Update

Rutte: prins Bernhard had volste recht onderzoek te vragen naar De Roy

Prins Bernhard heeft geen opdracht gegeven tot een onderzoek naar Edwin De Roy van Zuydewijn, maar had wel 'het volste recht' om te vragen hem na te trekken. Er is dan ook geen reden excuses aan te bieden. Dat zei premier Rutte vandaag in de Tweede Kamer. Verschillende Kamerfracties hadden opheldering gevraagd over de rol van prins Bernhard bij onderzoeken naar De Roy.

Premier Mark Rutte schudt de hand van Edwin de Roy van Zuydewijn. De Roy van Zuydewijn is aanwezig bij het debat in de Tweede Kamer waarin zijn zaak aan de orde gaat komen.Beeld anp

Rutte meldde dat de Dienst Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging (DKDB) uiteindelijk zelf de afweging heeft gemaakt het onderzoek te doen. Prins Bernhard was als beveiligd persoon verplicht om DKDB op de hoogte te stellen van risico's in zijn omgeving en dat heeft hij 'conform de regels' gedaan. 'Prins Bernhard had het volste recht om DKDB te vragen het onderzoek te doen. Hij zag aanleiding om dit onderzoek te laten doen', aldus Rutte. 'Prins Bernhard heeft binnen de kaders gehandeld en hij heeft geen opdracht gegeven tot het onderzoek.' Volgens de premier is een beveiligd persoon nooit bevoegd om opdracht te geven tot onderzoeken naar derden.

Volgens de premier gaat het om een 'routinematig' onderzoek dat twee dagen duurde en dat waarschijnlijk ook was gedaan als Bernhard er niet om had gevraagd. Het is ook normaal dat de minister van Justitie niet op de hoogte was. Tot slot zei Rutte dat een gesprek met De Roy niet nodig is omdat nu alle feiten op tafel liggen. Hij zei te hopen dat dit voor De Roy nu 'een zekere rust' brengt. Er is echter geen grond om excuses aan te bieden, aldus de premier.

Onderzoek na 2003
Verder zei Rutte dat er geen onderzoek is gedaan naar de zussen of de moeder van De Roy. Of er na 2003 nog onderzoek is gedaan naar de gangen van De Roy mag Rutte niet zeggen. 'Maar ik heb er geen aanwijzingen voor.'

Rutte bevestigde gisteravond dat prins Bernhard in 2000 om een onderzoek heeft verzocht naar De Roy van Zuydewijn, destijds de partner van zijn kleindochter prinses Margarita. Bij het onderzoek waren onder meer de DKDB en de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD, nu AIVD) betrokken. In de Kamerbrief stelt Rutte dat Bernhard daarmee geen regels heeft overtreden.

Volgens de premier komt het nieuws over het verzoek van Bernhard nu naar buiten omdat hij voor het eerst sinds 2003 vragen heeft gekregen over de DKDB. Alle vragen gingen steeds over de AIVD, aldus Rutte. Toen er een maand geleden vragen kwamen over de rol van de DKDB zag Rutte aanleiding het nieuwe feit naar buiten te brengen. Voor 2004 kon dat niet omdat Bernhard nog leefde en 'niks onoorbaars' heeft gedaan. Eerdere openbaring had schadelijk kunnen zijn voor Bernhard.

Prins Bernhard in 2000.Beeld anp
 
Waarom is de premier gisteravond ineens van conservatief liberaal geworden?
SP-Kamerlid Van Raak
Edwin de Roy van Zuydewijn (R) en zijn advocaat Mark Meijjer op de publieke tribune van de Tweede Kamer.Beeld anp

Na het debat deed de premier een oproep de zaak nu af te sluiten.
'Hier zijn geen verkeerde dingen gebeurd. Iedereen heeft recht op zijn eigen gevoelens en beelden, maar ik moet bij de feiten blijven. We kunnen de discussie nu afsluiten. Nederlandse politici moeten soms accepteren dat alle feiten op tafel liggen en dat nieuw onderzoek uitstel is van de afronding.' Coalitiepartner PvdA liet weten genoegen te nemen met de uitleg van Rutte.

SP: excuses
SP-Kamerlid Van Raak stelde eerder in het debat blij vast dat 'de deksel nu in ieder geval voor een deel van de doofpot is'. In de brief van gisteravond klinkt volgens hem door dat Rutte afstand neemt van het onderzoek naar De Roy van Zuydewijn, omdat de minister van Justitie destijds niet op de hoogte was. Maar, vroeg hij zich af: is het normaal dat de diensten onderzoek doen terwijl de regering niet op de hoogte is? En is Rutte bereid excuses aan te bieden?

De Raak vroeg met een knipoog naar de vroegere koning Willem II waarom Rutte gisteravond in één avond van conservatief tot liberaal werd op dit punt. Ook De Roy van Zuydewijn, aanwezig op de publieke tribune, moest hier hardop om lachen. Overigens kreeg De Roy voor het debat bij de ingang van de Tweede Kamer een hand van Rutte.

PvdA: wat is de norm?

Kamerlid Jeroen Recourt (PvdA) stelde in zijn spreekbeurt dat 'de norm moet zijn dat burgers niet bepalen waar onze diensten onderzoek naar doen'. Hij wilde van premier Rutte weten of er inmiddels afspraken zijn vastgelegd zodat wat in 2000 is voorgevallen, nu niet meer kan gebeuren. Het nieuws van gisteravond is volgens Recourt dat 'prins Bernhard nu in beeld is gekomen' als opdrachtgever van het onderzoek. Zou zoiets nu nog steeds kunnen? 'Daar zit de kern van het probleem.'

D66: feitenrelaas
Ook D66-leider Alexander Pechtold wilde weten waarom de minister van Justitie destijds niet op de hoogte was van het onderzoek naar De Roy. 'Kan ieder lid van de koninklijke familie onderzoek laten doen zonder dat het kabinet ervan weet? Kan een ieder die beveiligd wordt door de DKDB om informatie vragen over derden?'

Pechtold vroeg Rutte of hij nu ook een feitenrelaas wil sturen over de kwestie. Hij wilde ook weten of de CTIVD, de toezichthouder op de AIVD, onderzoek wil doen naar het handelen van de diensten.

SGP
Kees van der Staaij (SGP) stond kort stil bij de kwestie-De Roy. Ook hij wilde weten of een beveiligd persoon gemachtigd is om een onderzoek te vragen naar derden, zoals Rutte gisteren impliceerde in zijn Kamerbrief.

 
Nederlandse politici moeten soms accepteren dat alle feiten op tafel liggen en dat nieuw onderzoek uitstel is van de afronding
Edwin de Roy van Zuydewijn in de televisiestudio van RTL voor een televisie interview.Beeld anp
 
De norm moet zijn dat burgers niet bepalen waar onze diensten onderzoek naar doen
PvdA-Kamerlid Recourt
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden