Nieuws Stikstof

Rutte: snelheid naar 100, omdat bouwers anders met kerst zonder baan zitten

De verlaging van de maximumsnelheid op alle wegen naar 100 kilometer per uur is volgens premier Mark Rutte een onvermijdelijk offer om de stikstofcrisis het hoofd te bieden.

Premier Rutte en ministers Schouten (Landbouw), Van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat) en Van Veldhoven (Milieu en Wonen) geven toelichting op het maatregelenpakket. Beeld ANP

‘Ik baal er ongelooflijk van, het is verschrikkelijk, maar anders hadden mensen met Kerst zonder baan gezeten. Dan had ik mezelf niet meer in de spiegel kunnen aankijken’, zei de premier tijdens de presentatie van een viertal stikstofmaatregelen die op korte termijn weer ruimte moeten bieden voor de woningbouw en enkele grote infrastructuurprojecten. 

De snelheidsbeperking is daarbij veruit de belangrijkste maatregel, omdat die op korte termijn een reductie van de stikstofuitstoot oplevert. Daardoor kan de woningbouw, waarbij ook kleine hoeveelheden stikstof vrijkomen, weer op gang komen. 

‘Niemand wil dat Nederland op slot gaat’, aldus de premier, die sprak van ‘een crisis van ongekende omvang’. ‘En dat laten we ook niet gebeuren.’ 

Rutte bestreed dat zijn kabinet veel te lang heeft gewacht met het nemen van noodmaatregelen. Al in mei zette de Raad van State een streep door het stikstofbeleid van Nederland. Zo’n 16 duizend projecten kwamen in de knel, omdat er geen vergunningen meer konden worden afgegeven. ‘Ik had graag gezien dat het sneller was gegaan’, aldus Rutte. ‘Maar dit is ongelooflijk complexe materie.’ 

Naast Rutte toonde ook VVD-minister van Infrastructuur Cora van Nieuwenhuizen zich ongelukkig met de beslissing om overdag de maximumsnelheid terug te brengen naar 100 kilometer per uur. ‘Ik had het liever niet gedaan, maar het is echt noodzakelijk.’ Van Nieuwenhuizen benadrukte dat er ‘alleen overdag’ iets verandert. Tussen 19.00 uur en 06.00 uur blijven de huidige snelheden gelden. In de praktijk zal slechts een klein deel van de automobilisten daarvan profiteren; slechts 8 tot 10 procent van het autoverkeer vindt ’s avonds en ’s nachts plaats.

Het kabinet bezweert dat de woningbouw weer op gang kan komen dankzij de snelheidsbeperking. De ambitie voor volgend jaar is om 76 duizend woningen te bouwen. ‘Daarom is deze doorbraak zo belangrijk’, aldus minister van Wonen Stientje van Veldhoven. ‘We kunnen die doelstelling van 76 duizend woningen halen als we nu keihard aan de slag gaan.’

Toch zijn bouwers vooralsnog sceptisch. In de Randstad is de woningnood het hoogst, maar daar levert de snelheidsbeperking juist relatief weinig op, omdat er daar weinig 130-wegen in de buurt van natuurgebieden zijn. Als het kabinet volgend jaar 76 duizend woningen zou willen bouwen in de Randstad is dat ‘absoluut onmogelijk’, aldus een ingewijde. Hoeveel woningen er dan wel mogelijk zijn, zal vooral afhangen van de bouwlocaties. Die moeten ver genoeg van natuurgebieden afliggen.

Extra maatregelen

Naast de snelheidsbeperking presenteerde het kabinet nog drie extra maatregelen. Er komt een noodwet om de dijkversterking door te laten gaan. Daarnaast is er extra geld voor de al eerder afgesproken ‘warme sanering’ van de varkensstapel waardoor de stikstofuitstoot ook meer afneemt. Ook verandert de samenstelling van veevoer  waardoor op termijn de emissie moet afnemen.

Minister van Landbouw Carola Schouten liet verder doorschemeren dat ze met de Europese Commissie ‘in gesprek’ wil om te kijken of Nederlandse natuurgebieden eventueel kunnen worden verplaatst en samengevoegd. Dat is een oude wens van de VVD, maar in het verleden bleek dat uiterst gecompliceerd. Pogingen om de natuur in relatief kleine Natura 2000-gebieden te verplaatsen naar grotere en gunstiger gelegen gebieden liepen meestal spaak. Onduidelijk is waarom Schouten nu denkt meer kans te maken.

Ook op het gebied van Pfas heeft het kabinet een paar noodmaatregelen genomen. Sinds duidelijk is dat die moeilijk afbreekbare en mogelijk kankerverwekkende stoffen bijna overal in Nederland te vinden zijn, liggen veel projecten waarbij grondverplaatsing plaatsvindt stil. Van Veldhoven gaat de normen iets versoepelen zodat de werkzaamheden makkelijker op gang kunnen komen. Dat gebeurt in afwachting van een definitieve norm.

Meer over de stikstofmaatregelen

Verdwijnen van de 130-bordjes is voor de vroemvroempartij een bittere pil
Intern deden zelfs VVD’ers er lacherig over: 130 kilometer per uur rijden was bovenal een politiek campagnemiddel. Nu het voormalig kroonjuweel wordt opgeofferd om de stikstofcrisis te bezweren, heeft wijlen ‘de vroemvroempartij’ er een probleem bij.

Maximaal 100? Wat vinden de elektrische (en andere) rijders daarvan?
Wat vinden automobilisten op het tank- en oplaadstation langs de A2 tussen Eindhoven en Den Bosch van de verlaging van de maximumsnelheid? En voelen elektrische rijders, die helemaal geen stikstof uitstoten, zich oneerlijk behandeld?

Voordelen
De maximumsnelheid wordt verlaagd, maar daardoor bent u straks gemiddeld juist sneller thuis. En er zijn nog meer voordelen.

De tijdbom onder het stikstofdossier tikte al twee jaar, maar het ministerie wilde het niet horen
Nederland is al maanden in de ban van een stikstofcrisis. De onbeantwoorde vraag: waarom was het ministerie zo slecht voorbereid op de uitspraak die het vergunningenstelsel deed instorten? Op zoek naar de drijfveren achter een alles-of-niets-spel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden