Rutte zwemt langs partij-piranha’s

Het ‘gelazer’, de ‘troubles’ en het ‘navelstaren’ bij de VVD moeten eens afgelopen zijn, oordeelde de partij zaterdag.

De VVD is een zwembad vol piranha’s. En de meest beoefende tak van sport in dit liberale bassin, is het afpakken van het zwemplankje van partijleider Mark Rutte zodat hij nooit ongehavend de kant zal bereiken. Kan dat eindelijk eens ophouden, vraagt het nieuwe VVD-lid van wie deze metafoor afkomstig is.

Ze wordt zaterdag tijdens het partijcongres op haar wenken bediend. Met overgrote meerderheid (82 tegen 18 procent) wordt de leidersrol van Rutte herbevestigd. Ook overtuigend is de steun (73 tegen 27 procent) voor partijvoorzitter Jan van Zanen: hij hoeft niet per direct op te stappen. En het idee van erelid Wiegel om de VVD te fuseren met de PVV van Geert Wilders en Trots op Nederland van Rita Verdonk (beiden ex-VVD), wordt eveneens resoluut afgewezen: 86 tegen 14 procent.

De opluchting is groot bij Rutte, na afloop van het congres. Anderhalf jaar heeft ‘het gelazer’ (Van Zanen) rond de machtsstrijd met Verdonk geduurd, met zes zetels verlies bij de Kamerverkiezingen als tastbaar resultaat. Maar onder deze ellende is nu een dikke streep gezet. ‘Na vandaag moeten we stoppen met navelstaren. Genoeg is genoeg. De vijand zit niet in onszelf maar in het Torentje’, concludeert Rutte.

Andere partijcoryfeeën zijn dezelfde mening toegedaan. Oud-minister Gerrit Zalm spreekt van ‘troubles afsluiten’, VVD-Kamerlid Paul de Krom over ‘het einde van het tijdperk-Verdonk binnen de VVD’. Sybilla Dekker, de oud-minister die de verkiezingsnederlaag analyseerde, weet zeker dat ‘het gezeur’ nu voorbij is.

Kamerlid Hans van Baalen stelt dat ‘het vuur gedoofd is in het pro-Verdonk kamp’. Ook is ‘de zurigheid’ na zaterdag uit de partij verdwenen. De Rotterdamse burgervader Ivo Opstelten (beschikbaar als nieuwe partijvoorzitter) ziet ‘ruimte voor Rutte’ en zelfs een aartsscepticus als Kamerlid Johan Remkes meent dat het gedonder nu wel over is. Hoewel: ‘Ik geef geen garantie dat er niets meer over de VVD te schrijven valt.’

In de overvolle zaal (ruim vijftienhonderd leden, waarschijnlijk een record) is de kritiek inderdaad niet verstomd. VVD’ers hekelen ‘de schaamteloze wijze’ waarop Verdonk behandeld is. Zij zijn allerminst overtuigd van hun leider Rutte. Hij zou geen charisma hebben maar wel een vrijzinnig liberale koers die de VVD kapot maakt. ‘Want we zijn gewoon een rechtse partij.’ VVD-lid Lambers uit Steenbergen: ‘Rutte loopt niet op gezag maar op macht. Hij heeft gefaald als leider.’ Zijn collega Van Thessen uit Den Haag: ‘Rutte is niet de man om links, midden en rechts in de partij te verbinden.’

Aangesprokene is niettemin optimistisch over het terugwinnen van de verloren zetels. ‘De kiezer was niet in de war, wij waren aan het zweven’, stelt Rutte. Vanaf nu wordt alle energie in plannen gestoken die het kabinet bestrijden. ‘We kunnen het niet langer veroorloven met onszelf bezig te zijn.’ Van Zanen waarschuwt dat de slag om de kiezer geen eenvoudige is. ‘Verdeeldheid is fnuikend. Maar nieuw elan kom niet uit een toverdoos. Daar moeten we met z’n allen aan werken.’

En de VVD’ers die ook na dit weekeinde blijven zagen aan de stoelpoten van Rutte? ‘We zullen hen nog één keer aanspreken’, zegt Dekker. ‘Accepteer het of je gaat eruit.’ Opstelten denkt daar net zo over. ‘Wie zich niet bij de uitslag van dit congres neerlegt, kan wat mij betreft uit de partij vertrekken. Niks kadaverdiscipline, dat heet partijdemocratie.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden