's Lands wijs, 's lands roddel

Geen betere manier om het vakantieland te leren kennen dan door een duik in z'n roddelbladen. Celebrity-expert Stefanie Bottelier is uw gids.

Beeld Stock

Toen ik mijn carrière als sterrenkundige begon, ergens begin jaren tachtig, had ik nog niet zoveel studiemateriaal tot mijn beschikking. Het bestond voornamelijk uit de Story en de Privé, die mijn moeder niet voor mij wenste te kopen, waardoor ik was overgeleverd aan de wachtkamer van de tandarts. De schaarse toegang tot deze roddelbladen kon niet voorkomen dat ik als een blok viel voor het genre. Vreemdgaan! Scheidingen! Liefdes-baby's! Andere schandalen! Elke week opnieuw. Met plaatjes. Eén keer per jaar gingen we op vakantie naar Frankrijk, waar ik me kon verdiepen in de rijk geïllustreerde Paris Match - en dat was het wel zo'n beetje wat betreft bronnen.

Het Nederlandse roddelgenre was vrij onschuldig in die tijd en Story en Privé waren niets, niets, vergeleken met de Engelse tabloids, die ik leerde kennen toen mijn opa halverwege de jaren tachtig The Daily Mirror en The Daily Mail voor me ging bewaren. De roddels die hierin werden uitgeserveerd, waren veel viezer en daardoor juist veel lekkerder, zodat ik soms hele weekenden verdiept was in deze riooljournalistiek voor gevorderden.

Tot eind jaren negentig bleef de informatievoorziening beperkt tot roddelbladen, tabloids en glamourmagazines als Hello! (die juist vrienden met de sterren willen worden en ze daartoe overdadig de ruimte geven ons hun perfecte levens te tonen). Met de komst van internet ging het roddelroer echter radicaal om.

Vanaf nu konden we op elk moment van de dag inchecken om te zien of er nog breaking news was bij de beroemdheden. Dat moest er dan natuurlijk wel zijn. Daardoor veranderde de aard van het nieuws: sterren hoefden niet langer ingewikkeld te doen met scheiden of hoerenbezoek om aandacht te trekken, álles wat ze deden werd nieuwswaardig. Hoe meer ze just like us waren - dat wil zeggen: vol imperfecties - hoe beter. Dus trok een groeiend leger van paparazzi eropuit om celebrity's te stalken en te betrappen op dagelijkse dingen als de hond uitlaten en het vuilnis buiten zetten. Het nadeel van veel beroemdheden is dat ze niet de hele dag wíllen worden vastgelegd en al helemaal niet op de momenten dat ze just like us zijn. Gelukkig zorgde een andere ontwikkeling voor een enorme voorraad mensen die juist erg om aandacht verlegen zit: de opkomst van talentenjachten en reality-tv. Waar de talentenjachtkandidaat nog ambieert beroemd te worden om iets wat-ie kán, de roem van realitysterren is geheel gebaseerd op het feit dat ze bestáán.

BEKNOPTE VAKANTIE-GOSSIPGIDS

Elk land heeft zijn eigen archetypische beroemdheden: een Rob de Nijs-achtige, een eeuwige seksbom à la Patricia Paay en een love-to-hatevoetbalvrouw als Yolanthe. De kunst is te ontdekken wie dat zijn in het gekozen vakantieland, want je verdiepen in 's lands cultuur doe je niet alleen door het eten van 's lands spijzen en het bezoeken van 's lands kathedralen, maar ook via het ontdekken van 's lands celebrity-obsessies, te vinden in de lokale kiosk.

Beeld Stock
Beeld Stock
Beeld Stock

Bijna iedereen is medeplichtig

Daar kun je misprijzend over doen, maar bijna iedereen is medeplichtig aan dit fenomeen (geen van de 72 miljoen+ volgers van Kim Kardashian is naar mijn weten daartoe gedwongen), en het creëert een onuitputtelijke bron van mensen die continu hun hele hebben en houden willen delen.

Aan het volgen van celebrity's kun je tegenwoordig dus zomaar een dagtaak hebben, ook dankzij YouTube, Instagram, Snapchat en Twitter. Veel beroemdheden hebben via die sociale media het heft in eigen hand genomen. Zij bepalen voortaan zelf welk ontbloot lichaamsdeel ze hun volgers willen tonen, wanneer hun nieuwehaarkleurdebuut valt en ze laten zelf de eerste echo van hun liefdesbaby zien. Een revolutie! Want de middle man - roddelsites, kranten, tijdschriften - is daardoor bijna overbodig geworden. Traditionele beroemdmakers zoals de film- en muziekindustrie en zelfs realityshows zijn niet meer nodig om faam te verwerven. Iedereen kan via sociale media volgers en fans verzamelen en hun activiteiten mogen daar nóg minder interessant zijn; het veelvuldig posten van selfies volstaat in principe. Iedereen is in feite een potentiële celebrity, waarmee het fenomeen beroemdheid definitief is gedemocratiseerd. Of, zo u wilt, gedevalueerd. Want als het beroep van sterrenkijker tegenwoordig inhoudt dat je iedereen ter wereld in de gaten moet houden, is het misschien wel tijd voor een andere hobby.

Dat laat onverlet dat het pulpblad voor de vakantieganger een heerlijk tijdverdrijf blijft naast het zwembad. En het is ook nog eens een bron van cultureel-antropologische verdieping als de wifi het laat afweten op het logeeradres.

Beeld Stock

Verenigde Staten

Met de zogenaamde supermarket tabloids (US Weekly, In Touch Weekly, Star) biedt de Amerikaanse kiosk het tijdschriftequivalent van het omvangrijke junkfoodaanbod van het land. De Big Mac onder de roddelbladen is zonder twijfel National Enquirer, een weekblad dat al sinds 1926 bestaat en zijn sensationele verhalen voor een groot deel verkrijgt via betaalde tips. Dat levert niet altijd de meest waarheidsgetrouwe, maar wel de opzien-barendste verhalen op. En al is Cher nog steeds springlevend terwijl al in 2014 werd aangekondigd dat ze 'nog drie maanden te leven' had, je kunt het je niet veroorloven het niet te geloven, want ze hebben het vaak wél bij het rechte eind gehad. In 2007 kwam een einde aan het nog sensationelere Weekly World News, dat coverstory's bracht die zo overduidelijk niet waar waren ('Hillary Clinton adopts alien baby', 'Ancient photo of Jesus found'), dat je bijna ging denken dat ze daarom wel waar moesten zijn. Weekly World News bestaat nog online, maar is daar veel minder effectief, want slechts een van de vele brengers van complottheorieën (meestal over buitenaardse wezens) waarvan het internet al uit zijn voegen barst.

Beeld Stock

Italië

Natuurlijk, in Italië hebben ze ook filmsterren, zangeressen, voetbalvrouwen en realitysterren. Maar ze hebben ook nog een heel eigen beroepscategorie waarin je beroemd kunt worden: die van showgirl. Iedereen kent ze, de mooie vrouwen met weinig kleren aan die uitzendingen lang (en die kunnen lang duren hoor, in Italië) staan te lachen en te staan. Een van de favorieten op dit gebied is Federica Nargi, die ook nog eens de vrouw is van voetballer Alessandro Matri. Ze is momenteel zwanger, dus dat gaat deze zomer heel wat buik-in-bikinikiekjes opleveren in Chi, Gente en Star. Maar wat de Italiaanse kiosk echt een bezoek waard maakt, is het glossy weekblad Il Mio Papa; een tijdschrift (inclusief posters!) geheel gewijd aan de paus. Hoewel het de look & feel van de Story heeft, bevat het blad veel minder sappige roddels.

Beeld Stock

Frankrijk

Frankrijk is trouw aan de eigen celebrity's of zoals zij ze noemen: 'les people'. Ouwe rocker Johnny Hallyday, overjarige don juan Alain Delon en diva-op-leeftijd Catherine Deneuve zijn nog altijd geliefd. Maar het realityvirus heeft ook hier toegeslagen en bladen met klinkende namen als Closer, Oops! en Crazy! worden wekelijks gevuld met lokale Kardashianderivaten als Nabilla Benattia en voetbalvrouwen Mazda Magui en Ludivine Sagna. Wie dit een tikkeltje te plat is, pakt weekblad Point de Vue, gespecialiseerd in nieuws over royals en adel. Frankrijk mag helaas een koningshuis ontberen, ze hebben Monaco nog - en ook Máxima krijgt af en toe wat ruimte. Paris Match is dan wat saaier, maar blijft een klassieker en bevat soms pareltjes. Zo maakte de Griekse politicus Yanis Varoufakis zich er vorig jaar nog onsterfelijk belachelijk in door zich samen met zijn vrouw te laten fotograferen aan een rijk gevulde dis op het dakterras van zijn 'Atheense liefdesnest aan de voet van de Acropolis'.

Beeld Stock

Engeland

De echte gossiphobbyist boekt een vakantie naar Engeland. Nergens wordt er zo plat, maar ook zo geestig aan achterklap gedaan als daar. Hoogte- en tegelijkertijd vaak dieptepunt zijn de woordgrappen die met dikke pretletters op de voorpagina's van de tabloids prijken, met name bij seksschandalen. 'Saving Ryan's Privates' en 'Naming private Ryan' bijvoorbeeld, toen voetballer Ryan Giggs zijn buitenechtelijke activiteiten tevergeefs privé wilde houden. Of het fijnzinnige 'Elton takes David up the aisle', ter ere van het huwelijk van Elton John en David Furnish. Nergens anders hebben ze zo'n gevarieerd aanbod van beroemdheden, van het koninklijk huis via immer vreemdgaande politici tot the bottom of the barrel waar talloze realitysterren rondkrioelen. Soms worden vetes tussen deze types uitgevochten via de bladen (neem de langlopende ruzie tussen Katie Price en Kerry Katona, na zeven jaar strijd nu bijgelegd). Volksvermaak is te vinden in tabloids als The Sun en The Mirror (de allerplatste krant; News of the world is helaas ten onder gegaan aan de eigen rioolpraktijken) en tijdschriften zoals Heat en Now. Roddel op niveau is er in satirisch weekblad Private Eye en upperclassmaandblad Tatler.

Beeld Stock
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden