Nieuwsconflict polen en hongarije

Rutte nog niet overtuigd van rechtsstaat-compromis

Premier Rutte twijfelt of Nederland kan instemmen met het compromis van EU-voorzitter Duitsland in het conflict met Polen en Hongarije. Hij wil eerst juridisch advies en de mening van het Europees Parlement of de voorgestelde rechtsstaattoets nog wel sterk genoeg is.

Premier Mark Rutte.  Beeld REUTERS
Premier Mark Rutte.Beeld REUTERS

‘Ik ben niet negatief, maar ook niet positief’, zei Rutte donderdagochtend bij aankomst voor de EU-top in Brussel. In het compromis wordt voorgesteld om besteding van EU-geld te verbinden aan respect voor de rechtsstaat. Dat de ogen van zijn collega’s op hem gericht zullen zijn - zonder akkoord over de toets komt er geen EU-meerjarenbudget en geen EU-herstelfonds - vond hij niet erg. ‘Dat gebeurt wel vaker, daar blijf ik rustig onder.’

Polen en Hongarije

Woensdagavond presenteerde EU-voorzitter Duitsland een compromis over de rechtsstaattoets in een poging de grootste tegenstanders - Polen en Hongarije - over de streep te trekken. Warschau en Boedapest zijn fel gekant tegen deze toets en dreigden als wraak het nieuwe meerjarenbudget (1100 miljard euro) en het coronaherstelfonds (750 miljard) met een veto te treffen. 

Het compromis verzacht de toets op een aantal punten: zo gaat hij pas in als het Europees Hof van Justitie zijn goedkeuring geeft en treft hij alleen nieuwe EU-subsidies.

Geen gemorrel

Rutte wil van EU-juristen weten of dit compromis de rechtsstaattoets waar de lidstaten en het parlement eerder overeenstemming over bereikten niet verzwakt. Verder wil hij zekerheid dat als het Hof de regeling goedkeurt, sancties met terugwerkende kracht kunnen worden opgelegd. Ook wacht hij op de mening van het parlement. Hij hoopt vandaag nog op duidelijkheid. 

Zowel Rutte als de Tweede Kamer hebben eerder gezegd dat er niet gemorreld mocht worden aan de toets. Als juristen dat bevestigen kan hij ermee thuiskomen.

Kritiek

De fracties in het parlement bogen zich vanmorgen over het compromis. D66-europarlementariër Sophie in ‘t Veld was alvast zeer kritisch. Ze hekelde niet alleen de toegevingen aan Polen en Warschau maar ook dat in het compromis de regeringsleiders de Europese Commissie opdragen hoe de toets moet worden toegepast. Volgens In ‘t Veld staat dat haaks op het Europees Verdrag dat de onafhankelijkheid van het de Commissie waarborgt. Als Commissievoorzitter Ursula von der Leyen hier geen afstand van neemt, is dat voor In ‘t Veld reden om de hele Commissie naar huis te sturen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden