Algemene Onderwijsbond en de Algemene Vereniging Schoolleiders naar buiten.

Leerlingen onderling hoeven geen anderhalve meter afstand te houden, blijkt daaruit. Leerlingen en personeelsleden wel. Ook adviseert het protocol leerlingen hele dagen onderwijs te geven, om ‘verplaatsingsbewegingen van leerlingen en ouders’ zo veel mogelijk te beperken.

Daarnaast moeten leerlingen in vaste cohorten worden ingedeeld: twee groepen die niet van samenstelling wisselen en nooit gelijktijdig aanwezig zijn. Kinderen uit één gezin zitten bij voorkeur in hetzelfde cohort.

Alieke Bel baalt er wel van, zegt ze. ‘De premier sprak over twee dingen: 50 procent lestijd en 50 procent mag op school komen. Snelle scholen anticiperen daarop, maken plannen, en dan moet het een dag later weer allemaal anders.’

Ze weet nog niet of ze de net voltooide roosters voor De Waerdenburght en De Rietschof weer gaat aanpassen, zodat de leerlingen hele dagen naar school kunnen.

‘Wij vinden het goed om alle kinderen elke dag te zien’, zegt ze. ‘En ik denk dat ouders ook liever halve dagen hebben dan de ene week twee dagen en de andere week drie dagen. Maar goed, als het niet anders kan, veranderen we het weer.’

Zijn de scholen voor niets dicht gegaan?

Basisscholen, het speciaal basisonderwijs en de kinderdagverblijven staan te trappelen om weer kinderen te ontvangen. Wel leven er nog vragen. ‘Hoe vaak wordt er dan schoongemaakt?’

Experts zeggen dat kinderen het virus nauwelijks overdragen. Zijn de scholen dan helemaal voor niets dicht gegaan?

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden