Rutte: 'MH17-tribunaal beste kans om daders te berechten'

Het Nederlandse kabinet zet in op een internationaal tribunaal waar de daders van de MH17-ramp worden berecht. Dat zei minister-president Mark Rutte vrijdag tijdens zijn wekelijkse persconferentie. Het zal echter niet meevallen om ook Rusland te overtuigen van de wenselijkheid van zo'n gerechtshof.

Beeld anp

'Een tribunaal geeft de beste garantie op medewerking van alle landen', verklaarde Rutte vrijdag. 'Op deze manier wordt er breed draagvlak gecreëerd. Dit geeft de grootste kans om de daders voor het gerecht te brengen.'

Er is Nederland veel aan gelegen om de mensen die verantwoordelijk zijn voor het neerstorten van het toestel van Malaysia Airlines te berechten. Voor Rutte is het een erekwestie: hij heeft de nabestaanden van de talrijke Nederlandse slachtoffers in de ogen gekeken en beloofd dat hij niet rust voordat de schuldigen zijn vervolgd.

Dat vergt een uiterste diplomatieke inspanning van het kabinet. De vrees is dat Rusland het vervolgen van de daders zal tegenwerken. Vlucht MH17 stortte neer in Oekraïne, maar het is niet ondenkbaar dat het Russische leger straks wordt aangewezen als schuldige of medeplichtige. Oekraïne en het westen gaan ervan uit dat pro-Russische rebellen of Russische soldaten vanaf de grond een raket afvuurden op het vliegtuig. De Russische regering beschuldigt juist Oekraïne.

Interview Koenders

Minister Bert Koenders sprak deze week voor het eerst uitgebreid over zijn buitenland beleid en vlucht MH17: 'Elke speculatie van mijn kant over een mogelijke schuldige is het verkeerde teken. Het onderzoek is volledig onafhankelijk, ik weet niet wie erachter zit.' Lees hier het interview. (+)

Een konvooi van lijkkisten komt aan op het vliegveld in Eindhoven.Beeld reuters

In zijn eentje kan Nederland weinig beginnen tegen Rusland. Daarom steekt het kabinet veel energie in het verzamelen van bondgenoten. In de afgelopen maanden maakte Bert Koenders, minister van Buitenlandse Zaken, de ene na de andere reis naar de vijf permanente leden van de Veiligheidsraad. Die landen moeten toestemming geven voor een tribunaal.

Koenders ging naar China, Rusland, Frankrijk en de Verenigde Staten - Groot-Brittannië ontbreekt in het rijtje, maar de Britse premier Cameron was onlangs in Nederland. Zelfs de koning hielp mee. Hij bezocht de Amerikaanse president Barack Obama, die daarna verklaarde dat 'het belangrijk is dat de waarheid boven water komt en dat de schuldigen aan deze tragedie worden gestraft'.

Na de ontmoetingen met de andere landen van de Veiligheidsraad volgde een soortgelijke verklaring. Ook Rusland schaarde zich bij herhaling achter de berechting. Zo hoopt het kabinet dat het net zich langzaam sluit rond de Russen.

Beeld afp

Insnoeren

Die zijn echter niet van plan zich gewillig te laten insnoeren. Een hoge functionaris van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken liet al weten negatief tegenover een tribunaal te staan. 'Wij achten dit idee voorbarig en contraproductief', zei hij tegen een Russische krant. 'We moeten nu geen overhaaste beslissingen nemen.'

Koenders denkt daar precies het tegenovergestelde over. 'Het is van belang om na te denken over berechting op een moment dat er nog geen verdachte is', zei hij. 'Als je dat pas daarna doet, politiseer je de wijze van berechting.'

Tijdens de persconferentie vrijdag deed Rutte de grootste moeite om Rusland niet voor het hoofd te stoten. Alle vragen over het land ontweek hij. 'Ik kan me niet veroorloven om ook maar een seconde te speculeren over de dader', zei hij.

Beeld epa

Oktober

Rusland is een stuk minder omzichtig. Toen de Nederlandse Onderzoeksraad voor Veiligheid, die de oorzaak van de vliegramp wil achterhalen, zijn conceptrapport onlangs opstuurde, kozen de Russen de aanval. Dit rapport roept meer vragen op dan het antwoorden geeft, lieten de Russische luchtvaartautoriteiten weten. De technische data en de argumenten in het rapport zouden niet deugen.

De Onderzoeksraad voor Veiligheid hoopt begin oktober een definitief rapport uit te brengen. Het strafrechtelijk onderzoek, geleid door het Openbaar Ministerie van Nederland, gaat daarna verder met de zaak en probeert de daders voor de rechter te brengen. Dat kan nog jaren duren: over de dader van de aanslag op een vliegtuig boven Lockerbie werd pas twaalf jaar later een vonnis uitgesproken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden