Nieuws Meerjarenbegroting

Rutte op ramkoers met Brussel: met ‘gierige vier’ verzet hij zich tegen verhoging EU-budget

Premier Rutte zet zijn hakken in het zand bij de omvang van de nieuwe meerjarenbegroting voor de EU. In een vertrouwelijke brief eist Rutte met zijn Deense, Zweedse en Oostenrijkse collega’s dat het EU-budget bevroren wordt op exact 1,00 procent van het Europese bruto nationaal inkomen (bni, een maat voor de omvang van de Europese economie). 

Mark Rutte arriveert op het Europees Parlement in Brussel. Beeld REUTERS

Met hun standpunt koersen de vier regeringleiders af op een confrontatie met de andere EU-landen, de Europese Commissie en het Europees Parlement, die de betonharde 1-procent-uitgavengrens onrealistisch vinden.

Een tegenvaller voor de ‘gierige vier’, zoals de briefschrijvers in Brussel worden genoemd, is dat Duitsland (de grootste geldschieter van de EU) er niet bij zit. Volgens betrokkenen wil bondskanselier Merkel haar handtekening niet zetten omdat ze de 1,00 procent te rigide vindt. Ze houdt haar handen vrij voor een compromis dat duurder uitvalt.

Nettobetalers

De brief van Rutte en zijn collega’s is donderdagavond via de sherpa’s (de politieke adviseurs van de premiers) naar alle hoofdsteden gestuurd. Hij komt op een belangrijk moment: volgende week presenteert EU-voorzitter Finland een nieuw compromisvoorstel voor de meerjarenbegroting (2021-2027); een eerdere versie werd door alle lidstaten verscheurd. In december bespreken de regeringsleiders het nieuwe compromis in de hoop in maart 2020 een akkoord te bereiken.

‘Het budget moet tot 1,00 procent beperkt blijven’, schrijven Rutte en zijn drie collega’s. ‘Als nettobetalers zijn we bereid aanzienlijk meer aan de EU te betalen dan we terugkrijgen. Echter, er zijn grenzen.’ Mede daarom bepleiten de vier een permanent kortingsmechanisme voor de grootste nettobetalers. De Commissie wil de bestaande kortingen (waarvan Nederland profiteert) juist afschaffen. De Commissie vindt dat de vier briefschrijvers zich als boekhouders opstellen, omdat ze het economisch profijt van de Unie buiten beschouwing laten.

Achter de komma

Dat Rutte zich met de 1,00-procentseis vastlegt op twee cijfers achter de komma, wordt door diplomaten gezien als een nederlagenstrategie. De Commissie stelde eerder een meerjarenbegroting van 1,11 procent voor (1.279 miljard euro voor de komende 7 jaar), het Europees Parlement wil 1,3 procent (circa 1.500 miljard). De huidige EU-begroting (2014-2020) bedraagt circa 1.000 miljard euro, oftewel 1,03 procent van het Europese bni. Diplomaten denken dat het uiteindelijke akkoord na een lange nachtelijke vergadering op zo’n 1,05-1,07 procent zal worden afgehamerd.

Merkel liet tijdens de EU-top vorige maand haar collega’s weten de 1 procent als ‘een startpunt’ te zien. Veel ruimte heeft ze niet: de uitgaven voor de EU gaan sowieso omhoog, omdat het nationaal product groeit. Volgens Rutte leidt dit tot 20 procent meer uitgaven dan de afgelopen zeven jaar. De animo in Berlijn om daar een schep bovenop te doen, is volgens diplomaten niet groot.

Andere wensen van Nederland, Denemarken, Zweden en Oostenrijk kunnen op meer bijval rekenen. Zo zou minimaal een kwart van alle uitgaven gekoppeld moeten zijn aan maatregelen om de klimaatverandering tegen te gaan. Dat leidt tot een aanzienlijke vergroening van de landbouwuitgaven en die voor armere regio’s, bij elkaar goed voor circa 60 procent van het EU-budget. Ook eisen de vier dat lidstaten de rechtsstaat moeten respecteren voor ze aanspraak kunnen maken op EU-geld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden