DagkoersenUw politieke nieuwsbrief

Rutte moet nu steeds over zijn schouder kijken: wie volgt nog?

Premier Rutte op zijn fiets op het Binnenhof. Beeld EPA - Bart Maat.

Goedemiddag,
Terwijl in de Kamer de twijfels groeien over Mark Ruttes exitstrategie, plofte er zowaar een bestelling uit 2017 op de mat. 

Hier zijn uw Dagkoersen. Deze politieke nieuwsbrief ook automatisch per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

GESPREK VAN DE DAG
De rem eraf, maar hoe dan?

Het bleek al in het meest recente Kamerdebat met premier Rutte en minister De Jonge: na de politieke eendracht van maart en april is mei de maand aan het worden waarin een snel groeiend deel van de volksvertegenwoordiging aarzeling opbouwt om de coronastrategie van het kabinet voetstoots te volgen.  De hele linkervleugel van de Kamer is er niet gerust op dat het kabinet al genoeg greep heeft op de situatie om per 1 juni over te gaan tot verdere versoepelingen.

Groenlinks, SP en PvdA eisen om te beginnen dat Rutte duidelijker maakt waarvoor hij nou eigenlijk kiest. Mikken we nu op zo min mogelijk besmettingen of laten we het virus rondwaren onder de voorwaarde dat de zorg niet overbelast raakt? Dat laatste, zal Rutte deze week bevestigen, zoals hij ook vorige week al deed: ‘De strategie is ongewijzigd sinds de tv-toespraak die ik mocht houden op 16 maart (“Veel Nederlanders zullen besmet raken“) Dus onze strategie was, is en blijft: maximaal controleren. Dat betekent: sturen op het beschermen van ouderen, sturen op het ervoor zorgen dat de zorgcapaciteit het aankan.’

Maar als dát dan de keus is, zijn we er dan wel klaar voor om per 1 juni de middelbare scholen, de horeca, de bioscopen en de theaters weer op te starten, willen de oppositiepartijen weten. Kunnen de GGD’s al dat vereiste bron- en contactonderzoek wel aan? In de woorden van PvdA-leider Lodewijk Asscher: ‘Op korte termijn kan er wellicht eerder versoepeld worden en op lange termijn bouwen we heel misschien eerder groepsimmuniteit op (....) Daar tegenover staat het risico op een tweede golf van besmettingen en een tweede lockdown. Met mogelijk enorme gevolgen: weer veel nieuwe ernstig zieken en doden. Weer grote schade aan de economie.

SP en GroenLinks stellen soortgelijke vragen, op steeds indringender toon. Zij willen duidelijk de handen vrij houden: als het mis gaat, was dit niet hún strategie. Al zal het Rutte zijn opgevallen dat nog geen van hen daar vooralsnog ook praktische consequenties aan verbindt. Nog geen van de partijen heeft tegen de heropening van de scholen of de aanstaande doorstart van de horeca gestemd. 

En om het nog wat ingewikkelder te maken, mengde ook het Sociaal en Cultureel Planbureau zich vandaag in het debat. Maar dan juist met een aansporing om de boel geen dag langer dan nodig op slot te laten: De ‘algehele kwaliteit van leven’ staat onder druk

De onderzoekers trekken daarbij overigens een ontnuchterende conclusie voor iedereen die hoopt dat de crisis de wereld blijvend ten goede zal veranderen: ‘Van de toegenomen sociale cohesie lijkt veel te worden verwacht na de crisis, maar wij zien geen doorslaggevende aanwijzingen dat deze inzet groter is dan anders of van duurzame aard gaat zijn.’

ONDERTUSSEN IN....

De schatkist 
Dat de coronacrisis een schaduw werpt over elk lopend politiek debat is al een tijdje duidelijk. En nergens is dat zo manifest als in het begrotingsdebat. Veertig jaar lang stond dat volledig in het teken van beperken en beheersen. Sinds Lubbers I werd in elk regeerakkoord gestreefd naar matiging in de overheidsuitgaven. De aanhoudend lage rente in combinatie met de aanhoudende roep om investeringen in de collectieve sector, brachten dat idee sinds de vorige zomer al wat aan het wankelen. De acute nood van deze crisis heeft de ban definitief gebroken: Niemand in Den Haag die de oplopende staatsschuld als een probleem ziet. Wat dat betreft is er geen wolkje aan de lucht voor minister Hoekstra van Financiën.

Voor de zorgen daarover kunt u wel terecht bij een van Hoekstra's voorgangers, VVD’er Hans Hoogervorst. Hij roept op tot bezinning, in gesprek met Volkskrant-verslaggever Yvonne Hofs: ‘Als je zegt: het doet er niet toe hoe hoog de schuldenniveaus zijn in een economie, dan wordt alles makkelijk. Maar álle financiële crises uit het verleden zijn veroorzaakt door een combinatie van een te hoog schuldenniveau en te hoge prijzen van vermogenstitels. Van de tulpenmanie uit de 17de eeuw tot de kredietcrisis van 2008. Waarom zou het deze keer dan wél ongestraft kunnen doorgaan? Dit is toch gewoon gezond verstand?

De belastingwereld
Het was een van de hete aardappels die de regeringspartijen in de formatie van 2017 voor zich uit schoven: de drastische hervorming van het belastingstelsel waar economen al zo lang om vragen. Eerst maar eens een commissie, zo luidde het besluit. En nu is het zover, de commissie is eruit: Het volgende kabinet zou er goed aan doen de inkomstenbelasting te verlagen en de belastingen op consumptie en vermogen te verhogen

Denk
Geen partij zo ondoorgrondelijk als Denk. De uitslaande brand van dit voorjaar kwam voor de buitenwereld als een volslagen verrassing. Het voorheen zo hechte mannengezelschap bleek opeens een slangenkuil vol verhalen over verraad, seksueel overschrijdend gedrag en ‘politieke broedermoordaanslagen'. Maar ziedaar de nieuwe verrassing: zondag was de kou opeens weer uit de lucht, zo meldden de heren. Wat die mededeling betekent voor de verdere afwikkeling van Kuzu's vermeende #metoo-affaire is nog niet duidelijk. Wel heeft Kuzu zijn bijdrage aan de lieve vrede inmiddels geleverd: zijn boze tweets over Selçuk Öztürk zijn verwijderd

De liberale samenleving
‘Vrijheid van godsdienst, van vergadering, van onderwijs, ­demonstratierecht, recht op privacy, allemaal zijn ze in het geding met de zogenoemde noodverordening waaronder wij nu al twee maanden leven (....) Ik wil best begrijpen dat het wegens corona noodzakelijk is om onze vrijheid te beknotten, maar we moeten niet van bovenaf gaan zitten doen alsof alles keurig in orde is. Want dat is niet zo. Kamer, pas op uw tellen en vooral op mijn grondrechten', aldus de oproep van onze politiek commentator Martin Sommer

Selçuk Öztürk, Farid Azarkan en Tunahan Kuzu (DENK) gaan het weer samen proberen. Beeld ANP - Bart Maat

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Vragen of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze nieuwsbrief ook automatisch per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden