'Rutte zou ook stemmen gaan halen in Turkije'

Hoe denken de Turken in Nederland over de pogingen van Ankara om hier kiezers te mobiliseren? We peilen de stemming na het vrijdaggebed in een moskee in Rotterdam.

De Mevlana Moskee in Rotterdam, vrijdag na het middaggebed. Beeld null
De Mevlana Moskee in Rotterdam, vrijdag na het middaggebed.

Of, waar en hoe laat Mevlüt Cavusoglu zaterdag in Nederland campagne komt voeren, dat is Mourad ook nog steeds niet duidelijk. Wel weet de 28-jarige Rotterdammer dat hij wil gaan luisteren naar de Turkse minister van Buitenlandse Zaken. 'Dat is mijn democratisch recht', zegt hij op het Mevlanaplein voor de gelijknamige moskee. 'En het is zijn democratisch recht om naar Rotterdam te komen.'

Het vrijdagmiddaggebed is net afgelopen, het plein stroomt vol met honderden mannelijke moskeegangers. Er staat een kraampje met zoetigheden, een oude vrouw met zwarte hoofddoek vraagt een aalmoes. Op een steenworp van de moskee met twee minaretten van 42 meter hoog ligt het Sparta-stadion.

De sfeer is gemoedelijk. Men schudt handen, keuvelt in het Turks. Veel animo is er niet om met buitenstaanders te praten over het conflict tussen de Nederlandse en Turkse regering. 'Ik weet het niet, ik denk er niets van', zegt een zestiger met verontschuldigende glimlach. Een jongen met halflange jas, met een kraag van imitatiebont: 'Ik heb er geen mening over. Doei, succes!'

De Mevlana Moskee, gebouwd in 2001, valt onder de Diyanet, de Turkse overheidsdienst voor religieuze zaken. Dat ressorteert weer rechtstreeks onder de Turkse premier. Politieke vragen over het naderende Turkse referendum worden hier het liefst gemeden, zeker nu. Moet president Erdogan meer macht krijgen? 'Sorry, geen commentaar.'

Mourad, sigaret in de aanslag, begrijpt de zwijgzaamheid wel. Sinds de mislukte coup, vorig jaar juli, staat alles onder hoogspanning. 'Daarom wil Erdogan juist meer macht krijgen, om de problemen beter te kunnen aanpakken.' Na de couppoging gingen honderden bezorgde Turken in Rotterdam de straat op. Over de Erasmusbrug reden toeterende auto's met Turkse vlaggen, er waren spandoeken en vuurwerk.

Stemmen

Hoe druk en onrustig het wordt als minister Cavusoglu inderdaad komt, valt moeilijk in te schatten. Het Nederlandse kabinet pakt het niet handig aan door zijn bezoek als ongewenst te verklaren, zo valt in Turks-Nederlandse kringen te beluisteren. Juist door zo moeilijk te doen, is het gevoel: zie je wel, ze moeten ons niet in Europa en Nederland.

'Als Rutte duizenden stemmen zou kunnen halen in Turkije, was hij toch ook naar Istanbul gegaan?', zegt Yunus, een dertiger. 'Ik snap niet wat het probleem is.' Wat hij gaat stemmen bij het grondwettelijk referendum, weet hij nog niet. Of hij woensdag voor de Tweede Kamer stemt, evenmin. 'Als ik al ga, wordt het Denk.'

Tientallen imams in Zuid-Holland, Zeeland en Brabant hebben vrijdag de moslimgemeenschap opgeroepen te gaan stemmen voor de Tweede Kamer. Dat is 'een kans die een moslim niet aan zich voorbij mag laten gaan', benadrukten 62 islamitische organisaties donderdag in een gemeenschappelijke verklaring. Niet stemmen kan 'zelfs als steun dienen voor politieke partijen die rechten en vrijheden van specifiek moslims willen beknotten en daarmee discriminatie en racisme aanmoedigen'.

Of die boodschap ook heeft geklonken in de Mevlana Moskee, wordt niet duidelijk. 'De imam had het erover dat je respect moet hebben voor je ouders, dat je voor ze klaar moet staan', zegt een twintiger op het Mevlanaplein. 'En voor de rest heb ik er niet zo op gelet.'

Lees meer

Turkse minister trotseert Nederland en wil dit weekend toch optreden in Randstad
De Turkse minister van Buitenlandse Zaken, Mevlüt Cavusoglu, negeert alle oproepen van de Nederlandse regering om zaterdag niet naar Nederland af te reizen. Ook slaat hij zijn eigen kieswet in de wind, die hem verbiedt campagne te voeren in het buitenland.

Turkse wet verbiedt buitenlandse verkiezingscampagnes
Campagne voeren in het buitenland is in strijd met het Turkse kieswet. Dat staat in artikel 94/A: 'In het buitenland en in buitenlandse missies mogen geen campagneactiviteiten bedreven worden'.

Omstreden bezoek Turkse minister aan Rotterdam lijkt van de baan
De kans dat de Turkse minister van Buitenlandse Zaken, Mevlüt Cavusoglu, zaterdag een campagnebezoek brengt aan Rotterdam is kleiner geworden. De exploitant van het zalencentrum waar hij zou spreken, is teruggekrabbeld. De Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb is van mening dat de openbare orde ook in het geding is als de bijeenkomst elders in zijn stad doorgaat.

'Turkse ministers hebben het recht het 'ja' te komen verdedigen'
Turkijekenner Joost Lagendijk vindt de pogingen om Turkse ministers te weren die in Nederland (en andere Europese landen) campagne willen voeren voor een 'ja' in het Turkse referendum van 16 april 'buitengewoon problematisch'. (+)

Wilders eist inreisverbod Turks kabinet tijdens slecht bezochte demonstratie
Bij een demonstratie waar slechts zo'n twintig aanhangers kwamen opdagen, heeft PVV-leider Geert Wilders een tijdelijk inreisverbod voor het Turkse kabinet in Nederland geëist. Het verbod zou moeten gelden totdat hun referendumcampagne voorbij is. Wilders wil zo voorkomen dat een 'dictatoriaal regime' kan lobbyen in Nederland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden