NieuwsHerstelmiljarden

Rutte onder druk van Brussel en Berlijn: ‘Elke dag telt’ voor akkoord Europese herstelmiljarden

Brussel en Berlijn zetten premier Rutte onder druk nog deze maand in te stemmen met een omvangrijk herstelprogramma (1.850 miljard euro) voor de Europese Unie. Rutte wordt in Brussel als de grootste dwarsligger gezien, maar de premier heeft geen haast en meent dat de kwaliteit van een akkoord boven snelheid gaat.

Bondskanselier Merkel (rechts) en voorzitter Von der Leyen van de Europese Commissie in een gezamenlijke persconferentie. Beeld AFP

In een gezamenlijke persconferentie benadrukten voorzitter Von der Leyen van de Europese Commissie en bondskanselier Merkel donderdag het belang van een akkoord in juli. ‘Er is een enorme tijdsdruk. De crisis bepaalt de snelheid. Elke dag telt’, aldus Von der Leyen. 

Merkel zei naar de EU-top op 17 juli in Brussel te komen met de ‘vaste wil’ een akkoord te bereiken. ‘We zien ons geconfronteerd met de zwaarste periode uit de geschiedenis van de EU’, aldus Merkel, doelend op de economische recessie door de coronapandemie. Ze beschouwt een akkoord over de Commissievoorstellen voor een Europees herstelfonds (750 miljard euro) en een nieuwe Europese meerjarenbegroting (1.100 miljard euro) als de belangrijkste taak tijdens het Duitse EU-voorzitterschap in de komende zes maanden.

‘Heel vaak nee'

Rutte is volgens Von der Leyen en Merkel de spil van de ‘zuinige vier’, de club van Nederland, Denemarken, Zweden en Oostenrijk. Vorige maand tijdens een eerste videotop over de miljardenplannen, maakte Rutte duidelijk dat daar veel aan moeten veranderen wil Nederland akkoord gaan. Nederlandse diplomaten waarschuwen hun EU-collega’s dat ze ‘heel vaak nee’ zullen horen uit Den Haag.

Volgens Merkel en Von der Leyen valt er geen dag te verliezen. Hoe langer een akkoord tussen de regeringsleiders uitblijft, hoe meer bedrijven hun deuren sluiten, hoe hoger de werkloosheid, hoe groter de onvrede over de EU. Volgende week komen Merkel, Von der Leyen, EU-president Michel en voorzitter Sassoli van het Europees Parlement in Brussel bijeen om de EU-top voor te bespreken. Niet alleen een ongewone ontmoeting, maar ook de eerste fysieke tussen leiders in Brussel sinds de lockdown.

‘Snoepjes’

Naar verwachting presenteert Michel een dag later een nieuw onderhandelingsvoorstel als inzet voor de EU-top de week erop. Volgens betrokkenen zal Michel een aantal ‘snoepjes’ op tafel leggen om de ‘zuinige vier’ over de streep te trekken. Belangrijk voor Nederland (maar ook voor Duitsland, Zweden, Oostenrijk en Denemarken) is dat de kortingsregelingen op de EU-betalingen niet worden afgeschaft. Voor Den Haag gaat het om circa 1,5 miljard euro per jaar. Verder zal Michel de meerjarenbegroting (2021-2027) iets versoberen (enkele tientallen miljarden euro’s minder), alsook het herstelfonds.

Dat is niet genoeg voor Den Haag. Nederland eist, naast behoud van de volledige korting, een aanzienlijke verlaging van het herstelfonds. Dat geld moet bovendien volledig in de vorm van leningen worden verstrekt aan de zwaarst door de coronapandemie getroffen gebieden. De Commissie wil dat 500 miljard als subsidie naar de landen gaat en 250 miljard als goedkope lening. Ook wil Rutte dat landen hun economieën hervormen in ruil voor de Brusselse herstelmiljarden.

Omdat elke regeringsleider een veto heeft, is de uitkomst van de EU-top ongewis. De Spaanse premier Sánchez voorspelde donderdag ‘een harde strijd’. Hij wil een veel omvangrijker herstelfonds, net als het Europees Parlement dat ook moet instemmen.

Europees herstelfonds na corona is zelfs voor crisisleider Merkel een flinke klus
Met Duitsland vanaf woensdag als voorzitter van de EU zijn de ogen gericht op bondskanselier Merkel: komt er een snel akkoord over het herstelfonds na de coronacrisis? Ook met haar ervaring is dat allerminst verzekerd.

De strenge Duitse oud-minister van Financiën is nu voor een royaal Europees reddingsplan. Waarom?
Als Duitse minister van Financiën hamerde Wolfgang Schäuble tijdens de eurocrisis op begrotingsdiscipline. In de coronacrisis steunt hij het royale Europese reddingsplan, inclusief gedeelde schulden. Een ommekeer? Daar denkt Schäuble anders over.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden