nieuws klimaatakkoord

Rutte zette planbureaus en Nijpels onder druk om publicatie over klimaatplannen uit te stellen tot na Prinsjesdag

Premier Rutte heeft vorig jaar zomer zware druk uitgeoefend op de planbureaus en Klimaatberaad-voorzitter Ed Nijpels om de publicatie van de doorrekening van het voorlopige Klimaatakkoord uit te stellen, meldt Nieuwsuur.

Premier Rutte en minister Wiebes ontvangen scholieren die demonstreren voor een ambitieuzer klimaatbeleid. Beeld ANP

Rutte wilde niet dat deze kritische analyse voor Prinsjesdag zou verschijnen, want dan zou hij tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen (APB) gegrild worden door de oppositie. Uiteindelijk verscheen de doorrekening een week na de APB, ruim twee weken later dan gepland.

Dat blijkt uit een e-mailwisseling tussen medewerkers van de premier, het Centraal Planbureau (CPB), het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) en Ed Nijpels. Minister Wiebes van EZK heeft die e-mails dinsdag openbaar gemaakt vanwege een Wob-verzoek van de NOS. GroenLinks-leider Jesse Klaver en PVV-voorman Geert Wilders reageren diep verontwaardigd en willen een Kamerdebat aanvragen over deze kwestie.

Ruttes woordvoerder stelt in een reactie dat de doorrekening pas naar de Kamer zou gaan als ook de kabinetsreactie op die doorrekening klaar was. Dat zou het kabinet vooraf hebben afgesproken met de planbureaus. Omdat de kabinetsappreciatie niet voor Prinsjesdag gereed was, zou Rutte erop hebben gestaan dat ook de publicatie van de doorrekening werd uitgesteld. Uit de gewobte e-mails blijkt echter dat het ministerie van EZK (Wiebes) wél voorstander was van publicatie voor Prinsjesdag, omdat het gevoelige document anders dreigde uit te lekken. ‘Dan ontstaat de indruk dat het kabinet de doorrekening onder de pet wil houden.’ Een medewerker van Rutte schrijft vervolgens in gespreksnotulen: ‘De doorrekening (en daarmee de appreciatie) wordt dan gespreksonderwerp op de APB en dat is onwenselijk.’ Uiteindelijk werd Rutte gered door toeval: een aantal klimaattafelvoorzitters, onder wie Diederik Samsom, waren ontevreden met de weergave van hun plannen in het PBL-rapport en eisten op het laatste moment nog aanpassingen. Daardoor moest PBL de publicatie alsnog verdagen.

Uit de e-mailwisseling blijkt dat er veel getouwtrek achter de schermen heeft plaatsgevonden over de gewenste publicatiedatum. Nijpels had de planbureaus gevraagd de klimaatplannen te beoordelen die de vijf klimaattafels (Transport, Elektriciteit, Gebouwde Omgeving, Landbouw en Industrie) op 10 juli aan de Tweede Kamer hadden gepresenteerd. De planbureaus en Nijpels willen de analyses op donderdag 13 september presenteren, maar Rutte probeert daar een stokje voor te steken. De premier vindt publicatie voor de Algemene Politieke Beschouwingen (op 19 en 21 september) ‘onwenselijk’, schrijft zijn raadadviseur op 3 september aan Wiebes’ ministerie. Rutte wilde tijdens het belangrijke debat over de Miljoenennota niet aangevallen worden op het klimaatbeleid van zijn kabinet.

Verzet

Nijpels verzet zich heftig tegen uitstel van de publicatie. Hij wijst Ruttes medewerkers erop dat het kabinet niet de opdrachtgever is van de doorrekening en dus niet over het publicatiemoment gaat. Toch krijgt Rutte, na bemiddeling van minister Wiebes, zijn zin. De doorrekening, waarin CPB en PBL onder andere concluderen dat het kabinet zich tot dan toe te passief opstelt bij het maken van de klimaatplannen, verschijnt pas op 28 september. Of dit Rutte veel geholpen heeft is de vraag, want de premier kreeg tijdens de APB alsnog de volle laag vanwege zijn voornemen de dividendbelasting af te schaffen.

Het lijkt erop dat de planbureaus de bemoeienis van Rutte begin dit jaar nog niet waren vergeten. Hun tweede doorrekening van de klimaatplannen (conclusie: om de klimaatdoelen te halen moet er nog een flinke schep bovenop) verscheen op 13 maart, vlak voor de provincialestatenverkiezingen. Dat politiek ongunstige moment dwong het kabinet inderhaast een CO2-heffing voor het bedrijfsleven aan te kondigen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden