Profiel

Ruttes Nokia maakt deel uit van zijn imago als ‘gewone man’

Waarom loopt de premier van een rijk land rond met een oude Nokia? Mark Rutte geeft daar allerlei verklaringen voor. Zo zou een Nokia niet kunnen worden afgeluisterd en zijn Ruttes duimen ‘te dik’ voor een iPhone. Samen met de klassieke Saab en de fiets maakt de Nokia deel uit van Ruttes imagocampagne als ‘gewone man’.

Willem Feenstra
Premier Mark Rutte aan de telefoon, tijdens een debat over de invasie van Oekraïne door Rusland. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Premier Mark Rutte aan de telefoon, tijdens een debat over de invasie van Oekraïne door Rusland.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Op de bank bij tv-programma Linda’s Wintermaand schudt premier Mark Rutte de anekdotes uit zijn mouw. Het is december 2020, een zwaar coronajaar vol pijnlijke politieke beslissingen ligt achter hem. Maar hier, in een studio vermomd als winters chalet, weet hij de lichtheid te hervinden en het publiek en gastvrouw Linda de Mol aan het lachen te maken.

Het gaat over zijn ‘oude Nokia’, een bekend succesrecept in Ruttes imago-campagne als ‘eenvoudige man’. De premier vertelt over die keer dat hij met voormalig Eurocommissaris Neelie Kroes meeging op handelsmissie naar San Francisco, waar ze een ontmoeting hadden met Tesla-baas Elon Musk en Apple-ceo Tim Cook. Vooraf had Kroes hem nog gewaarschuwd: ‘Laat in vredesnaam niet dat rare oude Nokiaatje van je zien’. Gedachteloos had hij het ding toch opgenomen, waarop Cook geschokt reageerde. Rutte, lachend: ‘Ik zeg: sorry, ik doe ‘m weer weg!’

Saab, fiets, bovenwoning: Rutte hecht niet aan mooie spullen

Samen met zijn ‘klassieke Saab’, zijn fiets en zijn ‘simpele bovenwoning’ keert de Nokia regelmatig terug in Ruttes verhalen. Hij hecht niet aan mooie spullen, vertelt hij keer op keer. ‘Weet je wat ik nou luxe vind?’ zegt hij tegen De Mol. ‘Dat ik een boek zie liggen dat ik graag wil hebben, en dat dan gewoon kan kopen.’

De Nokia van Rutte haalde woensdag weer het nieuws. De premier wiste jarenlang elke dag sms’jes van zijn telefoon, omdat het toestel volgens hem anders te traag zou worden. Alleen berichten die hij zelf relevant achtte voor archivering stuurde hij door naar ambtenaren. Of hij daarbij de juiste afwegingen maakte, is niet meer te achterhalen.

Deskundigen spreken er schande van. Volgens hoogleraar staatsrecht Wim Voermans overtrad Rutte zelfs de Archiefwet en de Wet Open Overheid (WOO). Maar Rutte zelf ziet er geen kwaad in. De beperkte opslagruimte hoort nou eenmaal bij het verder zo fijne toestel, vindt hij.

Nokia 301, het type telefoon dat Mark Rutte gebruikte. Beeld
Nokia 301, het type telefoon dat Mark Rutte gebruikte.

Rutte: ‘Mijn duimen zijn te dik voor een iPhone’

Maar waarom zou een premier, die dagelijks zeker tientallen berichten krijgt, überhaupt zo’n oud toestel willen gebruiken? Een zoektocht langs digitale archieven levert een wirwar aan verklaringen op. ‘Ik heb nooit echt geleerd om snel op een iPhone te tikken’, zei hij eens tegen het Duitse Handelsblatt. In een interview met tijdschrift Margriet vertelde hij dat zijn duimen ‘te dik zijn’ voor een iPhone.

Of is het een traumatische ervaring uit het verleden die meespeelde? In 2008 schreef VVD-kamerlid Mark Rutte een bericht op zijn blog. ‘Vandaag naar Dance Valley geweest. Leuk, maar minder goed nieuws is dat mijn mobiele telefoon is gestolen (en daar ben ik best verslaafd aan..). Ik merk dat vanuit dat mobieltje vervelende berichten zijn rondgestuurd. Excuses voor wie dat aangaat.’

Later bleek zijn telefoon gevonden door een vriend van een Radio 538-dj. In de radioshow sprak Rutte zijn opluchting uit. ‘Er zitten allerlei nummers in waarvan ik graag heb dat ze vertrouwelijk blijven’, zei hij. Over de inhoud van de verstuurde berichten, en of er gevoelige informatie was gestolen, werd niets bekend.

Er is volgens Rutte nóg een voordeel: ‘Ik kan niet in een appgroep.’

In maart 2018 komt Ruttes telefoongebruik opnieuw ter sprake als hij wordt geïnterviewd door studenten van de Universiteit Leiden. Waarom heeft hij twee telefoons? En waarom überhaupt een oude Nokia?

Het is een praktische keuze, zegt Rutte, blijkens het verslag van universiteitskrant Mare. ‘Ik kan er spijkers mee inslaan.’ Daarnaast zou zijn Nokia te oud zijn voor afluisterapparatuur, in tegenstelling tot zijn smartphone. ‘Dus als ik uit het buitenland kom moet mijn iPhone worden platgewalst, maar mijn Nokia mag ik bij me houden’, aldus de premier. Veiligheidsexperts geven hem destijds deels gelijk, al is ook een Nokia volgens hen heus af te luisteren.

Er is nóg een voordeel, houdt Rutte de studenten voor. ‘Ik kan niet in een appgroep. Ik zie in mijn omgeving mensen overspannen raken omdat ze al die groepen moeten bijhouden, terwijl ik redelijk ontspannen door het leven loop.’

Op de bank bij Linda’s Wintermaand komt Rutte in december 2020 nog even terug op zijn Nokia. ‘Het is niet zozeer zuinigheid’, zegt hij. ‘Maar ja, die Nokia doet het goed, eigenlijk, dus het bevalt me. Je kunt er makkelijk op sms’en.’ Is het niet ook omdat mensen het prettig vinden dat onze premier een gewone man is?, vraagt De Mol. Rutte: ‘Nee, dat kun je niet spelen hè, dat gewone van mij. Dat hou je niet vol.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden