Ruzie Moskou en Minsk over uitzetten politicus

Moskou heeft 'verbijsterd en met diepe ontzetting' gereageerd op de uitzetting van de liberale Russische partijleider Boris Nemtsov uit Wit-Rusland....

Van onze correspondente Corine de Vries

Nemtsov en zijn partijgenote Irina Chakamada waren naar Minsk gekomen voor een conferentie over de banden tussen Wit-Rusland en Rusland, georganiseerd door de Wit-Russische oppositie. Volgens het Wit-Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zijn de twee politici het land uitgezet omdat ze een bedreiging vormden voor de interne stabiliteit.

Nemtsov noemde het incident een provocatie, geregiseerd door president Aleksander Loekasjenko zelf, gericht op het torpederen van een mogelijke unie tussen Rusland en Wit-Rusland. 'Ik zie het als een van de laatste stuiptrekkingen van Loekasjenko's politieregime.'

Een functionaris van de Wit-Russische geheime dienst, die daar nog altijd de oude Sovjet-naam KGB draagt, verklaarde volgens het persbureau Interfax dat Nemtsov in het bezit was van een koffer met vijftigduizend dollar. Ook had hij literatuur bij zich die gericht zou zijn op de destabilisatie van Wit-Rusland. Nemtsovs collega Chakamada vertelde gisteravond in een televisie-interview dat een koffer vol geld als vals bewijsmateriaal bij hen in het vliegtuig was neergezet. 'En wat er daarna gebeurde kan ik slechts bestempelen als politieke barbaarsheid. Ik kreeg sterk de indruk dat we werden teruggeworpen in het jaar 1937', zei zij, refererend aan de hoogtijdagen van Stalins politieke terreur, waarbij miljoenen Sovjet-burgers werden gedeporteerd en vermoord.

De relatie tussen Rusland en Wit-Rusland bereikte in augustus dit jaar een dieptepunt toen Poetin Loekasjenko's oude droom van een gelijkwaardige unie tussen beide landen torpedeerde. Poetin ging veel verder dan Loekasjenko ooit bedoeld had. Hij stelde voor om nog in 2003 een referendum te houden over een eenwording van beide staten onder de Russische grondwet en met als gemeenschappelijke munt de Russische roebel. Later dat jaar zouden er verkiezingen kunnen komen voor een gezamenlijk parlement en begin 2004 voor één president. Loekasjenko reageerde woedend en noemde het voorstel 'een aanval op de soevereiniteit van Wit-Rusland'. Volgens Russische commentatoren waren Poetins suggestie vooral bedoeld om Loekasjenko, tot dan toe een groot voorstander van een unie, de mond te snoeren.

De 47-jarige Loekasjenko regeert als een dictator over zijn land, dat binnenkort zal grenzen aan de Europese Unie. Oppositie en media worden hardhandig onderdrukt. Vier prominente critici van Loekasjenko zijn de afgelopen jaren verdwenen, onder wie een oppositieleider, een Russische cameraman en een voormalige minister van Buitenlandse Zaken.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden