Rutte: opvang illegalen mag geen maanden duren

Het kabinet zal gemeenten niet toestaan de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers verder op te rekken dan enkele weken. 'Dat zijn dus geen maanden', aldus minister-president Rutte vrijdag na afloop van de ministerraad. Dat is ook een boodschap aan coalitiepartner PvdA, die in stilte hoopt dat de termijn kan worden opgerekt tot enkele maanden of zelfs een half jaar.

Een omwonende kijkt naar een tentenkamp in een bouwterrein in de Pijp Beeld ANP

Het is in het deze week gesloten coalitieakkoord over de bed,- bad- en broodopvang het grote onuitgesproken twistpunt: hoe lang mag die opvang gaan duren? Ingewijden bevestigden vrijdag dat de VVD erop uit was om dat heel nauwkeurig vast te leggen - de liberalen willen koste wat het kost voorkomen dat de huidige ongelimiteerde opvang in de praktijk gewoon wordt voortgezet.

Matrassen van migranten in een gekraakt pand Amsterdam-West. Beeld anp

In een eerste concept van het akkoord stond daarom een termijn van vier weken. Dat zou dan de tijd zijn dat mensen opvang krijgen en kunnen wennen aan het idee dat zij dienen terug te keren naar het land van herkomst. Alleen als zij daarna gaan meewerken aan die terugkeer, wordt de opvang voortgezet. In een volgend concept was sprake van zes weken. Uiteindelijk kreeg de PvdA het voor elkaar er een 'beperkt aantal weken' van te maken. 'De tijd moet lang genoeg zijn om effectief te kunnen zijn', meldden betrokken PvdA-bronnen de afgelopen dagen. 'Het kan ook een halfjaar zijn.'

Hoe lang het precies mag zijn, moet nu door staatssecretaris Dijkhoff van Justitie en Veiligheid worden uitgewerkt in een akkoord met de gemeenten. Die hebben al laten weten dat 'een aantal weken' te kort zal blijken. 'Maatwerk lever je niet in enkele weken', aldus de Haagse burgemeester Van Aartsen. De Vereniging van Nederlandse gemeenten sluit zich daarbij aan. 'Het doel is mensen tot het inzicht te brengen dat ze moeten vertrekken', aldus VNG-bestuurder Jos Wienen, tevens burgemeester van Katwijk. 'Dat kan alleen in een veilige omgeving. Dus moet je rekenen in maanden, niet in weken.'

Op straat

Een ander twistpunt tussen kabinet en gemeenten wordt de omgang met mensen die blijven weigeren om mee te werken aan hun terugkeer. De kans is groot dat zij net als nu toch gewoon op straat belanden en daar, soms groepsgewijs, een zwervend bestaan gaan leiden - zoals nu al gebeurt met de groepen rondtrekkende uitgeprocedeerden in Amsterdam en Den Haag. Het kabinet dreigt gemeenten met financiële sancties als zij zulke groepen toch opvang bieden. 'Dat zal niet kunnen', bevestigde Rutte vrijdag. Mensen één nacht opvangen, individueel, is geen probleem. 'Maar niet categoraal', aldus de premier.

Rutte toonde zich vrijdag zeer tevreden met het akkoord. 'Ik zeg niet dat dit het ei van Columbus is, maar we zetten een grote stap om het terugkeerbeleid te versterken. We bevorderen dat we met mensen in gesprek gaan die anders op straat zwerven (...) Daar zijn hier en daar al spectaculaire resultaten mee bereikt.'

Als gevolg van het akkoord is er straks alleen nog opvang voor uitgeprocedeerden in Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Den Haag en Eindhoven. Enkele tientallen andere gemeenten moeten hun opvanglocaties sluiten, tenzij de Raad van State eind juni bepaalt dat ze wel open mogen blijven. In dat geval blijft van het politieke akkoord van deze week weinig over.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden