Nieuws Nigeria

Ruzie om koeien en graasland leidt in Nigeria tot conflict dat meer levens eist dan strijd tegen Boko Haram

Zeker 86 mensen zijn dit weekeinde omgekomen bij aanvallen tussen islamitische herders, en christelijke boeren in Nigeria. Op het eerste gezicht lijkt het te gaan om ruzie over vee en graasland, een twistpunt dat in dit gebied al sinds mensenheugenis tot conflicten leidt. Maar de strijd laait steeds heviger op, en zou zelfs meer levens kosten dan de gevechten met Boko Haram.

Een begrafenis voor twee priesters en 17 gelovigen, die in april in een kerk zijn aangevallen door een groep islamitische nomaden in Benue, Nigeria. Foto AFP

Vorige week donderdag vielen etnische Berom-boeren een groep-Fulani herders aan, waarbij vijf mensen om het leven kwamen. Zaterdag namen de Fulani wraak. Berom-dorpen werden aangevallen en tientallen mensen werden vermoord. Op beelden uit de regio is te zien dat huizen en voertuigen in brand worden gestoken. De politie en het leger proberen de rust in het gebied in centraal Nigeria te herstellen, en in verschillende dorpen is een avondklok ingesteld.

De gevechten vinden plaats in de regio waar het islamitische noorden en het christelijke zuiden van Nigeria in elkaar overgaan. De Fulani, semi-nomadische herders, hebben hun vee altijd in het noorden van het land laten grazen, maar door de de klimaatverandering worden water en grasland steeds schaarser: in sommige noordelijke staten is meer dan 75 procent van de graasvelden opgegeten door de woestijn.

Herders en boeren 

Deze droogte, in combinatie met aanvallen van Boko Haram, drijven de islamitische Fulani steeds verder naar het zuiden, waar de bevolking overwegend christelijk is. Herders en boeren botsen, waardoor ook de etnische en religieuze spanning tussen de twee groepen steeds verder oploopt. Afgelopen jaar zijn honderdduizenden mensen op de vlucht geslagen, waardoor er nu boerderijen en zelfs hele dorpen leeg staan, wat het risico op een hongersnood weer vergroot.

Een jonge Fulani herder met zijn vee. Foto AFP

Niet alle aanvallen op boeren worden uitgevoerd door herders. Fulani-jongeren die hun kuddes zouden hebben verloren, hebben bendes gevormd die zich schuilhouden in het woeste Rugu-woud. Op motoren schuimen ze de wegen af, op zoek naar eenzame reizigers die zij ontvoeren. Vorige maand alleen al zouden er in twee dagen tijd in de staat Kaduna honderd mensen door deze bendes zijn meegenomen.

Als antwoord hierop bewapenen boeren en dorpelingen zichzelf tot de tanden en vormen samen milities om hun mensen te beschermen.  Het is niet moeilijk om wapens te krijgen: sinds de val van de Libische dictator Kadhafi wordt de regio ermee overspoeld. Het leidt tot eindeloos veel geweld: pogingen van de boeren om hun gewas en hun dorpen te beschermen, leiden weer tot bloedige wraakacties van de Fulani.

‘Geen gras in de kerk

Steeds vaker wordt het conflict als een strijd tussen christenen en moslims gezien – een gevoel dat bij Nigerianen werd versterkt door de aanval op een kerk in de staat Benue in april, waarbij twee priesters en 17 gelovigen om het leven zijn gekomen. Graasland kan daarbij niet het enige motief zijn geweest, zei de christelijke gouverneur van de staat, Samuel Ortom, tijdens de begrafenis.  ‘Deze priesters waren geen boeren. Er was geen gras in de kerk waar de mis werd gehouden.’

Een huis in Kaduna, Nigeria, in een dorp dat is aangevallen door Fulani. Foto AFP

De Nigeriaanse president Muhammadu Buhari heeft zijn leger opdracht gegeven om de orde te herstellen, maar de strijdkrachten zijn overbelast. Zij worden ook ingezet in het noorden, bij de strijd tegen Boko Haram, en het zuiden, tegen opstandelingen in de olierijke regio. Bovendien is het gebied uitgestrekt en onherbergzaam, waardoor het moeilijk is om de bendes uit te schakelen. De crisis wordt versterkt doordat prominente christenen president Buhari er van beschuldigen dat hij niet serieus wil ingrijpen omdat hij zelf een Fulani is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.