Rwanda maakt in Congo jacht op Hutu's

Leger Rwanda mag van Congo grens oversteken...

AMSTERDAM Het was al een gordiaanse knoop die door geen enkele bemiddelaar te ontwarren bleek, sinds gisteren lijkt het oosten van Congo weer een nieuwe fase binnengetreden van nog meer verwarring. Dinsdag stak het leger van Rwanda ten noorden van Goma de grens met Congo over in een operatie tegen de FDLR-militie. Deze Interahamwe bestaat grotendeels uit Rwandese Hutu’s die na de door hen ontketende genocide tegen de Tutsi’s in Rwanda in 1994 naar het buurland zijn gevlucht.

Je zou het – simpelweg – kunnen beschouwen als een oude afrekening: de regeringssoldaten van Rwanda die op jacht gaan in Congo naar de daders van de genocide vijftien jaar geleden, met minstens 800 duizend doden. Het is niet de eerste keer dat Rwanda jacht maakt op hen, in 1998 probeerden ze het ook. De Hutu’s werden toen niet verslagen. Deze invasie ontketende de ‘Eerste Afrikaanse Wereldoorlog’, die aan wellicht 5 miljoen Congolezen het leven kostte.

Destijds werden de Hutu’s gesteund door de regering in Kinshasa, ditmaal, en dat maakt deze invasie bijzonder, gaf de Congolese regering van president Joseph Kabila toestemming aan Rwanda om jacht te maken op de génocidaires. Dinsdagmorgen trokken 2000 Rwandese soldaten bij Monigi, 10 kilometer ten noorden van Goma, de grens over.

Het is opmerkelijk dat Congo het bewind van de Rwandese president Paul Kagame toestemming heeft gegeven om strijd te leveren op Congolees grondgebied. In een rapport van de Verenigde Naties dat onlangs verscheen, wordt nog melding gemaakt van de steun die Kinshasa geeft aan de Huturebellen van de FDLR. Rwanda op zijn beurt verleent alle steun aan Tutsi-rebel Laurent Nkunda die ook al jaren in het oosten van Congo opereert en daar zijn eigen rijk bestiert én de Interahamwe bestrijdt.

Nkunda begon in augustus een offensief tegen het slecht georganiseerde leger van Kabila. Nkunda, die volgens de BBC recentelijk te maken kreeg met een revolte van enkele van zijn officieren, kwam in november tot vlak voor de poorten van Goma. Bij de strijd raakten meer dan 200 duizend Congolezen op drift. Een groot deel van deze arme sloebers, die al jaren slachtoffer zijn van binnenlandse strijd, verblijft sindsdien in vluchtelingenkampen, anderen zijn naar buurland Oeganda gevlucht.

Zo op het eerste gezicht lijkt het een goede ontwikkeling. De goed getrainde Rwandese soldaten gaan eindelijk een eind maken aan de heerschappij van de Huturebellen, die – er zijn er tussen de 6000 en 12 duizend – al jaren onrust veroorzaken in het oosten van Congo.

Maar zo eenvoudig is het niet. Ten eerste zijn de Huturebellen van de FDLR geharde strijders, die al vijftien jaar in de brousse weten te overleven. Bovendien hebben ze er alle belang bij in Oost-Congo te blijven. Ze hebben net als zoveel andere milities én reguliere hoge Congolese officieren grote belangen in de winstgevende mineraalmijnen in de streek.

De Congolese minister van Informatie, Lambert Mende, die namens zijn regering onlangs een verdrag met voorheen aartsvijand Rwanda sloot, heeft echter alle hoop op een goede afloop. ‘Het is voor de eerste keer dat de twee landen samen strijden en we beschikken over goede informatie waar we de rebellen kunnen vinden’, zei hij tegen persbureau Bloomberg.

Curieus genoeg zijn er nu meer landen die militair actief zijn in het oosten van Congo. Jagen Rwanda en Congo nu op de Huturebellen rond Goma, verder naar het noorden zijn Congolese militairen sinds half december met collega’s uit Oeganda en Zuid-Soedan op zoek naar de rebellen van het Verzetsleger van de Heer (LRA), die zich na een decennialange terreur in Noord-Oeganda ook in de Congolese jungle verscholen hebben.

Het hoofddoel, het arresteren of doden van LRA-leider Joseph Kony, is echter nog niet gelukt. Het enige resultaat tot dusver: vele honderden doden onder de Congolese bevolking. Rond Goma zal het, zo leert de treurige geschiedenis van het Grote Merengebied, deze week niet anders zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden