Rutte tegen onafhankelijk toezicht op naleving Turkije-deal

Nederland moet niet zelf onderzoek gaan doen naar de uitvoering van de Turkije-deal. Dat is een zaak van de Europese Commissie, zei premier Mark Rutte woensdag in de Tweede Kamer. Hij keerde zich tegen de mogelijkheid van een aparte waarnemingsmissie. Commissie-voorzitter Jean-Claude Juncker zal het onderwerp volgende week bespreken met de Turkse premier Ahmet Davutoglu, kondigde Rutte aan.

Migranten bij de Grieks-Macedonische grens. Beeld afp

In een debat over de afspraken met Turkije, gemaakt tijdens de Europese top van 18 maart, drongen de oppositiepartijen in de Kamer aan op onafhankelijk toezicht. Ze maken zich zorgen over berichten van onder meer Amnesty International dat Turkije vluchtelingen gedwongen uitzet naar Syrië.

Turkije zou daarmee het VN-vluchtelingenverdrag schenden en geen zogeheten 'veilig derde land' zijn waarnaar vluchtelingen kunnen worden teruggestuurd. Terugkeer van immigranten die illegaal naar Griekenland zijn gereisd, is onderdeel van de Turkije-deal, in ruil waarvoor EU-landen Syrische vluchtelingen uit Turkije opnemen. Turkije krijgt bovendien 6 miljard euro financiële ondersteuning.

Toezicht

De oppositie drong erop aan dat de UNHCR de taak krijgt onderzoek naar mogelijke Turkse misstanden uit te voeren. Zover wilde noch VVD-fractieleider Halbe Zijlstra, noch Rutte gaan. Zijlstra zei na enig aandringen geen bezwaar te hebben tegen toezicht, maar niet 'clubje X of Y' te willen aanwijzen om dat uit te voeren.

Rutte zei hooguit de suggestie aan de Europese Commissie te willen doen voor een rol van de UNHCR, die volgens hem standaard al in asielprocedures is betrokken. Hij wees er bovendien op dat een vertegenwoordiger van de UNHCR nog afgelopen zondag aan minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken) heeft bevestigd dat van structurele uitzetting naar Syrië door Turkije geen sprake is. Ook de Turken ontkennen in alle toonaarden.

Vluchtelingen aan de grens tussen Griekenland en Macedonië Beeld anp

'Een smerige deal'

CDA, SP, PVV, CU, GroenLinks en Bontes/Van Klaveren keerden zich in het debat ronduit tegen de Turkije-deal. D66 vroeg om opschorting van de afspraken, in afwachting van onderzoek. GroenLinks-voorman Jesse Klaver zei dat 'de VVD president Recep Erdogan kennelijk betrouwbaarder vindt dan Amnesty International' en dat 'Europa moreel door de bodem dreigt te zakken'. CDA-leider Sybrand Buma vond de prijs voor de afspraken 'te hoog', PVV'er Sietse Fritsma sprak van 'een historische vergissing' en SP-Kamerlid Sharon Gesthuizen repte van 'een smerige deal die de president van Turkije beloont voor slecht gedrag'.

VVD-fractieleider Halbe Zijlstra noemde het debat 'bizar', omdat alleen VVD, PvdA en SGP de overeenkomst met Turkije steunden. 'Ik krijg de indruk dat de andere partijen liever een vluchtelingenstroom met bootjes op zee hebben, dan een deal met Turkije. Het is allemaal uiterst pril, maar de ontwikkelingen stemmen positief. Dus we gaan niet op basis van een aantal signalen meteen de afspraken stopzetten', zei Zijlstra.

Ook PvdA-leider Diederik Samsom zag 'reden voor voorzichtig optimisme', maar waarschuwde wel 'buitengewoon alert te blijven'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden