Rutte: nog niks bekend over slachtoffers, hulp voor 40 duizend mensen onderweg

Nog altijd is onbekend of er op het Nederlandse gedeelte van Sint Maarten doden zijn gevallen als gevolg van orkaan Irma. Infrastructuur is verwoest en contact met het eiland is moeilijk. Dit lieten premier Rutte en minister van Binnenlandse Zaken Ronald Plasterk donderdagochtend weten na een overleg in het Nationaal Crisis Centrum in Den Haag.

'Er is sprake van grootschalige verwoesting van infrastructuur en huizen, bewoners zitten zonder stroom en benzine. De auto's drijven door de straten, mensen zitten in het donker in verwoeste huizen, afgesloten van de buitenwereld.' Zo vatte premier Rutte de toestand op Sint Maarten samen tijdens een korte persconferentie.

Nog altijd is onbekend of er doden zijn gevallen als gevolg van de orkaan. De communicatie met het eiland ligt vrijwel plat. 'Wel verwacht ik zo dadelijk een gesprek te kunnen hebben met de minister-president van Sint Maarten', zei minister Plasterk. 'De prioriteit ligt nu bij acute hulp. Concreet komt dat neer op 40 duizend mensen daar te voorzien van voedsel en water voor de komende vijf dagen.' Een lastige taak, want de havens en het vliegveld zijn niet bereikbaar. De marineschepen kunnen niet aanmeren, dus probeert defensie het nu met kleinere schepen.

Op Saba en Sint Eustatius lijkt de schade minder groot. Op Twitter meldde marinecommandant Andre van der Kamp dat de orkaanschade daar 'relatief meevalt'. Maar boven Sint Maarten zagen militairen een enorme ravage.

Eerder op donderdag sprak minister Plasterk op NPO Radio 1. 'Het goede nieuws is dat het er voorlopig naar uitziet dat er geen burgerslachtoffers zijn gevallen op Saba en Sint Eustasius.' Voor Sint Maarten valt dat niet te zeggen. 'We kunnen nu op geen enkele manier vaststellen of er doden zijn gevallen', aldus de minister. Op het Franse deel van Sint Maarten zijn al wel dodelijke slachtoffers bevestigd. Volgens de Franse minister van Binnenlandse Zaken zijn er daar zeker 8 doden en 23 gewonden gevallen.

Landingsbaan vrijmaken

Sint Maarten is vrijwel afgesloten van de buitenwereld. De elektriciteit en verbindingen zijn uitgevallen, het vliegveld is ernstig beschadigd en de haven is moeilijk bereikbaar. 'Onze eerste prioriteit is om Sint Maarten via de lucht te bereiken', zei Plasterk. Daarvoor moet de landingsbaan op het gehavende vliegveld worden vrijgemaakt. 'We hopen dat defensie het eerste vliegtuig vrijdag kan laten landen.' Twee Nederlandse marineschepen zullen vandaag proberen aan te meren om noodhulp te leveren, meldt commandant Van der Kamp. 'Eerst goed de haven onderzoeken.'

Op videobeelden is te zien dat de haven van Saint Martin op het Franse gedeelte van het eiland grotendeels verwoest is. Auto's dobberen in straten die in rivieren zijn veranderd.

Verwoeste boten bij de overstroomde haven in het Franse gedeelte van Sint Maarten. Beeld reuters
Verwoeste boten bij de overstroomde haven in het Franse gedeelte van Sint Maarten.Beeld reuters

Tweede orkaan

Snelle hulp is geboden, want de Bovenwindse Eilanden moeten zich schrap zetten voor de volgende storm. Orkaan José koerst inmiddels af op de Caribische eilanden. 'De tweede orkaan zal Sint Maarten waarschijnlijk zaterdag bereiken', aldus Plasterk. Weerbureau Weeronline houdt het op maandag. Die heeft minder kracht. 'Maar de ervaring leert dat een tweede storm juist veel schade kan toebrengen, omdat mensen weer naar buiten gaan en dingen niet meer goed vast zitten. Het is dan echt oppassen geblazen.' Voor de kust van Mexico heeft zich vannacht nog een derde orkaan gevormd, Katia.

Ook de andere Bovenwindse Eilanden zijn zwaar getroffen door Irma. Op het Franse Caribische eiland Saint-Barthélemy vond een persoon de dood, op Barbados heeft Irma het leven van een surfer geëist. Het eerste eiland waar storm Irma aan land kwam, Barbuda, laat weten dat de helft van de inwoners dakloos is geworden, ofwel doordat ze letterlijk hun dak hebben verloren, ofwel omdat hun hele huis is verwoest. Een 2-jarig kind kwam daar om het leven.

De orkaan van de zwaarste categorie is inmiddels verder getrokken naar Puerto Rico. Daar zitten bijna een miljoen mensen zonder elektriciteit door de hevige wind en regen. Irma trekt naar verwachting aankomend weekend over de Amerikaanse staat Florida. Zo'n honderdduizend inwoners van Miami en omgeving is opgedragen hun huis tijdelijk te verlaten.

Een inwoner van Antigua neemt de schade op. Beeld ap
Een inwoner van Antigua neemt de schade op.Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden