Rutte staat alleen

HANS WANSINK

Paars III zou zo gek nog niet zijn geweest, maar voor een tussenformatie is het nu te laat.

Achteraf was het natuurlijk verstandig geweest wanneer D66 bij de formatie van het tweede kabinet-Rutte was betrokken. Dat er gesprekken zijn gevoerd tussen D66-voorman Pechtold en de fractievoorzitters Zijlstra (VVD) en Samsom (PvdA) - waarbij op z'n minst over 'structurele samenwerking' is gesproken - kan worden uitgelegd als een erkenning van die constructiefout.

Ook Paars III zou overigens nog geen meerderheid in de Eerste Kamer hebben gehad, maar een coalitie van PvdA, VVD en D66 zou toch wat steviger in het zadel hebben gezeten. Paars III zou wellicht ook een meer robuuste hervormingsagenda hebben opgeleverd, zowel op het gebied van de arbeidsverhoudingen, als op dat van de gekozen burgemeester en het referendum.

Formatiebesprekingen met D66 hadden uiteraard ook kunnen mislukken. Maar de kiezers zouden in dat geval meer begrip hebben kunnen opbrengen voor de vorming van een kabinet met twee partijen die elkaar in de verkiezingscampagne te vuur en te zwaard hadden bestreden.

Kopstukken van zowel VVD (Wiegel), als PvdA (Noten, Pronk) en D66 (Van Boxtel) hebben gepleit voor een tussenformatie om de basis van Rutte II te verbreden. Nu ook deze zomer daarvoor niet is benut, is het daarvoor te laat. Voor 'structurele samenwerking' tussen de coalitie en één of meer oppositiepartijen lijkt het inmiddels ook te laat. Het welles-nietes-gedoe van de afgelopen dagen over een eventuele uitbreiding van de coalitie met D66 heeft het isolement van het kabinet-Rutte alleen maar versterkt.

Nu de pogingen om draagvlak te organiseren op niets zijn uitgelopen, rest Rutte nog slechts de weg van de confrontatie. Marchanderen kan niet meer, na een jaar willen de kiezers nu eindelijk weten waar ze met dit kabinet aan toe zijn. Een nederlaag in de Eerste Kamer over de begroting van 2014 behoort zeker tot de mogelijkheden. Als de oppositiepartijen die zware verantwoordelijkheid op zich willen nemen, so be it. Weinigen zitten te wachten op de zoveelste Kamerverkiezingen sinds 2002. Maar als Rutte er deze herfst niet in slaagt een echt mandaat te veroveren op de volksvertegenwoordiging, heeft doormodderen geen zin meer.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden