Rutte zwicht: dan maar, letterlijk, een groot kabinet met extra ministers

Wat al een tijdje in de lucht hing, wordt vandaag bevestigd in het Algemeen Dagblad: tegen zijn zin in staat premier Rutte op het punt te gaan regeren met zijn grootste kabinet. Letterlijk. De formerende partijen mikken op zestien ministers en negen staatssecretarissen. Dat brengt het totaal op 25.

Rutte op het Binnenhof Beeld ANP

Dat zijn drie ministers en twee staatssecretarissen extra. In de Trêveszaal wordt waarschijnlijk plek gemaakt voor een speciale minister van Klimaat en Energie. De aparte ministers voor Immigratie en Landbouw keren terug. Zij waren de afgelopen jaren ondergebracht bij andere ministersposten. Op welke ministeries de nieuwe ministers neerstrijken en hoe de posten worden verdeeld onder de partijen is nog niet duidelijk. De ervaring leert dat dit tot de laatste dag van een formatie onderwerp van discussie kan blijven. Wél is duidelijk dat premier Rutte hier heeft moeten slikken. Het was bij zijn aantreden in 2010 zijn diepe overtuiging dat bij een saneringskabinet als Rutte I een kleine ministersploeg hoorde. 'We vegen de trap van bovenaf schoon', kon je hem in die dagen vaak horen zeggen.

Hij hield voet bij stuk toen er na de val van Rutte I in 2012 klachten kwamen van de CDA-bewindslieden over overbelasting. Zij waren alleen nog maar aan het rennen van het ene naar het andere beraad, stelden zij vast. 'Ik kom niet aan denken toe, ik ben alleen aan het uitvoeren', aldus bijvoorbeeld CDA-minister Hillen van Defensie.

Rutte II kreeg daarna weliswaar één minister meer, maar een staatssecretaris minder. Dat leidde in 2016 opnieuw tot klachten, nu ook van zijn eigen VVD-bewindslieden, maar wederom tot een stoïcijnse reactie van de premier: 'Goed dat ze het druk hebben, dan concentreren ze zich op de hoofdzaken.' Uitbreiding van de ploeg was in zijn ogen het verkeerde signaal: 'Nee. Je moet als overheid zorgen dat het aantal taken afneemt.'

En zo kreeg het CDA toch z'n zin

Maar nu het CDA terugkeert in de regering lijkt die partij dus alsnog z'n zin te krijgen, hoewel de constructie met vier partijen hier ook een rol speelt. Regeren brengt risico's met zich mee voor partijen, maar een van de geneugten is dat je bewindslieden mag leveren - ministers die het gezicht van de partij kunnen vormen en staatssecretarissen die zich verder kunnen ontwikkelen. Maar dan moeten er voor elke partij dus wel genoeg posten te vergeven zijn. De VVD mikt nu op zes ministers, het CDA en D66 elk op vier. De CU moet het als juniorpartner met twee posten doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.