Ruttes participatiesamenleving doet kiezer denken aan CDA

Premier Mark Rutte werd al gewaarschuwd, meteen nadat hij in september in de Troonrede de participatiesamenleving had geïntroduceerd: dat rook wel erg naar Jan Peter Bal- kenende. Drie maanden later blijkt die associatie inderdaad onvermijdelijk.

Premier Mark Rutte. Beeld ANP

Ruttes poging om de sociaal-economische hervormingen van zijn VVD/PvdA-coalitie van een gedeeld ideologisch fundament te voorzien, past in de ogen van de meeste kiezers vooral bij het CDA. De partij die het minst met 'participatiesamenleving' wordt geassocieerd, is de PVV van Geert Wilders.

Aan het eind van het jaar onderzochten TNS Nipo, Bureau Veldkamp en de Universiteit van Amsterdam in hoeverre hét politieke begrip van 2013 is opgepikt door de kiezers. Dat blijkt in hoge mate afhankelijk van hoe het wordt gebracht. De onderzoekers probeerden het op verschillende manieren. Liefst 79 procent van de Nederlanders vindt het een goed uitgangspunt dat burgers meer zelf kunnen bijdragen aan de leefbaarheid in hun buurt en dat zij meer zelf kunnen doen aan zorg en veiligheid.

Zodra echter een direct verband wordt gelegd met bezuinigingen - 'De regering moet bezuinigen. Daardoor wordt het voor de overheid steeds moeilijker om overal voor te zorgen en wordt meer van burgers verwacht'-, slinkt het enthousiasme snel: dan staat nog maar 41 procent er positief tegenover.

Jan Peter Balkenende draagt de sleutel over aan zijn opvolger Mark Rutte, oktober 2010. Beeld reuters

Voldongen feit
De derde manier om het te brengen is de manier die Rutte koos: als een voldongen feit, zoals in de Troonrede: 'De klassieke verzorgingsstaat verandert langzaam maar zeker in een participatiesamenleving.' Daar reageert nog een kleine meerderheid (55 procent) positief op. Maar vooral oordeelt 59 procent van de kiezers dat dit nou echt typisch CDA is.

Gaat zo uitgerekend de partij die dit jaar zoveel afstand nam van het kabinet er nu met het motto vandoor? Eigen schuld, reageert CDA-leider Buma, die Rutte eerder al 'imitatie' verweet en nu de voorzet gretig inkopt. Dat krijg je ervan, zegt Buma, als je het woord verkeerd gebruikt en het er bovendien binnen de coalitie niet over eens bent.

'Voor de VVD is participatiesamenleving een woord om bezuinigingen te verbloemen terwijl de PvdA de term afwijst omdat de overheid er een te kleine plaats in heeft. Het gevolg is geen echte participatiesamenleving maar een combinatie van bezuinigingen met meer regels en hogere belastingen. Het slechtste van twee werelden.'

CDA-leider Sybrand Buma. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden